(TTXVN)- Sáng 8-6, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, Quốc hội đã thảo luận tại hội trường, đánh giá bổ sung tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và ngân sách nhà nước năm 2014; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2015. Những nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là: vấn đề phát triển sản xuất nông nghiệp, hỗ trợ ngư dân đóng tàu vươn khơi và bảo vệ chủ quyền biển đảo, tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong nước hội nhập sâu rộng...

* Chuyển biến tích cực về kinh tế-xã hội

Tại phiên họp, nhiều ý kiến của các đại biểu Quốc hội thể hiện sự đồng tình cao với Báo cáo đánh giá bổ sung kết quả phát triển kinh tế - xã hội năm 2014 và tình hình triển khai nhiệm vụ những tháng đầu năm 2015 của Chính phủ. Nhiều ý kiến thể hiện sự phấn khởi với kết quả sau 4 tháng đầu năm thực hiện, kinh tế - xã hội nước ta tiếp tục chuyển biến tích cực. Tăng trưởng GDP quý I có mức phục hồi rõ rệt, đạt 6,03%, mức tăng cao nhất so với cùng kỳ những năm gần đây, số thu ngân sách đạt khá; tỷ lệ lạm phát kiểm soát ở mức thấp; an sinh xã hội tiếp tục được bảo đảm. Hoạt động đối ngoại song phương, đa phương được đẩy mạnh; quốc phòng, an ninh được đảm bảo, việc tổ chức Đại hội đồng Liên nghị viện thế giới lần thứ 132 (IPU-132) được các nhà lãnh đạo nghị viện các nước trên thế giới đánh giá thành công mọi mặt, góp phần quan trọng trong việc thúc đẩy ngoại giao nghị viện, nâng cao uy tín, vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Điểm nổi bật của tình hình kinh tế- xã hội nước ta từ kỳ họp thứ 8 của Quốc hội đến nay là sự phục hồi kinh tế đánh kể, môi trường đầu tư có những chuyển biến tích cực. Kết quả này là nhờ sự nỗ lực rất lớn của nhân dân, của hệ thống chính trị, đặc biệt là sự điều hành năng động, linh hoạt của Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương và địa phương; của cộng đồng doanh nghiệp, trong đó có sự giám sát đầy trách nhiệm của Quốc hội và HĐND các cấp.

* Kiên trì nguyên tắc thị trường trong quản lý kinh tế

Để phát triển doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước, đại biểu đề nghị cần đẩy mạnh cải cách hành chính; xây dựng môi trường đầu tư cạnh tranh lành mạnh và phân tầng doanh nghiệp; có cơ chế phù hợp cho từng loại hình doanh nghiệp. Trước yêu cầu hội nhập kinh tế, nhà nước cần hỗ trợ doanh nghiệp, doanh nhân tiếp cận đầy đủ thông tin về các hiệp định, thị trường và khuyến khích lực lượng này bằng hình thức lấy một năm là Năm doanh nghiệp, doanh nhân.

Cần hoàn thiện hệ thống giá theo cơ chế giá trị trường có sự điều tiết của nhà nước. Giá cả phù hợp sẽ tạo điều kiện phát triển, nâng cao hiệu quả và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Để nền kinh tế đất nước phát triển một cách cân bằng, cần kiên trì các nguyên tắc thị trường trong quản lý kinh tế, tiếp cận với thông lệ quốc tế, hình thành hệ thống giá trị trường. Ngoài ra, cần rà soát các luật liên quan để sửa đổi và có cơ chế đồng bộ nhằm tháo gỡ nút thắt tín dụng về cho vay thế chấp.

Để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ 2015 và hoàn thành việc phát triển kinh tế - xã hội 5 năm, đại biểu đề nghị cần nỗ lực cải cách nhanh, mạnh mẽ và toàn diện về thể chế kinh tế thị trường, đặc biệt là đổi mới tư duy trong hoạch định chính sách theo nguyên tắc của kinh tế thị trường; hoàn thiện và bổ sung cơ chế chính sách để phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ; nâng cao năng lực cạnh tranh toàn diện cho khối doanh nghiệp trong nước, nhất là các doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp. Ngoài những yếu tố về vốn, kỹ thuật, nhân lực, cần đặc biệt quan tâm và tạo điều kiện về quỹ đất đủ lớn cho đầu tư sản xuất.

