Thời sự > Trong nước

Đại hội đại biểu phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV: Phụ nữ Việt Nam - từ truyền thống anh hùng đến bản lĩnh thời đại mới

Sáng nay, ngày 17/6/2026, Đại hội đại biểu phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV, nhiệm kỳ 2026-2031 chính thức khai mạc tại Trung tâm Hội nghị quốc gia, Hà Nội.

Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV, nhiệm kỳ 2026 - 2031 với chủ đề “Đoàn kết - bản lĩnh - Nhân ái - Sáng tạo - Phát triển”. Ảnh: HP/Báo Tin tức và Dân tộc

Với chủ đề "Phụ nữ Việt Nam phát huy truyền thống, bản lĩnh, trí tuệ, trách nhiệm; xây dựng tổ chức Hội vững mạnh; thúc đẩy bình đẳng giới, thực hiện đại đoàn kết toàn dân tộc, chung sức xây dựng đất nước dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc", Đại hội sẽ đánh giá kết quả phong trào phụ nữ và hoạt động Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam nhiệm kỳ vừa qua, đồng thời đề ra phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp công tác Hội, phong trào phụ nữ nhiệm kỳ 2026 - 2031.

“Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang”

Theo dòng chảy của lịch sử, từ huyền thoại Mẹ Âu Cơ đến Bà Trưng, Bà Triệu phất cờ khởi nghĩa giành độc lập, tự do cho dân tộc và trải qua các thời kỳ phát triển của đất nước, mỗi trang sử của dân tộc đều ghi đậm dấu ấn của những người phụ nữ Việt Nam kiên trung, nhân ái, đảm đang, bất khuất với những cống hiến quan trọng trên nhiều lĩnh vực.

Chủ tịch Hồ Chí Minh phát biểu tại Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ nhất (18/4/1950). Ảnh: TTXVN

Từ ngày có Đảng (năm 1930), những hoạt động và đóng góp của phụ nữ Việt Nam vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng đất nước luôn gắn liền với sự lãnh đạo của Đảng. Các phong trào phụ nữ phát triển mạnh mẽ và sâu rộng với nhiều hình thức hoạt động phong phú. Những tên gọi của Hội phụ nữ qua các thời kỳ gắn liền với trọng tâm từng giai đoạn cách mạng, như: tổ chức Phụ nữ Giải phóng (thời kỳ 1930-1936), Hội phụ nữ Dân chủ (thời kỳ 1936-1939), Hội Phụ nữ Phản đế (1939-1941), Đoàn phụ nữ Cứu quốc (1941-1945). Dưới sự lãnh đạo của Đảng, các tổ chức Hội phụ nữ đã góp phần quan trọng vào thắng lợi chung của Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Tiêu biểu của giai đoạn này là tấm gương hy sinh của đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai (giai đoạn 1930-1940).

Ngày 3/10/1946, Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam được thành lập trên cơ sở tập hợp các tổ chức phụ nữ, trong đó Đoàn Phụ nữ cứu quốc là nòng cốt.

Đoàn chủ tịch tại Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ IV (3/1974). Ảnh: TTXVN

Trong 9 năm kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam đã vận động các tầng lớp phụ nữ tham gia thực hiện nhiều phong trào, như: phụ nữ học cày bừa; phụ nữ tăng gia sản xuất đảm bảo cho bộ đội “ăn no đánh thắng”; mua công phiếu kháng chiến; “diệt giặc dốt”; “diệt giặc đói”; “Đời sống mới”; tham gia Hội mẹ chiến sĩ… Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử, các chị em, đặc biệt là phụ nữ các dân tộc Tày, Thái, Mèo, Dao, Nùng, Hoa, Xá… ngày đêm vượt suối, băng rừng, vận chuyển, tiếp tế lương thực, đạn dược, tải thương, làm hầm, chữa cầu đường…

Tên tuổi “Đội nữ du kích Hoàng Ngân”, anh hùng liệt sĩ Võ Thị Sáu, Mạc Thị Bưởi, Bùi Thị Cúc, anh hùng Nguyễn Thị Chiên, “Nữ kiệt miền Đông” Hồ Thị Bi là những tấm gương làm rạng danh phụ nữ Việt Nam trong giai đoạn lịch sử oanh liệt này. Trân trọng những đóng góp to lớn của phụ nữ Việt Nam, Bác Hồ kính yêu đã khẳng định: “Non sông gấm vóc Việt Nam do phụ nữ ta, trẻ cũng như già, ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp, rực rỡ” (tháng 3/1952).

