Ngày 6-5, Bộ Tài chính tổ chức hội nghị công bố điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và điều chỉnh quy hoạch 6 vùng kinh tế - xã hội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Với mục tiêu đột phá tăng trưởng GDP đạt mức 2 con số, quy hoạch điều chỉnh được kỳ vọng là “kim chỉ nam” để tổ chức lại không gian phát triển, khơi thông nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong giai đoạn mới.

Định hình không gian phát triển

Theo điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia, phấn đấu đến năm 2030, Việt Nam là nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao, xác lập mô hình tăng trưởng mới lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính. Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân giai đoạn 2026-2030 đạt từ 10%/năm trở lên. Đến năm 2030, GDP bình quân đầu người theo giá hiện hành đạt khoảng 8.500 USD. Tốc độ tăng năng suất lao động xã hội bình quân giai đoạn 2026-2030 đạt trên 8,5%/năm. Đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng đạt trên 55%.

Điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia định hình không gian phát triển đất nước theo hướng khoa học, hiệu quả, tập trung phát triển các vùng động lực, cực tăng trưởng quốc gia quan trọng để hình thành các đầu tàu dẫn dắt sự phát triển quốc gia. Quy hoạch lần này điều chỉnh, mở rộng hợp lý 4 vùng động lực quốc gia; bổ sung vùng động lực Bắc Trung Bộ để phát huy tốt hơn tiềm năng, lợi thế của các khu vực gắn với khai thác hiệu quả không gian phát triển mới. Tiếp tục hình thành và phát triển các hành lang kinh tế theo trục Bắc - Nam, các hành lang kinh tế Đông - Tây và vành đai kinh tế ven biển.

Dự án cầu Đại Ngãi đang đẩy nhanh tiến độ thi công, kết nối giao thông liên vùng cho ĐBSCL. Ảnh: CTV

Về định hướng phát triển các vùng, quy hoạch mới tập trung thể chế hóa hệ thống phân vùng kinh tế - xã hội mới phù hợp địa giới hành chính sau sắp xếp, tạo điều kiện khai thác tốt hơn tiềm năng, lợi thế của các vùng và từng địa phương trong vùng, thúc đẩy liên kết vùng hiệu quả.

Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương, việc phân vùng chú trọng đến khai thác hiệu quả không gian phát triển mới, ưu tiên mối quan hệ tương hỗ, liên kết phát triển kinh tế giữa các địa phương để phát huy cao nhất tiềm năng lợi thế của vùng. Đây cũng là cơ sở để xác định rõ và phát huy vai trò, chức năng của mỗi vùng trong tổng thể quốc gia; nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực, nâng cao năng lực cạnh tranh cho từng vùng và các địa phương trong vùng. Theo điều chỉnh quy hoạch vùng, 6 vùng kinh tế đều hội tụ đầy đủ các tiềm năng, thế mạnh, bảo đảm các liên kết nội vùng, tăng cường liên kết ngoại vùng... Trong đó, Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Hồng có quy mô kinh tế lớn nhất cả nước, đóng vai trò quan trọng của quốc gia về hội nhập, cạnh tranh trong khu vực và quốc tế.

Chuyển đổi mô hình tăng trưởng

Giá trị của các quy hoạch nằm ở khâu thực thi nghiêm túc, đồng bộ và hiệu quả. Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn, Bộ Xây dựng đã và đang điều chỉnh theo thẩm quyền các quy hoạch ngành để tương thích với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và yêu cầu đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông mới. Bộ cũng đề xuất tổ chức không gian đô thị quốc gia theo cấu trúc mạng lưới gắn với các hành lang giao thông chiến lược. Phát triển hệ thống đô thị theo mô hình đa cực, đa trung tâm, liên kết vùng, hình thành các chuỗi đô thị dọc theo các hành lang giao thông quốc gia, tăng cường vai trò của các đô thị trung tâm vùng, đô thị động lực. Đặc biệt, tập trung phát triển các vùng đô thị lớn có sức lan tỏa cao, đóng vai trò đầu tàu tăng trưởng và hội nhập quốc tế.

Theo điều chỉnh quy hoạch quốc gia, các vùng đều hội tụ đầy đủ các tiềm năng, thế mạnh, bảo đảm các liên kết nội vùng, tăng cường liên kết ngoại vùng. Trong ảnh: Cảng Tân Cảng Cát Lái, TP Hồ Chí Minh - cảng container lớn và hiện đại nhất Việt Nam. Ảnh: MINH HUYỀN

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc khẳng định: Việc triển khai thực hiện các quy hoạch được công bố có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với định hình không gian phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, các vùng theo hướng thống nhất, hiệu quả, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh. Các cấp, các ngành trong phạm vi trách nhiệm và thẩm quyền được giao, khẩn trương tổ chức công bố công khai quy hoạch đối với các quy hoạch đã được cấp có thẩm quyền quyết định hoặc phê duyệt theo quy định. Tập trung bố trí nguồn lực, đề xuất ban hành các cơ chế chính sách thực hiện hiệu quả các nội dung quy hoạch. Khẩn trương hoàn thành điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021-2030 trình cho Quốc hội phê duyệt. Các bộ, ngành, địa phương tập trung hoàn thành lập điều chỉnh quy hoạch ngành, quy hoạch tỉnh, thành phố gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng 2 con số trong quý II-2026. Cần huy động nguồn lực đầu tư để thực hiện điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng. Trong đó, ưu tiên bố trí nguồn lực cho chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư, các nhiệm vụ quốc phòng an ninh, các chương trình dự án theo chương trình hành động của Trung ương thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, các dự án liên vùng, liên tỉnh.

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ nhấn mạnh: Cần khẩn trương rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật và các quy định về quy hoạch, đảm bảo thống nhất với Luật Quy hoạch năm 2025. Việc tạo tính đồng bộ của hệ thống pháp luật nhằm tháo gỡ các “điểm nghẽn” thể chế, khơi thông nguồn lực cho phát triển đất nước trong thời kỳ mới. Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cơ cấu lại nền kinh tế, chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng mới lấy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính. Kiên định mục tiêu tăng trưởng 2 con số trên nền tảng giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế.

Điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết số 252/2025/QH15, ngày 10-12-2025, sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị quyết số 81/2023/QH15 ngày 9-1-2023 của Quốc hội về Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2030.

Các quyết định điều chỉnh quy hoạch 6 vùng kinh tế - xã hội gồm: Trung du và miền núi phía Bắc, Đồng bằng sông Hồng, Bắc Trung Bộ, duyên hải Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ và ĐBSCL được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt vào ngày 4-4-2026.

MINH HUYỀN