Năm 2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) TP Cần Thơ đề ra mục tiêu tăng trưởng kinh tế (GRDP) khu vực I tăng tối thiểu 4,33% trở lên. Để đạt mục tiêu đề ra, ngành Nông nghiệp thành phố xác định chuyển dịch cơ cấu kinh tế đúng định hướng, tăng nhanh tỷ trọng giá trị cây trồng, vật nuôi, đây là cơ sở quan trọng để hoàn thành kế hoạch của năm nay.

Thu hoạch tôm càng xanh ở Tổ hợp tác tôm - lúa ấp 7, xã Lương Tâm.

Nâng cao giá trị trồng trọt

Để đạt mục tiêu đề ra, ngành NN&MT thành phố xác định tiếp tục triển khai thực hiện các chương trình, kế hoạch đã được UBND hành phố phê duyệt. Sử dụng linh hoạt đất trồng lúa chuyển sang phát triển các loại cây ăn trái có giá trị, phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp gắn với các loại hình du lịch nông nghiệp. Đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp thông minh, nông nghiệp tuần hoàn, thân thiện môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Tập trung phát triển các vùng sản xuất hàng hóa chuyên canh quy mô lớn, chất lượng cao gắn với hợp tác, liên kết sản xuất, phát triển chuỗi giá trị; xây dựng mã số vùng trồng gắn với chỉ dẫn địa lý, truy xuất nguồn gốc và phát triển thương hiệu. Áp dụng cơ giới hóa đồng bộ từ khâu sản xuất đến thu hoạch, bảo quản, chế biến theo chuỗi giá trị trước hết đối với sản phẩm chủ lực tại các vùng sản xuất tập trung, quy mô lớn.

Theo ông Mai Nam, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp thuộc Sở NN&MT TP Cần Thơ, trong năm qua, Trung tâm tổ chức triển khai 28 mô hình khuyến nông với đa dạng cây trồng, vật nuôi, trên tổng diện tích khoảng 700ha với 450 hộ tham gia. Các mô hình được xây dựng trên cơ sở bám sát định hướng tái cơ cấu ngành Nông nghiệp, yêu cầu phát triển nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp tuần hoàn, nông nghiệp phát thải thấp; đồng thời phù hợp với điều kiện sinh thái và tập quán canh tác của từng vùng. Qua thực tiễn triển khai, các mô hình sản xuất nông nghiệp theo hướng sinh thái ứng dụng khoa học công nghệ (KHCN), nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng đã mang lại hiệu quả tích cực. Các mô hình giúp giảm chi phí đầu vào, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và tăng thu nhập cho người dân so với phương thức sản xuất truyền thống.

Thời gian tới, Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp thành phố sẽ đẩy mạnh ứng dụng KHCN, đặc biệt là công nghệ sinh học, công nghệ sau thu hoạch và chuyển đổi số trong sản xuất và quản lý nông nghiệp. Tăng cường tập huấn, nâng cao năng lực cho nông dân, hợp tác xã trong việc tiếp cận và áp dụng các quy trình sản xuất tiên tiến. Thúc đẩy liên kết giữa nông dân, hợp tác xã với doanh nghiệp nhằm hình thành các chuỗi giá trị nông sản bền vững, ổn định đầu ra và nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm.

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật thuộc Sở NN&MT TP Cần Thơ, mục tiêu lĩnh vực trồng trọt năm 2026 là tổ chức sản xuất theo lợi thế của từng vùng; đẩy mạnh ứng dụng KHCN phát triển sản xuất hữu cơ, sản xuất sạch… phục vụ xuất khẩu; xây dựng chuỗi liên kết sản xuất - chế biến, tiêu thụ nông sản bền vững để góp phần vào tăng trưởng kinh tế khu vực I.

Bà Phạm Thị Minh Hiếu, Chi Cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật thành phố, cho biết: Bên cạnh tập trung thực hiện các chỉ tiêu sản xuất lúa, rau màu, cây ăn trái, hoa kiểng…, Chi cục sẽ tăng cường quản lý tốt tình hình sinh vật gây hại trên cây trồng, không để dịch hại bùng phát trên diện rộng. Duy trì mã số vùng trồng, tăng cường công tác kiểm tra và cấp mã số vùng trồng mới trên cây ăn trái phục vụ xuất khẩu. Tổ chức mời gọi doanh nghiệp liên kết tham gia chuỗi giá trị xuất khẩu nông sản, đặc biệt là các loại cây chủ lực để tăng giá trị kinh tế cho ngành hàng cây ăn trái. Phát triển sản xuất hoa, kiểng có giá trị cao phục vụ cho nông nghiệp đô thị và xuất khẩu. Phát triển vùng sản xuất rau màu theo các tiêu chuẩn GAP, nâng cao chất lượng sản phẩm đáp ứng yêu cầu thị trường.

