Quý I/2010, dù các doanh nghiệp (DN), cơ sở sản xuất… còn gặp nhiều khó khăn nhưng giá trị sản xuất công nghiệp (SXCN) của TP Cần Thơ ước đạt 4.557,85 tỉ đồng, tăng 11,9% so với cùng kỳ năm 2009. Hiện nay, chi phí sản xuất và giá điện tăng, lãi suất ngân hàng ở mức cao… là bài toán khó cho các DN, cơ sở sản xuất trên địa bàn thành phố trong việc đẩy mạnh hoạt động sản xuất kinh doanh.

Tăng trưởng trong khó khăn

Thống kê từ Sở Công thương TP Cần Thơ, tháng 1-2010, giá trị SXCN của toàn thành phố ước thực hiện 1.554,72 tỉ đồng, tăng 14,89% so cùng kỳ. Sang tháng 2 – 2010, các DN ở TP Cần Thơ chủ động tạm ngưng sản xuất để đón Tết Canh Dần 2010 nên giá trị SXCN chỉ đạt khoảng 1.123,62 tỉ đồng, giảm 35,2% so với tháng trước và giảm 17,2% so cùng kỳ năm 2009. Tháng 3-2010, nhiều công ty, DN, cơ sở SXCN... trên địa bàn thành phố đẩy mạnh các hoạt động sản xuất nên giá trị SXCN tăng 26,7% so với tháng trước và tăng 15,9% so cùng kỳ năm 2009. Kết quả này góp phần nâng tổng giá trị SXCN quý I/2010 của toàn thành phố ước thực hiện 4.557,8 tỉ đồng, đạt 23,7% kế hoạch năm, tăng 11,9% so cùng kỳ năm trước. Trong đó, so với cùng kỳ năm 2009, công nghiệp quốc doanh ước thực hiện 489,5 tỉ đồng, tăng 21,2%; công nghiệp ngoài quốc doanh ước thực hiện 3.713,47 tỉ đồng, tăng 10,9% và công nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài ước thực hiện 354,8 tỉ đồng, tăng 10,7%.

Ông Dương Nghĩa Hiệp, Phó Giám đốc Sở Công thương TP Cần Thơ, cho biết: Dù cả quý I/2010 có bước tăng trưởng, nhưng nhìn chung SXCN trên địa bàn thành phố vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Nguyên nhân chủ yếu do nhiều DN chưa ký kết được hợp đồng sản xuất mới. Trong khi đó, giá cả nhiều loại vật tư đầu vào tăng cao làm giá thành sản phẩm tăng. Suy giảm kinh tế thế giới vẫn chưa thật sự phục hồi khiến việc triển khai nhiều dự án đầu tư, thu hút đầu tư của TP Cần Thơ bị chậm lại, thị trường xuất khẩu bị thu hẹp, gây bất lợi đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của DN. Các rào cản phi thuế quan, chống bán phá giá, an toàn vệ sinh thực phẩm... của các nước nhập khẩu ngày càng tăng, gây bất lợi cho hoạt động xuất khẩu, gây khó khăn cho SXCN.

Nhiều doanh nghiệp  TP Cần Thơ đang gặp khó khăn về vốn, lao động... để ổn định và phát triển sản xuất. Trong ảnh: Hoạt động sản xuất tại Doanh nghiệp tư nhân cơ khí Sông Hậu.

Ngoài những vấn đề trên, cũng theo ông Hiệp, công nghiệp chế biến chiếm giữ tỉ trọng cao trong cơ cấu SXCN của toàn thành phố nhưng chủ yếu vẫn mang tính gia công, sản phẩm có giá trị gia tăng chưa lớn, tỷ lệ gia công khá lớn. Trong khi đó, công nghiệp hỗ trợ chưa đáp ứng yêu cầu phát triển của SXCN; nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất chế biến của thành phố chưa được quy hoạch dẫn đến mất cân đối cục bộ... Đây cũng là những rào cản lớn để trong việc phát triển SXCN trên địa bàn thành phố.

