Chiều 3-8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan. Ông Huỳnh Văn Hung, đại biểu Quốc hội đơn vị TP Cần Thơ, tham gia đóng góp một số ý quan trọng.

Đại biểu Huỳnh Văn Hung trao đổi ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan

Đại biểu Huỳnh Văn Hung cơ bản nhất trí với sự cần thiết xây dựng, ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan để đáp ứng yêu cầu liên quan đến mô hình tổ chức bộ máy mới sau sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, chính quyền địa phương 2 cấp; cắt giảm, đơn giản hỏa thủ tục hành chính; thực hiện chuyển đổi số… tạo thuận lợi cho các hoạt động thương mại, xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, đại biểu Huỳnh Văn Hung cũng có một số góp ý:

Đề nghị bổ sung tại dự thảo Luật nội dung sửa đổi tiết 2, khoản 1, Điều 88 Luật Hải quan năm 2014 theo hướng: Trường hợp hàng hóa, phương tiện vận tải chưa đưa ra khỏi phạm vi địa bàn hoạt động hải quan, khi lực lượng chức năng có thẩm quyền (Bộ đội Biên phòng, Công an...) phát hiện hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới thì xử lý theo quy định pháp luật và thông báo cho cơ quan hải quan để phối hợp xử lý. Vì những lý do sau:

Thứ nhất, để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật; tăng cường công tác phối hợp, nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới; đúng với mục đích xây dựng, ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan năm 2014 là: “Khắc phục các bất cập của Luật Hải quan năm 2014; bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với các pháp luật liên quan; tăng cường kiểm tra chặt chẽ với các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, nâng cao tính tuân thủ pháp luật hải quan".

Thứ hai, quy định tại tiết 2, khoản 1, Điều 88 Luật Hải quan năm 2014 không phù họp với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ Quốc phòng (Bộ đội Điên phòng) về chủ trì, phối hợp duy trì đảm bảo an ninh, trật tự, an toàn xã hội khu vực biên giới, cửa khẩu theo quy định tại Luật Biên phòng Việt Nam; nhiệm vụ, quyền hạn khởi tố, điều tra của Bộ đội Biên phòng theo quy định tại Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự năm 2015 và Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2021 và năm 2025); thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính của Bộ đội Điên phòng theo quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (được sửa đổi, bổ sung năm 2020 và năm 2025); không phù hợp với nguyên tắc phối hợp thực thi nhiệm vụ biên phòng theo quy định tại Luật Biên phòng Việt Nam; nguyên tắc xác định và phân định thẩm quyền xử phạt hành chính theo quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Thứ ba, quy định trên tại Luật Hải quan năm 2014 không phù hợp với thực tiễn công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới. Nhiệm vụ đấu tranh phòng chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới thuộc trách nhiệm của các lực lượng chức năng có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.

Như vậy, dẫn đến cách hiểu: Trong địa bàn hải quan, khi phát hiện hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, các cơ quan chức năng có thẩm quyền sẽ không được tiến hành xử lý mà phải báo ngay cơ quan hải quan để xử lý; dẫn đến không đảm bảo chức năng, nhiệm vụ của cơ quan có thẩm quyền, không bảo đảm kịp thời ngăn chặn, xử lý hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, bỏ lọt tội phạm (tại Nghị định 153/NĐ-CP ngày 15-5-2026 của Chính phủ quy định 66 địa bàn hoạt động Hải quan đều nằm trong khu vực biên giới).

Thục tiễn, trong những năm qua, Bộ đội Biên phòng đã bắt giữ hàng ngàn vụ cùng với hàng chục ngàn đối tượng buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới (đặc biệt đối với các chuyên án vận chuyển ma túy, buôn lậu, hàng hóa trái phép qua biên giới, Bộ đội Biên phòng phải sử dụng biện pháp nghiệp vụ để đảm bảo an toàn khi phá án), đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở khu vục biên giới.

Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện đối với các nội dung trên.

P.V