Lãnh đạo Trung ương, địa phương cùng các thế hệ cán bộ chụp ảnh lưu niệm tại buổi họp mặt truyền thống Cơ quan Hội Phụ nữ Giải phóng Khu Đông Nam Bộ lần thứ XXVI năm 2026. Ảnh: Minh Phú/TTXVN

Sau Hiệp định Giơnevơ 1954 về Đông Dương, Việt Nam tạm thời bị chia cắt hai miền. Miền Nam tiếp tục cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ, thống nhất đất nước. Miền Bắc xây dựng chủ nghĩa xã hội, trở thành hậu phương lớn cho miền Nam ruột thịt.

Tháng 3/1961, Hội Liên hiệp phụ nữ giải phóng miền Nam Việt Nam được thành lập với vai trò tập hợp phụ nữ miền Nam Việt Nam đoàn kết trên mặt trận giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước. Thời gian này, Hội Phụ nữ ở cả hai miền đã phát động nhiều phong trào thi đua sôi nổi, trong đó, “Năm tốt” và “Ba đảm đang” là những phong trào thi đua có quy mô lớn nhất trong lịch sử Việt Nam thời kỳ hiện đại, trở thành các hoạt động nổi bật, tiêu biểu.

Với phong trào “Năm tốt”, hàng triệu hội viên phụ nữ giải phóng trên khắp miền Nam được tôi luyện trong phong trào đấu tranh với ba mũi giáp công linh hoạt, được tổ chức chặt chẽ ở ba vùng chiến lược (nông thôn, đô thị, miền núi). Họ luôn là lực lượng nòng cốt đi đầu trong phong trào đấu tranh chính trị trực diện, hình thành nên một “Đội quân tóc dài” hùng hậu, nổi tiếng miền Nam trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ.

Thi đua với phụ nữ Nam Bộ, những tấm gương phụ nữ miền Bắc anh dũng của Đại đội pháo nữ dân quân Ngư Thuỷ (Quảng Bình) bắn cháy liên tiếp ba tàu chiến Mỹ hay của Trung đội nữ dân quân Hoằng Hải (Thanh Hóa) bắn rơi máy bay Mỹ… đã khẳng định trí tuệ, sáng tạo và tinh thần kiên cường, quật khởi của các tầng lớp phụ nữ trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Phụ nữ thời đại mới - bản lĩnh, trí tuệ, sáng tạo, làm chủ tương lai

Ngày 10/6/1976, Hội nghị Thống nhất Hội Liên hiệp phụ nữ toàn quốc đã nhất trí quyết nghị: Thống nhất sự chỉ đạo hoạt động của Hội Liên hiệp phụ nữ trong cả nước trong một tổ chức là Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, đồng thời quyết định lấy ngày 20/10/1930 là Ngày thành lập Hội.

Kế thừa thành quả to lớn của phong trào phụ nữ và hoạt động Hội, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam ngày một lớn mạnh, bám sát nhiệm vụ chính trị của đất nước, thực hiện tốt vai trò nòng cốt trong công tác phụ nữ. Mỗi kỳ Đại hội đại biểu phụ nữ toàn quốc là một cột mốc đánh dấu sự phát triển và vai trò quan trọng của tổ chức Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam. Hiện nay, Hội có hơn 20 triệu hội viên, thể hiện vị thế ngày càng được nâng cao của phụ nữ trong đời sống chính trị, kinh tế, xã hội…

Các phong trào do Hội phát động, đặc biệt là phong trào thi đua “Xây dựng người Phụ nữ Việt Nam thời đại mới” đã tạo nên khí thế thi đua sôi nổi, trở thành động lực thúc đẩy các tầng lớp phụ nữ tích cực tham gia, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Thông qua việc thực hiện các phong trào thi đua, vị trí, vai trò của phụ nữ Việt Nam ngày được nâng cao, tạo điều kiện để phụ nữ Việt Nam đóng góp nhiều hơn vào sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế của đất nước.

