Từ giữa tháng 3-2026 đến nay, TP Cần Thơ liên tiếp ghi nhận nhiều chuyển động đáng chú ý trong hợp tác quốc tế, liên kết vùng, xúc tiến đầu tư. Những động thái đó phát đi một tín hiệu: Cần Thơ đang quyết tâm mở rộng không gian phát triển, cải thiện môi trường đầu tư để tạo ra nguồn lực và động lực tăng trưởng mới.
Ngày 12-3 vừa qua, làm việc với Đại sứ Australia tại Việt Nam, lãnh đạo thành phố khẳng định mong muốn thúc đẩy hợp tác với đối tác Australia trên các lĩnh vực kinh tế, thương mại, đầu tư, giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Đó là tín hiệu cho thấy Cần Thơ đang chủ động kết nối với các nguồn lực phát triển chất lượng cao, nhất là ở các lĩnh vực mà thành phố và vùng ĐBSCL đang rất cần.
Ngày 31-3, thành phố ký thỏa thuận hợp tác chiến lược với Tập đoàn T&T đến năm 2030 với phạm vi hợp tác rất rộng. Đáng chú ý là đề xuất nghiên cứu tổ hợp công nghiệp - logistics - đổi mới sáng tạo gắn với đô thị hàng không Aerotropolis Cần Thơ quy mô khoảng 16.000-18.000ha; khu đào tạo nguồn nhân lực, trung tâm thể thao Olympic Cần Thơ khoảng 3.400ha; các dự án năng lượng tái tạo với công suất dự kiến khoảng 250MW cùng nhiều khu đô thị quy mô từ 110-500ha trong giai đoạn 2026-2030. Điều đó cho thấy thành phố đang hướng tới những cấu trúc phát triển mới: công nghiệp không đứng riêng mà gắn với logistics; logistics không đứng riêng mà gắn với đô thị hàng không; đô thị không đứng riêng mà gắn với dịch vụ, đổi mới sáng tạo, đào tạo nhân lực và năng lượng sạch. Đó là tư duy phát triển có hệ sinh thái, có chuỗi giá trị, có tầm nhìn dài hạn.
Gần đây, tại hội nghị kết nối giao thương với TP Đà Nẵng, TP Cần Thơ mở thêm hướng liên kết, hợp tác mới về thị trường, logistics, phân phối và chuỗi cung ứng. Đây không chỉ là cơ hội để mở rộng đầu ra cho nông sản, thủy sản, gạo và các sản phẩm thế mạnh của Cần Thơ và vùng ĐBSCL vào thị trường miền Trung - Tây Nguyên mà ở chiều ngược lại, thị trường Cần Thơ và vùng ĐBSCL cũng là dư địa lớn để hàng hóa, dịch vụ, sản phẩm công nghiệp, chế biến và OCOP của Đà Nẵng mở rộng tiêu thụ. Từ đó có thể hình thành chuỗi giá trị liên vùng.
Từ những chuyển động về liên kết, hợp tác đầu tư gần đây, có thể thấy rõ TP Cần Thơ đang đứng trước cơ hội hội tụ được nhiều dòng nguồn lực để phát triển. Đó là: nguồn lực từ hợp tác quốc tế, nguồn lực từ liên kết vùng, nguồn lực từ các nhà đầu tư chiến lược trong nước, nguồn lực từ yêu cầu tái cấu trúc mô hình tăng trưởng của thành phố và của cả vùng ĐBSCL. Tận dụng tốt những nguồn lực này, thành phố không chỉ có thêm vốn đầu tư mà còn có điều kiện định vị và nâng tầm, tiến tới là một cực tăng trưởng với công nghiệp hiện đại, logistics, đô thị động lực, năng lượng sạch, đào tạo nguồn nhân lực, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Muốn định vị và nâng tầm như vậy, trước hết, thành phố cần chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy “mời gọi đầu tư” sang tư duy “thiết kế hệ sinh thái đầu tư”. Nghĩa là, ngoài danh mục dự án kêu gọi đầu tư, thành phố cần chú trọng quảng bá bản đồ đầu tư chiến lược, xác định rõ đâu là những lĩnh vực ưu tiên hàng đầu, đâu là những không gian phát triển cần tập trung lực, đâu là những nhà đầu tư cần lựa chọn, đâu là những điều kiện phải chuẩn bị trước khi mời gọi… Không làm rõ những vấn đề này, đầu tư sẽ dàn trải, thiếu điểm rơi, thiếu động lực dẫn dắt.
Thứ hai, cải thiện môi trường đầu tư phải gắn với cải cách thể chế thật sự. Thực tiễn nhiều nhiệm kỳ qua cho thấy, điểm nghẽn lớn nhất nhiều khi không nằm ở chủ trương mà nằm ở quy trình thực hiện; không nằm ở ý chí mà nằm ở năng lực phối hợp; không nằm ở văn bản mà nằm ở con người thực thi văn bản. Vì thế, thành phố nên rà lại toàn bộ chuỗi thủ tục liên quan đến đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng, môi trường, hạ tầng… để cắt giảm những khâu chồng chéo, xác lập rõ cơ chế chịu trách nhiệm đến cùng - một cơ chế điều phối theo mô hình một đầu mối xuyên suốt đối với các dự án mang tầm chiến lược.
Thứ ba, đẩy nhanh việc chuẩn bị quỹ đất sạch trong các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu đô thị động lực; gắn quy hoạch sử dụng đất với định hướng thu hút đầu tư có chọn lọc. Trong thu hút đầu tư, đất đai không chỉ là tư liệu sản xuất mà còn là phép thử của năng lực tổ chức thực hiện. Có đất sạch, có hạ tầng kết nối, có quy hoạch đồng bộ, thành phố sẽ rút ngắn được đáng kể quãng đường từ tiếp xúc nhà đầu tư đến quyết định đầu tư.
Thứ tư, gắn kết chặt chẽ hợp tác đầu tư với mục tiêu nâng cấp nội lực của thành phố. Đây là vấn đề rất quan trọng. Thu hút đầu tư không chỉ để có thêm kết quả tăng trưởng trong ngắn hạn mà phải hướng đến mục tiêu lớn hơn là nâng chất nguồn nhân lực, tạo thêm nhiều việc làm tốt, thúc đẩy doanh nghiệp địa phương - nhất là doanh nghiệp tư nhân - tham gia chuỗi cung ứng, mở rộng năng lực đổi mới sáng tạo, tăng sức chống chịu và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế thành phố.
Thứ năm, đặt hợp tác và môi trường đầu tư trong khung liên kết vùng. Cần Thơ chỉ thật sự mạnh và nâng cao được vị thế của một đô thị trung tâm vùng ĐBSCL khi trở thành đầu mối kết nối cả vùng với các trung tâm kinh tế khác trong nước và quốc tế. Mỗi thỏa thuận hợp tác, mỗi dự án chiến lược, mỗi kết nối giao thương cần được nhìn không chỉ cho riêng thành phố mà cho cả vai trò trung tâm vùng của thành phố. Một trung tâm vùng không chỉ biết hút các nguồn lực về mình mà còn phải biết cách tổ chức được dòng chảy nguồn lực cho cả vùng. Đó cũng chính là tầm vóc của Cần Thơ mà nhiều người đang mong đợi.
NGUYỄN HUY