Nguồn vốn, lao động: nan giải

Theo thông tin từ Ngân hàng Nhà nước, hơn tuần qua, lãi suất cho vay theo cơ chế thỏa thuận tại các ngân hàng đang ở mức từ 15 – 20%. Với mức lãi suất này, đây là khó khăn lớn cho các DN SXCN ở TP Cần Thơ ổn định các kế hoạch sản xuất kinh doanh trong thời gian tới. Ông Nguyễn Chí Thảo, Phó Giám đốc Công ty cổ phần Thủy sản Cần Thơ (Caseamex), cho biết: Nhu cầu vốn để thu mua nguyên liệu, đảm bảo hoạt động sản xuất đáp ứng các đơn hàng xuất khẩu là rất lớn. Nguồn vốn này, các DN chủ yếu dựa vào ngân hàng. Dù lãi suất cho vay hiện nay của ngân hàng rất cao (từ 18-20%), nhưng theo nhiều ngân hàng, hiện nay việc huy động vốn rất khó nên vốn “rót” cho các DN cũng bị hạn chế. Điều này khiến DN khó ổn định sản xuất.

Về nguồn vốn sản xuất, ông Tăng Hồng, Chủ DN Cơ khí Sông Hậu kiêm Chủ tịch Hội Cơ khí và Đúc luyện kim (CK&ĐLK) TP Cần Thơ, cho biết thêm: Phần lớn các DN ở TP Cần Thơ, đặc biệt là các DN hoạt động trong lĩnh vực cơ khí là DN nhỏ. Vì thế, vốn đầu tư phát triển sản xuất và vốn lưu động, đa số các DN đều phải vay từ ngân hàng. Tuy nhiên, các sản phẩm cơ khí, cũng như các sản phẩm công nghiệp khác phải cạnh tranh quyết liệt với hàng ngoại nhập. Với mức lãi suất tăng cao như hiện nay, nhiều DN khác sẽ không dám đầu tư nguồn vốn để phát triển sản xuất do sản xuất chỉ huề vốn, thậm chí thua lỗ. Trước tình hình này, ông Tăng Hồng, đề nghị: UBND TP Cần Thơ nên kiến nghị Chính phủ trước mắt có chính sách ưu đãi về lãi suất vay đối với các DN sản xuất; đồng thời, có kiến nghị điều chỉnh mức lãi suất vay cơ bản về 8%/năm như trước đây.

Không chỉ khó khăn về vốn sản xuất, hiện nay, vấn đề tuyển dụng lao động cũng là vấn đề khá nan giải cho các DN sản xuất trên địa bàn TP Cần Thơ. Ông Nguyễn Đình Ngộ, Giám đốc Công ty TNHH May xuất khẩu Việt Thành, Khu công nghiệp Cái Sơn – Hàng Bàng, TP Cần Thơ, cho biết: Hiện nay, nguồn hàng để ổn định và phát triển sản xuất của DN rất dồi dào. Tuy nhiên, DN không thể mở rộng, cũng như tăng công suất sản xuất được. Nguyên nhân chủ yếu do thiếu và khó tuyển được nguồn lao động. Đây là thực trạng chung của các DN ngành may trên địa bàn thành phố. Theo ông Ngộ, để đào tạo một lao động may mất khoảng 6 tháng, DN phải bỏ chi phí khoảng 5 triệu đồng. Tuy nhiên, sau khi được đào tạo, rất ít lao động gắn bó với nghề may vì lương thấp, không đủ trang trải cho cuộc sống. Ông Ngộ kiến nghị: “TP Cần Thơ nên có chính sách hỗ trợ cho các DN đào tạo nguồn lao động và có chính sách khuyến khích các lao động làm việc trong ngành may mặc. Đây cũng là một hướng mở cho các DN ổn định sản xuất trong tình hình khó khăn như hiện nay”.