Ban Chấp hành Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam khóa XIII. Ảnh tư liệu: TTXVN

Trong lĩnh vực chính trị, phụ nữ không chỉ khẳng định vai trò lãnh đạo, năng lực hoạch định chính sách mà còn mang đến góc nhìn nhân văn, thúc đẩy công bằng, tiến bộ và phát triển bền vững. Tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội khóa XVI đạt 30%, cao hơn mức trung bình của thế giới và khu vực; tỷ lệ nữ đại biểu Hội đồng nhân dân 2 cấp, nữ cấp ủy tăng so với nhiệm kỳ trước.

Nhiều phụ nữ giữ cương vị lãnh đạo chủ chốt chính quyền các địa phương và cơ quan trung ương. Lần đầu tiên nước ta có nữ Phó Thủ tướng Chính phủ, nữ Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Đội ngũ nữ công chức, viên chức ngày càng có nhiều đóng góp quan trọng trong xây dựng và phát triển đất nước; nghiêm túc, trách nhiệm thực hiện chủ trương sắp xếp bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp và cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy của toàn hệ thống chính trị.

Trong lĩnh vực kinh tế, Việt Nam là một trong số ít quốc gia có tỷ lệ phụ nữ tham gia lực lượng lao động cao nhất thế giới khi chiếm chiếm 46,9% lực lượng lao động, chiếm tỷ lệ cao trong một số ngành kinh tế. Với tỷ lệ 28,2% nữ giám đốc, chủ doanh nghiệp, hợp tác xã, phụ nữ Việt Nam nhanh chóng thích ứng với bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số, tích cực khởi nghiệp, phát triển kinh tế.

Đội ngũ nữ doanh nhân có nhiều đóng góp vào nền kinh tế, đóng vai trò quan trọng thúc đẩy tỉnh thần khởi nghiệp của phụ nữ. Phụ nữ nông dân tích cực ứng dụng khoa học công nghệ, đóng góp vào ổn định sản xuất nông nghiệp, phát triển các sản phẩm OCOP, mô hình sản xuất xanh, sạch, bền vũng. Nữ công nhân có nhiều sáng kiến trong lao động, góp phần nâng cao năng suất lao động, đặc biệt trong các ngành sản xuất chế tạo, điện tử, dệt may.

Trong lĩnh vực giáo dục, khoa học, phụ nữ góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, lan tỏa tri thức, nuôi dưỡng nhân cách, tạo nền tảng cho sự phát triển của thế hệ tương lai và tiến bộ xã hội. Phụ nữ chiếm khoảng 40% trong tổng số giảng viên và chuyên gia nghiên cứu khoa học; chiếm 21,5% trong tổng số Giáo sư và Phó Giáo sư. Phụ nữ trí thức ngày càng phát triển, tham gia các vị trí quan trọng trong các cơ quan, doanh nghiệp và các tổ chức trong nước và quốc tế; đóng góp tích cực vào việc phát triển các chính sách xã hội, giáo dục, nghiên cứu khoa học và công nghệ.

Trong lĩnh vực văn hóa-thể thao-du lịch, đội ngũ nữ văn nghệ sĩ, vận động viên, hướng dẫn viên, nhà quản lý năng động, sáng tạo, truyền cảm hứng, không ngừng nỗ lực, cống hiến, chinh phục đỉnh cao, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước và con người Việt Nam ra thế giới; khẳng định vai trò và vị thế của phụ nữ Việt Nam trong đời sống xã hội hiện đại.

