Tại phường Núi Sam, thị xã Châu Đốc tỉnh An Giang, ngày 25-7, UBND tỉnh An Giang và thành phố Đà nẵng đã phối hợp cùng Hội Khoa học Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học để làm sáng tỏ công lao của danh thần Thoại Ngọc Hầu - Nguyễn Văn Thoại đối với vùng đất phía Nam. Tham dự có nhà Sử học Dương Trung Quốc - Tổng thư ký Hội khoa học Lịch sử Việt Nam cùng với đông đảo nhà khoa học, nghiên cứu, đại diện lãnh đạo Ban Tuyên giáo, Sở Văn hóa Thể thao - Du lịch từ Quảng Nam trở vào và hậu duệ của danh thần.

Hội thảo đã nghe 15/51 báo cáo tham luận của 47 nhà khoa học, nhà nghiên cứu xoay quanh về những công trình của Thoại Ngọc Hầu để lại cho hậu thế; Vai trò vị thế của ông đối với người dân An Giang và cả khu vực ĐBSCL; Quá trình khai phá phát triển kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng.

Tuy khởi đầu bằng con đường binh nghiệp nhưng ông đã thể hiện là một nhà tổ chức, quản lý, chỉ huy, một doanh điền có tầm nhìn chiến lược qua việc đào kênh Thoại Hà (huyện Thoại Sơn), đào kênh Vĩnh Tế cập sát tuyến biên giới, đắp lộ Núi Sam (Châu Đốc) thành lập nên 5 làng trên bờ kênh Vĩnh Tế... là các đơn vị hành chánh đầu tiên của vùng đất Tây Nam bộ. Ông tổ chức đào kênh nối với các đầm lầy để giảm chi phí và ngày công lao động đẫn nguồn nước ngọt về cho đồng ruộng, tháo chua rửa phèn... đến nay vẫn còn nguyên giá trị và tác dụng. Ngày nay, nhân dân đã tận dụng mở rộng nhiều kênh như T4, T5, T6 để thoát lũ ra Biển Tây, tạo mực lũ vừa phải cho đồng ruộng để khai thác, tạo cuộc sống an sinh xã hội cho cư dân vùng Tứ giác Long Xuyên. Đây còn là thủy lộ quan trọng nối liền những xóm làng bị ngăn cách, vận chuyển hàng hóa về các vùng xa xôi, đặc biệt là bảo vệ an ninh quốc phòng tuyến biên giới và là tuyến kênh đào duy nhất được triều đình nhà Nguyễn khắc ghi vào Cửu đỉnh tại Huế năm 1836.

Hội thảo kiến nghị nhà nước, cụ thể là các địa phương cần quan tâm đầu tư trùng tu tôn tạo hay xây dựng mới các công trình với qui mô, trang trọng để tưởng nhớ công lao của ông “Người con ưu tú xứ Quảng trên đất An Giang”.

THU TRANG (TTXVN)