Báo cáo mới đây của Liên đoàn Người tiêu dùng Mỹ (CFA), nhóm vận động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, cho thấy người dân nước này mất ít nhất 119 tỉ USD/năm do các vụ lừa đảo trực tuyến.

Cảnh sát đột nhập một trung tâm lừa đảo trực tuyến ở Đông Nam Á. Ảnh: AKP

Con số thực tế trên cao gấp 7 lần số liệu được báo cáo cho Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) hồi năm 2024. Người Mỹ khi đó báo cáo mất 16,6 tỉ USD vì lừa đảo trực tuyến, tăng 33% so với năm 2023.

Để đưa ra ước tính tối thiểu về số tiền mà người dân xứ cờ hoa thực sự bị thiệt hại do lừa đảo trực tuyến, CFA đã xem xét tần suất các vụ lừa đảo, đặc biệt là nghiên cứu hồi năm 2017 do Cục Thống kê Tư pháp Mỹ tiến hành, trong đó phát hiện chỉ khoảng 14% vụ lừa đảo được báo cáo. Giám đốc về trí tuệ nhân tạo (AI) và quyền riêng tư của CFA Ben Winters cho biết điều này cho thấy một lượng tiền khổng lồ đã bị những kẻ lừa đảo chiếm đoạt. 

Báo cáo dẫn dữ liệu từ báo cáo hồi năm 2025 của Liên minh Chống Lừa đảo Toàn cầu và Cục Bảo vệ Người tiêu dùng cho thấy hầu hết các vụ lừa đảo được người Mỹ tố giác đều bắt nguồn từ mạng xã hội. 3 nền tảng của Meta, gồm Facebook, Instagram và WhatsApp, là những nền tảng hàng đầu liên quan đến các vụ lừa đảo trực tuyến. Phần lớn người dùng được khảo sát nhận thấy các nền tảng nói trên không có bất kỳ hành động rõ ràng nào để ngăn chặn lừa đảo. Do đó, báo cáo khuyến nghị các nền tảng nên làm nhiều hơn nữa để tạo ra các tính năng an toàn hơn nhằm hạn chế lừa đảo.

Theo khảo sát của FBI, các vụ lừa đảo gây thiệt hại kinh tế nặng nề nhất là lừa đầu tư qua mạng. Đây là hình thức lừa đảo tinh vi, kết hợp giữa lừa đảo tình cảm và đầu tư tài chính. Kẻ xấu xây dựng mối quan hệ giả mạo, tạo lòng tin với nạn nhân (gọi là “vỗ béo lợn”) trước khi dụ dỗ họ đầu tư vào các nền tảng giả mạo rồi chiếm đoạt toàn bộ số tiền (gọi là “mổ lợn”).

Ngoài hình thức trên, những kẻ lừa đảo còn điều hành nhiều cơ sở lừa đảo ở khu vực Đông Nam Á, trong đó nhân viên chủ yếu là nạn nhân buôn người. Mặc dù các cơ quan thực thi pháp luật đã đóng cửa nhiều cơ sở lừa đảo nhưng những kẻ lừa đảo đang tận dụng AI để tinh giản hoạt động, đòi hỏi ít nhân công hơn để lừa đảo tiền tiết kiệm của nạn nhân trên quy mô lớn.

Ông Winters cho hay, để giảm thiểu các vụ lừa đảo, điều cần làm là kiểm soát ngành công nghiệp môi giới dữ liệu. Do không bị luật liên bang ràng buộc, các công ty môi giới dữ liệu thu gom và bán thông tin cá nhân của người dùng, một phần trong số đó rơi vào tay những kẻ lừa đảo. Năm 2021, công ty môi giới dữ liệu Epsilon Data Management đã dàn xếp với Bộ Tư pháp Mỹ và bồi thường cho các nạn nhân 127,5 triệu USD sau khi bị cáo buộc bán thông tin của người cao tuổi cho những kẻ lừa đảo.

TRÍ VĂN (Tổng hợp)