Trung tá Đỗ Thị Hằng Nga, Cục Gìn giữ hoà bình Việt Nam trình bày tham luận tại Đại hội đại biểu phụ nữ 2022. Ảnh: Phương Hoa/TTXVN

Trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh, đối ngoại, phụ nữ lực lượng vũ trang kiên cường, dũng cảm, tích cực tham gia giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ Tổ quốc, đóng góp tích cực trong lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc, làm giàu thêm truyền thống anh hùng của Quân đội nhân dân và Công an nhân dân Việt Nam, lan tỏa hình ảnh đất nước yêu chuộng hòa bình, trách nhiệm và nhân văn.

Phụ nữ trong lĩnh vực đối ngoại với bản lĩnh, trí tuệ và sự khéo léo, đảm nhận tốt vai trò trong các hoạt động đàm phán, hợp tác và ngoại giao văn hóa, góp phần nâng cao vị thế và uy tín của đất nước trên trường quốc tế. Phụ nữ Việt Nam ở nước ngoài có nhiều đóng góp trong gìn giữ, quảng bá bản sắc văn hóa dân tộc, giữ gìn Tiếng Việt, góp phần nâng cao hình ảnh con người và đất nước Việt Nam trên trường quốc tế.

Đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên mới; để thực hiện mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên và hiện thực hóa 2 mục tiêu chiến lược 100 năm, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết 57, 59, 68 và các nghị quyết chuyên đề của Bộ Chính trị đã xác định: Khoa học công nghệ là động lực then chốt; đổi mới sáng tạo là lựa chọn chiến lược; chuyển đổi số, chuyển đổi xanh là điều kiện tiên quyết; hội nhập quốc tế là con đường tất yếu. Và trong tiến trình đó phụ nữ không chỉ là lực lượng tham gia mà phải thực sự trở thành một trong những chủ thể quan trọng kiến tạo tương lai phát triển của đất nước.

Trong chuyển đổi xanh, phụ nữ là những người tiên phong trong thay đổi hành vi tiêu dùng, lối sống bền vững và giáo dục thế hệ trẻ về ý thức môi trường. Từ những hành động nhỏ trong gia đình đến những sáng kiến lớn trong doanh nghiệp, phụ nữ đang lan tỏa tinh thần sống xanh, sống trách nhiệm. Trong chuyển đổi số, phụ nữ không còn là “người đứng ngoài công nghệ” như trước. Ngày càng nhiều phụ nữ làm chủ công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo, tham gia quản trị dữ liệu, điều hành doanh nghiệp trên nền tảng số.

Chương trình nghệ thuật chào mừng Đại hội đại biểu phụ nữ toàn quốc lần thứ XIII. Ảnh: TTXVN

Để Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam thực sự trở thành điểm tựa vững chắc cho phụ nữ Việt Nam, bước sang nhiệm kỳ 2026-2031, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam xác định ba khâu đột phá gồm: nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nữ đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên mới; thực hiện chuyển đổi số toàn diện trong hệ thống Hội; thúc đẩy phụ nữ khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và làm giàu chính đáng.

Mục tiêu chung của nhiệm kỳ là phát huy truyền thống, tinh thần đổi mới, sáng tạo, làm chủ tri thức, tự tin, hội nhập, khát vọng vươn lên của các tầng lớp phụ nữ; tích cực tham gia xây dựng Đảng, hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, thực hiện đại đoàn kết toàn dân tộc; xây dựng đội ngũ cán bộ Hội bản lĩnh, tận tâm, sáng tạo, bứt phá, tổ chức Hội hoạt động hiệu quả, thích ứng với bối cảnh mới; huy động sự tham gia của toàn xã hội trong thúc đẩy bình đẳng giới, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần và phát triển toàn diện cho phụ nữ; phấn đấu đến năm 2030, phụ nữ Việt Nam trở thành một động lực phát triển, một điểm tựa hạnh phúc, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam trở thành tổ chức tiên phong hành động vì sự bình đẳng và phát triển của phụ nữ, góp phần xây dựng đất nước dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.

Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV vì thế không chỉ là một sự kiện chính trị của tổ chức Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam, mà còn là một dấu mốc để khẳng định sứ mệnh mới của phụ nữ Việt Nam trong kỷ nguyên mới.