Bích Kiên

Nghị quyết số 45-NQ/TW, ngày 17-2-2005, của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TP Cần Thơ thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước nhấn mạnh: Xây dựng và phát triển TP Cần Thơ trở thành thành phố đồng bằng cấp quốc gia văn minh, hiện đại; là trung tâm vùng ĐBSCL và cả nước ở các lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực giáo dục - đào tạo. Để thành phố thật sự trở thành trung tâm vùng, đòi hỏi phải có nguồn nhân lực chất lượng cao, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Cùng với sự phát triển các cơ sở giáo dục đại học (ĐH) hiện có, các đề án, dự án đã và sẽ thành lập, nhất là dự án "Nâng cấp Trường ĐH Cần Thơ thành trường ĐH xuất sắc về đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ" bằng nguồn vốn ODA, là nền tảng để giáo dục ĐH tại Cần Thơ chuyển mình mạnh mẽ…

ó dịp thăm gia đình của chú Trần Minh Đức (61 tuổi, quận Cái Răng, TP Cần Thơ) một chiều cuối năm, chúng tôi cảm nhận không khí ấm cúng chan hòa trong căn nhà nhỏ. Chưa đến Tết nhưng trong nhà trang trí nhiều loại hoa thắm sắc; trên bàn học - "gia tài nhỏ" của chú Đức, sách vở, giáo trình, tài liệu học tập được sắp xếp thứ tự, gọn gàng. Chú Đức là cán bộ về hưu, có 3 người con. Con trai lớn tốt nghiệp ĐH ngành công nghệ thông tin, đang làm việc tại TP Hồ Chí Minh; con trai kế kinh doanh tiệm tạp hóa tại nhà và con út đang học năm cuối ĐH. Theo chú Đức, trước đây, vợ chồng chú làm việc cật lực lo các con có cái chữ, sau này thành tài, nuôi thân. Giờ cuộc sống các con đã ổn định nên chú muốn học thêm, nâng cao trình độ để giúp ích gia đình, xã hội và làm gương cho con cháu. Vì thế, sau khi nghỉ hưu, chú đã tham gia khóa học ĐH Luật từ xa của Trường ĐH Cần Thơ và là học viên cao tuổi nhất lớp. Chú Đức bộc bạch: "Là dân miền Tây, tôi và các cháu sinh viên có điều kiện thuận lợi thụ hưởng nguồn tài nguyên học liệu phong phú của các trường ĐH, cao đẳng, nhất là của Trường ĐH Cần Thơ. Do đó, các cháu sinh viên phải càng nỗ lực học tập, cố gắng tận dụng nguồn tài nguyên quý báu để phục vụ việc học".

Nghe chú Đức nói, tôi nhớ hình ảnh hai cô cậu sinh viên Trường ĐH Cần Thơ là Lê Hoàng Sơn (sinh viên ngành cơ điện tử K37) và Trần Lê Lam Uyên (sinh viên ngành tài chính ngân hàng K38) miệt mài ngày đêm trên máy vi tính để tìm hiểu thêm thông tin văn hóa - giáo dục "đất nước mặt trời mọc". Bởi, để trở thành hai ứng viên đầu tiên của Việt Nam sang Công ty Yanmar (Nhật Bản) học tập theo chương trình thực tập sinh, đòi hỏi Sơn và Uyên phải nỗ lực học tập, rèn luyện rất nhiều, mới có thể đọ sức với các bạn đồng trang lứa, thuyết phục hội đồng tuyển chọn. Sơn nói vui: "So với các bạn khác, tôi còn hạn chế vốn tiếng Anh. Nhưng trong quá trình phỏng vấn, tôi chào xã giao bằng tiếng Nhật với một số thành viên (là người Nhật - PV) trong hội đồng tuyển chọn, có lẽ vì thế mà có thêm điểm cộng". Theo Sơn, có sang nước bạn mới thấy đất nước mình còn khó khăn, thiếu thốn về mọi mặt. Người Nhật làm việc với tác phong chuyên nghiệp, không chỉ là trách nhiệm mà còn hưởng thụ công việc. Bạn Uyên chia sẻ thêm: "Sau khóa học, chúng tôi tích lũy nhiều kiến thức bổ ích, kỹ năng "mềm" và cải thiện hơn vốn từ tiếng Anh. Với kiến thức học từ nước bạn, chúng tôi sẽ ứng dụng linh hoạt vào môi trường kinh doanh ở Việt Nam. Tôi sẽ cố gắng học tập, rèn luyện để sau này trở thành "cầu nối" hữu hiệu giữa Việt Nam và Yanmar ở lĩnh vực kinh doanh nông nghiệp". "Đi một ngày đàng học một sàng khôn" là suy nghĩ chung của Sơn và Uyên sau khi học tập vỏn vẹn 8 tuần ở Nhật, là nền tảng giúp các bạn tự tin "săn" học bổng thạc sĩ tại Nhật.