Để SXCN tiếp tục tăng trưởng

Năm 2010, TP Cần Thơ phấn đấu đạt giá trị SXCN 19.260 tỉ đồng. Trong đó, công nghiệp chế biến là 18.453 tỉ đồng; công nghiệp điện, nước và khí đốt khoảng 800 tỉ đồng; giá trị SXCN khai thác là 7 tỉ đồng.

Để SXCN trên địa bàn thành phố tiếp tục phát triển, ngoài các kiến nghị về vốn, lao động... nêu trên, ông Tăng Hồng, Chủ tịch Hội CK & ĐLK TP Cần Thơ, đề xuất: Theo kinh nghiệm của nhiều địa phương khác trong cả nước, việc xây dựng các cụm công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp (quy mô từ 3-10 ha) Nhà nước sẽ hỗ trợ xây dựng đường giao thông. Các DN góp vốn để đền bù, giải tỏa và san lấp mặt bằng. Điện, nước các DN kinh doanh chuyên ngành đầu tư. Với cách làm vừa nêu, nhiều địa phương đã giải quyết được nhu cầu mặt bằng sản xuất cho nhiều DN, đặc biệt là các DN nhỏ. Vì thế, đề nghị lãnh đạo UBND TP Cần Thơ xem xét cho triển khai thực hiện theo cách trên để di dời các DN sản xuất nằm xen trong khu dân cư nhằm giảm thiểu tình trạng ô nhiễm môi trường, nhất là ô nhiễm về khói, bụi, tiếng ồn.

Đầu tháng 3-2010, giá điện tăng là một áp lực lớn cho các DN, nhất là các DN sản xuất. Tuy nhiên, theo Điện lực TP Cần Thơ, hiện nay, kinh tế cả nước đang trên đà hồi phục, cộng với nắng nóng gay gắt kéo dài làm cho phụ tải điện ngày càng tăng. Với tốc độ tăng phụ tải như hiện nay, tình trạng thiếu điện dẫn đến tình trạng cúp điện để tiết giảm, cân bằng công suất trong thời gian tới là khó tránh khỏi. Ông Trần Vĩ Đức, Phó Giám đốc Kinh doanh, Điện lực TP Cần Thơ, đề nghị: Khách hàng sử dụng điện nói chung và các DN sản xuất nói riêng nên sử dụng tiết kiệm điện, tắt các thiết bị không cần thiết, đặc biệt là vào giờ cao điểm. Đối với các DN sản xuất cần bố trí ca kíp sản xuất phù hợp, hạn chế đến mức tối thiểu việc dùng điện sản xuất trong các giờ cao điểm...

Tạo điều kiện để SXCN tiếp tục phát triển, ông Dương Nghĩa Hiệp, Phó Giám đốc Sở Công thương TP Cần Thơ, cho biết: Thành phố tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, bảo đảm công khai minh bạch, tạo điều kiện thuận lợi cho các DN mọi thành phần kinh tế thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, góp phần tăng trưởng kinh tế cũng như tăng trưởng công nghiệp. Song song đó, thành phố tiếp tục tạo điều kiện cho DN và các tổ chức kinh tế tiếp cận vốn vay ưu đãi theo chính sách kích cầu của Chính phủ, nhất là DN nhỏ và vừa, DN xuất khẩu, DN ở các làng nghề, ở khu vực nông thôn, DN sản xuất hàng tiêu dùng phục vụ trực tiếp đời sống nhân dân. Ngoài ra, song song với các chính sách hỗ trợ từ phía Chính phủ, địa phương..., ông Hiệp cũng yêu cầu: Các DN ngành công nghiệp trên địa bàn thành phố cần năng động hơn để tiếp tục giữ vững thị trường truyền thống, chủ động tìm kiếm và mở rộng thị trường; đổi mới trang thiết bị, cải tiến công nghệ, kỹ thuật; đa dạng hóa và nâng cao chất lượng sản phẩm... Có như vậy mới từng bước nâng cao chất lượng, giảm chi phí, hạ giá thành sản phẩm, nâng cao sức cạnh tranh và hiệu quả SXCN trên địa bàn thành phố.

Bài, ảnh: HÀ TRIỀU