An ninh - Pháp luật > Pháp luật

Công nghệ số - công cụ phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực hiệu quả

TP Cần Thơ đã đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin vào hầu hết các lĩnh vực, từ quản lý, điều hành, quản lý cán bộ đến cải cách hành chính, thực hiện các hoạt động trong cơ quan, đơn vị… Việc ứng dụng công nghệ số góp phần không nhỏ vào công cuộc phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (PCTNLPTC) của thành phố và cả nước.

Xây dựng hạ tầng công nghệ số

Theo Ban Chỉ đạo Phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 của UBND thành phố (Ban Chỉ đạo), hiện thành phố có 73/86 tổ chức tín dụng đã triển khai ứng dụng xác thực khách hàng bằng căn cước công dân gắn chíp trên ứng dụng điện thoại di động và tại quầy giao dịch, định danh điện tử vào các nghiệp vụ: mở tài khoản, thanh toán, xác định giao dịch, đối chiếu xác thực thông tin, nhận chi trả an sinh xã hội, thanh toán tiền điện, nước; 35/86 tổ chức tín dụng ứng dụng VNeID vào quy trình mở tài khoản thanh toán và đối chiếu, xác thực thông tin khách hàng. Các ứng dụng về thuế (eTaxMobile), bảo hiểm xã hội số (VssID)… cũng được chia sẻ dữ liệu với VNeID. Người dân đi làm thủ tục hành chính hiện nay đa số đều phải nộp trên Cổng dịch vụ công quốc gia và phải có căn cước công dân định danh mức 2 để thực hiện.

Cán bộ Thuế tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Phong Điền hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục quyết toán thuế của hộ kinh doanh trực tuyến. Ảnh: S.H

Việc tích hợp thông tin trên ứng dụng VNeID và chia sẻ thông tin trên các ứng dụng của các cơ quan nhà nước trong thực hiện thủ tục hành chính, ngân hàng, các cơ quan nhà nước xây dựng các cơ sở dữ liệu dùng chung… hướng đến chính phủ số, công dân số, tạo thuận lợi cho người dân, tổ chức trong thực hiện thủ tục. Đó cũng là nền tảng để thực hiện hoạt động giám sát, trong đó có giám sát về PCTNLPTC.

Theo ông Ngô Anh Tín, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP Cần Thơ, giám sát bằng công nghệ số không còn là một lựa chọn, mà là yêu cầu tất yếu để "nhốt quyền lực vào trong lồng cơ chế" một cách hiệu quả. Bằng cách khai thác sức mạnh của dữ liệu và công nghệ, có thể xây dựng một cơ chế giám sát thông minh, khách quan và toàn diện với sự tham gia của toàn xã hội. Việc này sẽ tạo ra một bước chuyển căn bản trong công tác PCTNLPTC từ bị động xử lý vụ việc sang chủ động phòng ngừa và cảnh báo sớm. Đồng thời, việc giám sát sẽ chuyển từ cục bộ, thiếu liên thông sang mang tính hệ thống và đa chiều.

Trong quý I-2026, các sở, ngành thành phố tiếp tục tập trung xây dựng các cơ sở dữ liệu dùng chung, cơ sở dữ liệu chuyên ngành như: dữ liệu hộ tịch, dữ liệu đất đai, dữ liệu cán bộ công chức, viên chức, dữ liệu thuế, dữ liệu doanh nghiệp, dữ liệu tàu cá, dữ liệu TTHC… Đến nay, đã hoàn thành số hóa 100% sổ hộ tịch với 5.247.299 trường hợp; đã đồng bộ trên 1.150.921/1.634.818 thửa đất lên hệ thống VBDLIS quốc gia, đạt 70,4% tiến độ, còn lại 483.897 thửa tiếp tục đồng bộ; đã cập nhật 65.042/65.664 hồ sơ dữ liệu cán bộ, công chức, viên chức đang làm việc…

Ông Ngô Anh Tín cho biết: "Trong những năm qua, công cuộc PCTNLPTC của nước ta dựa trên hoạt động giám sát bằng công nghệ số đã đạt được những tiến bộ đáng ghi nhận. Các cơ sở dữ liệu quốc gia và nền tảng số về dân cư, đăng ký doanh nghiệp, bảo hiểm đã được hình thành và từng bước kết nối, chia sẻ, được xem là "mạch máu" dữ liệu để triển khai các ứng dụng giám sát. Cổng Dịch vụ công Quốc gia đã tích hợp hàng nghìn dịch vụ công trực tuyến, giúp minh bạch hóa quy trình, thời gian, chi phí, giảm tiếp xúc trực tiếp giữa người dân, doanh nghiệp và cán bộ, từ đó giảm nguy cơ tham nhũng, tiêu cực trong đội ngũ nhân viên công quyền…".

