Ngày 11-6, đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của tập đoàn tên lửa, vệ tinh và trí tuệ nhân tạo SpaceX đánh dấu thương vụ niêm yết lớn nhất lịch sử thị trường Mỹ khi huy động 75 tỉ USD, đưa nhà sáng lập Elon Musk tới gần hơn với vị trí tỉ phú ngàn tỉ đầu tiên trên thế giới.

Tỉ phú Elon Musk. Ảnh: Getty Images

Thông qua việc bán 555,56 triệu cổ phiếu với giá 135 USD/cổ, giá trị doanh nghiệp SpaceX đạt 1.770 tỉ USD. Mức định giá cao nhất từng ghi nhận này cho thấy sự nhiệt tình của giới đầu tư đối với ông Musk gần như chưa hề suy giảm, qua đó cũng khép lại nỗ lực kéo dài nhiều tháng để hiện thực hóa dự án tham vọng nhất từ trước đến nay của vị tỉ phú 54 tuổi.

Hồi tháng 2, ông Musk là người đầu tiên trong lịch sử sở hữu khối tài sản vượt mốc 800 tỉ USD sau khi SpaceX sáp nhập với startup trí tuệ nhân tạo (AI) và mạng xã hội xAI trong thương vụ định giá ở mức 1.250 tỉ USD. Thời điểm đó, dựa vào tỷ lệ sở hữu trong công ty hợp nhất ước tính khoảng 43%, Forbes ước tính giá trị tài sản ròng của ông Musk khoảng 780 tỉ USD. Con số này còn lớn hơn tổng tài sản của 3 người giàu tiếp theo cộng lại - gồm 2 nhà đồng sáng lập Google là Larry Page và Sergey Brin, cùng Giám đốc điều hành (CEO) Meta, Mark Zuckerberg.

Phần lớn tài sản của ông Musk hiện nằm ở SpaceX với cổ phần nắm giữ trị giá khoảng 866 tỉ USD. Cùng với hãng xe điện Tesla và nhiều tài sản khác, tổng tài sản ròng của ông Musk theo tính toán sẽ vượt quá 1.100 tỉ USD khi cổ phiếu bắt đầu giao dịch.

“Elon premium”

Sinh ra ở Nam Phi, ông Musk từng theo học Đại học Pennsylvania (Mỹ) và tốt nghiệp năm 1997. Năm 2008, ông nhậm chức CEO Tesla với niềm tin giúp định hình lại ngành công nghiệp xe hơi toàn cầu.

Một số nhà quan sát trong ngành cho rằng thành công của Tesla với giá trị vốn hóa thị trường hơn 1.000 tỉ USD đã thúc đẩy các nhà sản xuất xe hơi truyền thống chuyển hướng sang xe điện. Nhiều nhà đầu tư còn đang cược rằng ông Musk có thể lặp lại kỳ tích đó trong lĩnh vực không gian và AI.

Ngoài Tesla và SpaceX, ông Musk còn đồng sáng lập 5 công ty khác bao gồm startup cơ sở hạ tầng chuyên xây dựng đường hầm chi phí thấp The Boring Company và công ty công nghệ thần kinh sản xuất thiết bị cấy ghép não Neuralink.

Ở thời điểm lo ngại về bất bình đẳng đang gia tăng và thái độ của công chúng đối với giới siêu giàu trở nên tiêu cực, ông Musk vẫn giữ được lượng người ủng hộ trung thành mà không cần đến hình ảnh thân thiện, dễ gần giống với các tỉ phú khác, chẳng hạn như Warren Buffett. Có thể nói hiện nay, ít lãnh đạo doanh nghiệp nào có tầm ảnh hưởng sâu rộng trong văn hóa đại chúng và trở thành nhân vật trung tâm trong môi trường Internet như ông Musk.

Trong khi người hâm mộ coi trọng phong cách thẳng thắn và không kiêng nể của Musk, phe chỉ trích cáo buộc ông lạm dụng quyền lực với phong cách quản trị tập trung và thường xuyên can thiệp sâu về mặt chính trị. Dẫu vậy, đối với nhiều nhà đầu tư, tất cả lo ngại về hành vi bị cho là “lệch chuẩn” của Musk hầu như bị lu mờ trước thành tích biến những ý tưởng đầy tham vọng thành các công ty có giá trị nhất thế giới.

Tầm ảnh hưởng của ông Musk đã lan rộng tới mức giới quan sát thị trường đặt tên cho mạng lưới doanh nghiệp xung quanh ông là “Muskonomy” hay “Nền kinh tế Musk”. Hiện tượng này đồng thời tạo ra cái được gọi là “Elon premium” theo một số nhà đầu tư, mô tả giá trị tăng lên không chỉ dựa vào chỉ số tài chính truyền thống mà còn bởi niềm tin vào tầm nhìn của Musk.

MAI QUYÊN (Theo Reuters, Forbes)