Phát huy thế mạnh thủy sản

Để bứt phá trong năm 2026, ngành thủy sản TP Cần Thơ xác định phát triển theo chiều sâu, lấy gia tăng giá trị làm trọng tâm. Duy trì diện tích nuôi trồng thủy sản 96.500ha với các đối tượng chủ lực như tôm nước lợ, cá tra, thủy sản khác; phấn đấu sản lượng nuôi trồng đạt 736.491 tấn. Chỉ tiêu tăng trưởng tập trung nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế trên cùng đơn vị diện tích.
Anh Trần Bảo Bình, Tổ trưởng Tổ hợp tác tôm - lúa ấp 7, xã Lương Tâm, cho biết: “Địa phương có khoảng 180ha thực hiện mô hình tôm - lúa. Hầu hết người dân nuôi tôm ở đây đều đạt hiệu quả. Bà con nuôi tôm sú, tôm thẻ chân trắng xen với tôm càng xanh và thu hoạch dần theo từng loại tôm. Chỉ tính riêng tôm càng xanh được người dân thu hoạch mới đây bán cho thương lái với giá 105.000-125.000 đồng/kg, nếu so với trồng lúa thì thu nhập từ nuôi tôm cao hơn 50-70%. Còn vụ lúa đông xuân nông dân cũng lợi nhuận hơn 30 triệu đồng/ha. Người dân nơi đây đang chờ nước mặn về để thả nuôi vụ tôm mới”.

Ông Trần Hoàng Dũng, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư thuộc Sở NN&MT TP Cần Thơ, cho biết: Thủy sản là lĩnh vực kinh tế quan trọng của khu vực I. Năm 2025, hoạt động nuôi trồng và khai thác thủy sản trên địa bàn đạt kết quả khả quan, cơ bản hoàn thành và vượt kế hoạch được giao. Giải pháp gia tăng giá trị trong nuôi trồng thủy sản năm nay được Chi cục xác định là nâng cao giá trị ngay từ khâu đầu vào; đẩy mạnh quan trắc môi trường và phòng, chống dịch bệnh; chuẩn hóa sản xuất và tăng cường truy xuất nguồn gốc; thúc đẩy tổ chức sản xuất và liên kết chuỗi giá trị; thúc đẩy ứng dụng khoa học kỹ thuật và chuyển đổi số trong nuôi trồng thủy sản… Bên cạnh đó, tập trung vào giải pháp gia tăng giá trị trong khai thác thủy sản như chuyển trọng tâm từ gia tăng sản lượng sang nâng cao giá trị khai thác; giảm thất thoát sau khai thác gắn với nâng cao chất lượng sản phẩm; gắn khai thác với truy xuất nguồn gốc, bảo vệ và tái tạo nguồn lợi thủy sản.

Sở NN&MT TP Cần Thơ cho biết, đã chỉ đạo ngành chuyên môn xây dựng kế hoạch nuôi trồng, khai thác thủy sản phù hợp yêu cầu thị trường. Thực hiện hiệu quả Chiến lược phát triển thủy sản giai đoạn 2020-2030, tầm nhìn đến năm 2050 phù hợp với thực tiễn. Quy hoạch hợp lý và đẩy mạnh nuôi thâm canh, siêu thâm canh, ứng dụng công nghệ cao để tăng sản lượng trên cùng đơn vị diện tích. Phát triển đồng bộ cả khai thác và nuôi trồng; phát triển nuôi hiệu quả các đối tượng chủ lực và các loài thủy sản có giá trị kinh tế cao gắn với lợi thế của địa phương, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường; áp dụng quy trình, kỹ thuật nuôi, khai thác hiện đại gắn với chế biến, bảo quản giảm tổn thất sau thu hoạch, đa dạng hóa sản phẩm thủy sản chế biến. Hướng dẫn, quản lý việc đánh bắt thủy sản theo đúng quy định, duy trì ổn định vùng nguyên liệu xuất khẩu...

Bài, ảnh: HOÀI THANH