Còn nhiều rào cản…

Tiện ích từ công nghệ số trong phòng ngừa TNLPTC thể hiện rất rõ, tuy nhiên, theo các ngành chức năng, hiện nay các thể chế, pháp luật về PCTNLPTC còn bất cập, thiếu tính đồng bộ, nhất là các quy định về minh bạch tài sản. Bên cạnh đó, hạ tầng số hiện nay vẫn chưa đồng bộ, nhiều lĩnh vực chưa tích hợp thông tin dùng chung hoặc có tích hợp nhưng không tương thích. Ngoài ra, năng lực số của một số cán bộ, công chức, người dân chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn và vấn đề an ninh mạng là vấn đề đáng lo ngại nhất… Những vấn đề này là rào cản lớn trong việc ứng dụng công nghệ số trong công tác PCTNLPTC.

Trong quý I-2026, Công an thành phố đã triển khai giải pháp phòng, chống mã độc cho 1.272 máy tính của 43 sở, ngành, UBND xã, phường; rà quét lỗ hổng bảo mật các hệ thống thông tin cho 6 hệ thống thông tin và ban hành văn bản yêu cầu các sở, UBND xã, phường liên quan khắc phục. Thành phố đã hình thành mạng lưới Tổ Công nghệ số cộng đồng tại 103 xã, phường; kiện toàn 1.940 Tổ Công nghệ số cộng đồng với 12.290 thành viên; 103 Đội hỗ trợ phản ứng nhanh với 1.455 thành viên, góp phần lan tỏa nhận thức và kỹ năng số trong toàn xã hội.

Tuy nhiên, để ứng dụng công nghệ số vào công tác PCTNLPTC thực sự hiệu quả, cần có giải pháp căn cơ. Theo ông Ngô Anh Tín, việc hoàn thiện khung pháp lý là hết sức quan trọng. Cần đồng bộ hóa giữa các luật chuyên ngành như Luật PCTN, Luật Công nghiệp công nghệ số, Luật An ninh mạng. Tăng cường vai trò của các cơ quan chức năng, ủy ban kiểm tra các cấp cần tiên phong ứng dụng công nghệ số để phân tích dữ liệu, giám sát việc thực hiện các quy định của Đảng, đặc biệt là những điều đảng viên không được làm. Thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan như Thanh tra Chính phủ, Kiểm toán Nhà nước, Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước để chia sẻ thông tin, dữ liệu phục vụ công tác PCTNLPTC một cách kịp thời và thông suốt. Cung cấp cho MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội và báo chí các công cụ số và quyền truy cập dữ liệu cần thiết để họ thực hiện hiệu quả chức năng giám sát và phản biện xã hội.

Ông Ngô Anh Tín: Cũng cần đẩy nhanh tiến độ xây dựng và kết nối cơ sở dữ liệu quốc gia, ưu tiên hoàn thiện và liên thông các cơ sở dữ liệu quan trọng về đất đai, tài chính, tài sản công. Đồng thời, biến trục liên thông văn bản quốc gia thành một hệ thống quản trị, điều hành và giám sát công việc toàn diện trên hệ thống hành chính. Xây dựng nền tảng phân tích, xử lý dữ liệu tổng hợp phục vụ chỉ đạo, điều hành và giám sát. Phát triển các ứng dụng giám sát chuyên sâu và ưu tiên đầu tư cho an ninh mạng. Tiếp tục phát triển đội ngũ chuyên gia công nghệ thông tin, khoa học dữ liệu và an ninh mạng; nâng cao năng lực số và nhận thức cho đội ngũ cán bộ, công chức và người dân. Người đứng đầu các cấp phải coi chuyển đổi số và giám sát số là công cụ bắt buộc để quản lý hiệu quả và PCTNLPTC.

SƠN HÀ

Chia sẻ bài viết

Từ khóa

Công nghệ số công cụ phòng ngừa tham nhũng tiêu cực chuyển đổi số

BÌNH LUẬN