Mặt khác, để tiếp tục thực hiện hiệu quả đề án cơ cấu lại các tổ chức tín dụng, đẩy nhanh xử lý nợ xấu, phấn đấu đưa tỷ lệ nợ xấu xuống còn dưới 3% vào cuối năm 2015, đại biểu đề nghị: Cần tiếp tục xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém. Một trong những cách hữu hiệu nhất là nhà nước trực tiếp mua lại toàn bộ cổ phần ngân hàng thương mại yếu kém và trở thành chủ sở hữu duy nhất của ngân hàng. Như vậy, giúp cho nhà nước hoàn toàn chủ động trong việc tái cơ cấu ngân hàng thương mại cổ phần yếu kém; hạn chế việc gia tăng các rủi ro của ngân hàng yếu kém sang tổ chức tín dụng khác; tận dụng được năng lực tài chính, quản trị, điều hành và kinh nghiệm của các ngân hàng thương mại nhà nước mà các ngân hàng này không phải gánh chịu những tổn thất. Bên cạnh đó, đại biểu đề xuất cần tiếp tục khuyến khích, tạo thuận lợi cho các tổ chức tín dụng sắp sáp nhập, hợp nhất theo nguyên tắc tự nguyện.

* Đẩy nhanh tái cơ cấu nền nông nghiệp

Nền kinh tế nước ta đang trên đà phục hồi, nhưng sản xuất nông nghiệp gặp nhiều khó khăn, hiệu quả thấp, tăng trưởng nhiều năm liên tục suy giảm; tiêu thụ nông sản một số mặt hàng gặp nhiều khó khăn như: Gạo, cao su, trái cây. Vì vậy, Chính phủ cần đẩy nhanh tái cơ cấu nền nông nghiệp, trong đó tập trung giải quyết những vướng mắc hiện nay là công tác quy hoạch sản xuất.

Tái cơ cấu nền nông nghiệp không chỉ là thay đổi phương thức tổ chức sản xuất mà mục tiêu quan trọng hơn là đa dạng hóa, nâng cấp sản phẩm, nâng cao giá trị, tổ chức tiêu thụ được sản phẩm, đáp ứng nhu cầu của thị trường. Vì vậy, tái cơ cấu nông nghiệp không chỉ là nhiệm vụ, trọng trách của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, mà đó là trách nhiệm của liên ngành.

Để đẩy nhanh tái cơ cấu nền nông nghiệp, Chính phủ cần xem xét, chỉ đạo, có cơ chế phối hợp trong thực hiện đề án tái cơ cấu nông nghiệp. Chính phủ xem xét cho thành lập tổ công tác liên bộ để phối hợp trực tiếp giải quyết các vấn đề khó khăn, đặc biệt là đề xuất cơ chế chính sách, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp.

* Giải bài toán được mùa mất giá

"Làm ra chục ký hành tím không đổi được bát phở thì cay mắt lắm", câu nói của một cử tri Sóc Trăng được đại biểu Trần Khắc Tâm (Sóc Trăng) chuyển đến Quốc hội là sự định lượng rõ ràng về hiệu quả của sản xuất nông nghiệp, khi những lo ngại về việc được mùa mất giá, được giá mất mùa luôn đeo đẳng nông dân. Đã đến lúc Chính phủ cần quan tâm hơn đến việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, tạo ra nhiều giống cây trồng có năng suất, chất lượng cao nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh với các nước láng giềng.

Đưa ra những con số phân tích khá kỹ càng tổng hợp qua những đợt đi khảo sát thực tế về tình hình hợp tác xã và tổ hợp tác tại nhiều địa phương trong cả nước, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Nguyễn Thiện Nhân nhìn nhận về 4 bất cập tồn tại kéo dài của nền nông nghiệp. Đó là hiện tượng được mùa mất giá năm nào cũng xảy ra; thiếu vốn là hiện tượng thường xuyên với hầu hết các hộ nông dân; thu nhập bình quân của nông dân chỉ bằng 1/3 thu nhập của người lao động trong lĩnh vực công nghiệp và dịch vụ; xuất khẩu nông sản không ổn định, giá cả, chất lượng bị động.