- Trường ĐHCT đang nỗ lực phấn đấu trở thành trường ĐH xuất sắc. Trong ảnh: Một góc Trường ĐHCT. Ảnh: B.NG

Câu chuyện hiếu học của gia đình chú Đức hay nỗ lực học tập của Uyên và Sơn không phải chuyện hiếm ở miền Tây, bởi những năm gần đây, ý thức học nâng cao trình độ của các bậc phụ huynh, học sinh sinh viên ngày càng lan tỏa. Điều này thể hiện qua số liệu thống kê các kỳ tuyển sinh 6 năm qua. Năm 2008, cụm thi Cần Thơ trên 100 ngàn thí sinh dự thi, trong đó Trường ĐH Cần Thơ hơn 95 ngàn thí sinh (tăng trên 18 ngàn thí sinh so với năm 2007). 4 năm tiếp theo, con số này dao động nhưng vẫn mức 100.000 thí sinh. Riêng năm đầu tiên 2015 tổ chức kỳ thi "2 trong 1" (thi tốt nghiệp THPT và thi tuyển sinh đại học), dù thí sinh dự thi phân tán nhiều điểm thi trong khu vực ĐBSCL nhưng tại cụm thi Cần Thơ, có khoảng 27 ngàn thí sinh dự thi. Nhu cầu học tập tăng cao, trình độ học vấn người dân được nâng lên, tất yếu các trường phải tăng chỉ tiêu, đa dạng hóa ngành nghề đào tạo để đáp ứng nhu cầu đó. Đối với Trường ĐH Cần Thơ, bình quân mỗi năm tăng từ 10%-15% chỉ tiêu tuyển sinh. Trong 5 năm (từ 2008-2015), trường mở thêm ít nhất 7 ngành và chuyên ngành mới ở lĩnh vực nông nghiệp, công nghệ sinh học. Còn Trường ĐH Y Dược Cần Thơ, quy mô đào tạo tăng bình quân mỗi năm khoảng 10%; nếu năm học 2003-2004, trường chỉ có 3 mã ngành chính quy thì nay đào tạo 8 mã ngành;… đảm bảo đáp ứng nhu cầu học tập người dân ĐBSCL nói chung, TP Cần Thơ nói riêng.

Để xây dựng và phát triển TP Cần Thơ trở thành một trong những trung tâm giáo dục - đào tạo và khoa học công nghệ, thời gian qua, lãnh đạo thành phố đã và đang đầu tư nguồn lực cho các cơ sở đào tạo trực thuộc địa phương; hỗ trợ cho cơ sở đào tạo của Trung ương phát triển, qua đó góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, phục vụ tiến trình CNH, HĐH thành phố. Điều này có thể minh chứng qua "bức tranh" giáo dục ĐH của TP Cần Thơ. Hơn 10 năm trước, TP Cần Thơ chỉ có Trường ĐH Cần Thơ, thì nay đã có 5 trường ĐH, 1 phân hiệu Trường ĐH Kiến trúc TP Hồ Chí Minh; đó là chưa kể mạng lưới các trường cao đẳng. Hằng năm, các trường cung cấp hàng chục ngàn cử nhân, kỹ sư, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội thành phố và ĐBSCL. Có thể nói, mạng lưới cơ sở đào tạo gần như phủ kín vùng đất Tây Đô, thủ phủ miền Tây, tạo điều kiện thuận lợi nâng cao trình độ dân trí của người dân đồng bằng.

