Theo Chi cục Bảo vệ Môi trường Tây Nam bộ, các tỉnh trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) cần nhanh chóng thực hiện các biện pháp ngăn chặn hữu hiệu tình trạng suy thoái môi trường đang diễn ra với mức độ đáng báo động.

Từ năm 1995 đến nay, mỗi năm, dân số vùng tăng thêm trên dưới 200 ngàn người (tương đương một huyện), dẫn đến tình trạng phá hủy rừng ngập mặn để lấy gỗ, củi... gia tăng. Năm 1995, diện tích nuôi trồng thủy sản cả vùng chỉ có gần 200.000 ha, hiện tăng lên 745.000 ha nhưng chất thải nuôi trồng chưa được xử lý hiệu quả. Cộng với tình trạng nước mặn xâm nhập gia tăng, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật quá mức, nguồn chất thải sinh hoạt, sản xuất công nghiệp... đang gây suy thoái môi trường đất, nước. Rừng ngập mặn ĐBSCL trước đây có 239 loài cây, 36 loài thú, 182 loài chim, 34 loài bò sát , 6 loài lưỡng cư, 260 loài cá nhưng đến nay chỉ còn có vài chục loài, có loài bị nguy cơ tuyệt chủng. Hoạt động đánh bắt thủy sản trên biển, phát triển giao thông sông biển, thăm dò, khai thác dầu khí, các khu du lịch ven biển, tàu thuyền đậu ở các cảng cá... cũng thải chất độc hại vào môi trường nước biển. Chất lượng nước mặt trên sông Tiền, sông Hậu và nhiều sông khác ngày càng xấu đi còn do tình trạng nuôi thủy sản trên sông, do nhiều loại chất thải khác đổ xuống mà chưa qua xử lý. Các tỉnh cũng chưa kiểm soát tốt việc khai thác và sử dụng nước ngầm làm cho mực nước ngầm nhiều nơi bị sụt giảm khá nghiêm trọng.

Hiện gần 3,6 triệu dân sống ở các đô thị ĐBSCL đã thải ra môi trường khoảng 102 triệu mét khối nước thải/ năm, chất thải rắn trên 600.000 tấn/ năm (đều chưa qua xử lý). Ngoài ra, hàng chục khu công nghiệp tập trung và hàng chục ngàn cơ sở công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp hoạt động xen kẽ trong các khu dân cư. Chất thải rắn (220.000 tấn/ năm), lỏng (47 triệu lít/ năm), khói bụi, tiếng ồn từ những cơ sở công nghiệp ĐBSCL thải ra góp phần làm cho tình trạng ô nhiễm môi trường tại các đô thị thêm nghiêm trọng. Số liệu quan trắc môi trường nước trên sông rạch gần các đô thị vùng ĐBSCL như An Giang, Vĩnh Long, Cần Thơ, Long An, Hậu Giang, Cà Mau... cho thấy hàm lượng các chất BOD, SS, N-NH3, amoniac, coliforms... đều cao hơn tiêu chuẩn cho phép. Hiện các đô thị đều bị ô nhiễm bụi do hoạt động sản xuất công nghiệp, giao thông, xây dựng... Nồng độ khí SO2 , CO, NO2 trong không khí đã vượt tiêu chuẩn cho phép. Ô nhiễm môi trường đô thị vùng ĐBSCL chủ yếu do tốc độ đô thị hóa nhanh nhưng trong thời gian dài, các địa phương chưa có phương án bảo vệ môi trường tương xứng.

Thế Đạt (TTXVN)