Ông Nguyễn Thiện Nhân đưa ra một giải pháp, đó là hình thành các hợp tác xã kiểu mới theo Luật hợp tác xã năm 2012 như một số địa phương đã triển khai khá hiệu quả trong thời gian qua. Đẩy mạnh hình thành hợp tác xã kiểu mới là yếu tố nền tảng quan trọng nhất, khâu đột phá để tái cơ cấu nông nghiệp, nâng cao sự cạnh tranh của nông nghiệp Việt Nam và nâng cao thu nhập bền vững cho nông dân Việt Nam.

* Điều chỉnh chính sách hỗ trợ ngư dân

Làm rõ nội dung đại biểu quan tâm về việc thực hiện Nghị định 67/2014/NĐ-CP của Chính phủ về một số chính sách phát triển thủy sản còn chậm, Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh cho biết: khi Quốc hội phê duyệt nguồn chi cho chương trình từ ngày 16-5-2014, ngày 7-7-2014, Chính phủ đã ban hành Nghị định 67/2014/NĐ-CP. Việc ban hành nghị định nhanh đã thể hiện sự cố gắng lớn của Chính phủ và các bộ ngành, sự tham gia tích cực của chính quyền địa phương.

Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh nêu rõ: trong quá trình thực hiện, Chính phủ luôn lắng nghe ý kiến ngư dân, chính quyền địa phương và các đại biểu Quốc hội để điều chỉnh chính sách phù hợp hơn với thực tiễn. Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 5-2015 cũng đã thảo luận về vấn đề này. Theo đó, Chính phủ sẽ điều chỉnh Nghị định 67 theo hướng cho phép ngư dân dùng máy cũ từ 400 CV trở lên; giao các bộ nghiên cứu kéo dài thời gian cho vay với tàu vỏ thép và tàu vật liệu mới vì giá trị loại tàu này đắt hơn nhiều tàu vỏ gỗ; đồng ý hỗ trợ tàu vỏ gỗ, công suất lớn từ 800 CV trở lên và giao cho địa phương thực hiện.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, từ các góp ý của đại biểu Quốc hội, của ngư dân, Chính phủ luôn nghiên cứu xác đáng các ý kiến, cùng với sự triển khai sát sao của các địa phương, Nghị định sẽ đạt kết quả tốt hơn.

* Thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp Việt Nam

Tại phiên thảo luận, nhiều đại biểu quan tâm đến việc tỷ trọng khu vực kinh tế trong nước sụt giảm trong khi khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tăng lên, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế bền vững. Điều này dẫn đến nhiều doanh nghiệp trong nước, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa rất khó khăn trong giai đoạn hội nhập sâu rộng.

Đại biểu kiến nghị Chính phủ cần đẩy mạnh hơn nữa chính sách về cải cách thuế, đồng thời tập trung các chính sách ưu tiên hơn, cải thiện nền tảng kinh tế vi mô, đổi mới hệ thống thể chế kinh tế cho một nền kinh tế thị trường hiện đại, xây dựng một môi trường khuyến khích cạnh tranh lành mạnh. Đặc biệt trong điều kiện khó khăn hiện nay, sức cạnh tranh của doanh nghiệp rất kém, Chính phủ cần sớm có biện pháp hỗ trợ cho doanh nghiệp tiếp cận với nguồn vốn trung và dài hạn với lãi suất thấp, ổn định trong thời gian từ 5-10 năm để giúp doanh nghiệp mua sắm máy móc, thiết bị, trang bị công nghệ hiện đại, nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo điều kiện cho doanh nghiệp đứng vững trong xu thế hội nhập.

Giải trình về vấn đề này, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh khẳng định: Việt Nam đang tham gia ký kết nhiều hiệp định thương mại tự do, trong đó vấn đề về doanh nghiệp Việt Nam là điều rất trăn trở. Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã đề xuất, xây dựng dự án Luật hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ để trình Chính phủ trình Quốc hội. Quốc hội cũng đã bổ sung dự án này vào dự kiến chương trình kỳ họp Quốc hội khóa XIII, dự kiến thông qua trong năm 2016. Hiện, doanh nghiệp vừa và nhỏ của Việt Nam chiếm 90-95% số doanh nghiệp cả nước. Việc xây dựng luật mang tính đồng bộ, toàn diện sẽ là nền tảng để hỗ trợ, phát triển đội ngũ doanh nghiệp Việt Nam.