Sinh viên Trường ĐH Kỹ thuật - Công nghệ Cần Thơ trong giờ học ngoại ngữ. Ảnh: B.NG

Song, việc đào tạo nguồn nhân lực không chỉ là chuyện số lượng, bởi nền kinh tế tri thức đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là trong giai đoạn hội nhập quốc tế. Tại Hội nghị Tổng kết đánh giá tình hình thực hiện Quyết định 1033/QĐ-TTg ngày 30-6-2011 của Thủ tướng Chính phủ về phát triển giáo dục, đào tạo và dạy nghề vùng ĐBSCL do Bộ GD&ĐT chủ trì tổ chức tại TP Cần Thơ tháng 9-2015, Phó ban chỉ đạo Tây Nam bộ Võ Minh Chiến nhấn mạnh vai trò "đầu tàu" của Trường ĐH Cần Thơ trong việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cho vùng; đồng thời đề xuất với Thủ tướng Chính phủ cần quan tâm đầu tư để trường xứng tầm với các trường trên thế giới. Sự trông đợi ấy đã trở thành hiện thực, khi mới đây, Chính phủ có văn bản chính thức phê duyệt đầu tư Dự án "Nâng cấp Trường ĐH Cần Thơ thành trường ĐH xuất sắc về đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ" bằng nguồn vốn ODA, với tổng kinh phí khoảng 2.300 tỉ đồng, thực hiện trong 7 năm (2015-2022). Giới thiệu một số mô hình trường ĐH xuất sắc trong tương lai, PGS.TS Lê Việt Dũng, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Cần Thơ, phấn khởi cho biết: "Khu này tương lai được xây dựng thành khu vực nghiên cứu thực hành thực tập; khu này phục vụ công tác đào tạo, học liệu… Dự án được thực hiện là cơ hội để trường nâng cao chất lượng đào tạo, hội nhập quốc tế, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, gia tăng giá trị nông nghiệp, thủy sản và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho ĐBSCL và cả nước".

Cùng với việc dồn sức phát triển Trường ĐH Cần Thơ, Trường ĐH Y Dược Cần Thơ cũng được Chính phủ đầu tư để trở thành trung tâm đào tạo chất lượng cao. Trong quy hoạch tổng thể phát triển trường đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030 đã xác định: Xây dựng Trường ĐH Y Dược Cần Thơ thành trường ĐH đa ngành, đa lĩnh vực, trung tâm đào tạo nguồn nhân lực y tế chất lượng cao. Kế đến là sự phát triển của Trường ĐH Kỹ thuật - Công nghệ Cần Thơ, rồi hệ thống các trường cao đẳng… điểm tô bức tranh giáo dục ĐH thành phố ngày càng khởi sắc.

*

* *

Hơn 10 năm qua, kể từ khi trực thuộc Trung ương, TP Cần Thơ đạt được nhiều thành tựu trên các lĩnh vực, từng bước khẳng định vai trò động lực thúc đẩy mạnh mẽ sự phát triển chung vùng ĐBSCL. Mặc dù chặng đường vươn tới đỉnh cao tri thức của thành phố còn nhiều khó khăn, thách thức nhưng với sự quan tâm đầu tư của Trung ương, địa phương cho giáo dục - đào tạo, cùng với nền tảng bền vững là tinh thần hiếu học của người dân đồng bằng, tin rằng, đội ngũ tri thức trẻ được đào tạo bài bản, chính quy sẽ chung tay góp sức xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp.