ÐỨC TRUNG (Tổng hợp)

Trong chuyến thăm Hàn Quốc và Nhật Bản của Tổng thống Mỹ Joe Biden từ ngày 20 đến 24-5, an ninh kinh tế là một vấn đề trọng tâm trong bối cảnh đại dịch COVID-19 và cuộc chiến Nga - Ukraine đã làm đứt gãy nhiều chuỗi cung ứng, gây thêm sự bất ổn chính trị, kinh tế, xã hội trên quy mô toàn cầu.

Phát biểu trước Tổng thống Biden khi ông đến thăm cơ sở sản xuất chip bán dẫn của Tập đoàn Samsung hôm 20-5, tân Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk-yeol nhấn mạnh: “Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên an ninh kinh tế, nơi kinh tế là an ninh và an ninh là kinh tế”. Các nhà phân tích cho rằng không chỉ Hàn Quốc mà hầu hết các nước châu Á đều có chung tầm nhìn như vậy. Lời lẽ của Tổng thống Yoon được cho đã chắt lọc những kinh nghiệm đau thương trong 2 năm rưỡi qua là đại dịch COVID-19 và mới nhất là cuộc chiến Nga - Ukraine chứng tỏ sự gián đoạn nghiêm trọng đối với việc sản xuất và phân phối dược phẩm thiết yếu, dầu thô, các mặt hàng nông nghiệp cùng nhiều loại hàng hóa khác, có thể làm suy yếu nền kinh tế toàn cầu. Nhận định của nhà lãnh đạo Hàn Quốc đồng thời nhắc nhở Mỹ tích cực tăng cường hợp tác kinh tế tại khu vực.

An ninh kinh tế cũng đã được Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida coi trọng khi ông quyết định thành lập Bộ An ninh Kinh tế hồi tháng 10 năm ngoái. Bộ này sau đó lập ra hội đồng soạn thảo dự luật an ninh kinh tế và đã được Quốc hội Nhật thông qua. Cùng với chiến lược quốc gia và kế hoạch quốc phòng dài hạn, luật mới là một nỗ lực toàn diện giúp Tokyo tăng cường khả năng bảo vệ cơ sở hạ tầng, công nghệ và chuỗi cung ứng bằng các biện pháp điều hướng những căng thẳng địa chính trị đang gia tăng tại khu vực Ấn Ðộ Dương - Thái Bình Dương và trên thế giới. An ninh kinh tế của Nhật Bản tập trung vào 4 nhóm chính sách gồm: đảm bảo nguồn cung ứng nguyên liệu quan trọng, nhất là chip bán dẫn; bảo vệ cơ sở hạ tầng cơ bản; nghiên cứu và phát triển lĩnh vực sáng tạo và công nghệ có tính cạnh tranh quốc gia; bảo vệ bản quyền công nghệ trọng yếu.

Thế nên, các cuộc gặp song phương giữa Tổng thống Biden với giới lãnh đạo Hàn Quốc và Nhật Bản đều cam kết tăng cường liên minh kinh tế dựa trên sự hợp tác trên lĩnh vực công nghệ tiên tiến và các chuỗi cung ứng.

Khuôn khổ Kinh tế Ấn Ðộ Dương - Thái Bình Dương vì sự thịnh vượng (IPEF) mà Tổng thống Mỹ công bố hôm 23-5 tại Tokyo cũng tạo ra cơ chế cho an ninh kinh tế khi đặt ưu tiên phát triển nền tảng kỹ thuật số, thương mại công bằng, đảm bảo chuỗi cung ứng, năng lượng sạch, chống biến đổi khí hậu và tham nhũng.

Hội nghị thượng đỉnh hôm 24-5 của nhóm Bộ tứ gồm Mỹ, Nhật, Ấn Ðộ, Úc vốn là khuôn khổ hợp tác an ninh cũng “can dự” vào vấn đề an ninh kinh tế khi tuyên bố sẽ dành hơn 50 tỉ USD hỗ trợ và đầu tư vào cơ sở hạ tầng tại khu vực Ấn Ðộ Dương - Thái Bình Dương trong 5 năm tới, trong đó tập trung vào thúc đẩy kết nối thương mại, công nghệ tiên tiến, bảo vệ môi trường, phòng chống dịch bệnh.

Chiến lược an ninh kinh tế ban đầu được xác định là nhằm bảo đảm nguồn cung ứng các nguyên liệu trọng yếu, duy trì vị thế cạnh tranh công nghệ trong môi trường căng thẳng chính trị khu vực, chiến tranh thương mại, mất an ninh mạng và dịch bệnh bất khả kháng. Cuộc chiến Nga - Ukraine cho thấy an ninh kinh tế bao trùm trên nhiều lĩnh vực thiết yếu, nhưng tựu trung lại là các nước cần chú trọng giảm sự phụ thuộc vào một chuỗi cung ứng và tăng cường hợp tác giữa các nước có cam kết trách nhiệm và đáng tin cậy.