Để thúc đẩy phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Cần Thơ cần nguồn nhân lực công nghệ vừa có chuyên môn sâu, vừa có năng lực triển khai các giải pháp vào thực tiễn doanh nghiệp.

Khối doanh nghiệp “khát” chuyên gia công nghệ

Trong chiến lược phát triển giai đoạn 2026-2030, Cần Thơ đặt mục tiêu trở thành trung tâm phát triển và ứng dụng AI của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, tập trung vào bốn định hướng: xây dựng hệ thống dữ liệu sẵn sàng cho AI; đưa trợ lý AI vào hoạt động của đội ngũ cán bộ, công chức; ứng dụng AI trong nông nghiệp, đô thị, y tế, giáo dục và thích ứng biến đổi khí hậu; phát triển hệ sinh thái AI kết nối chính quyền, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học.

Định hướng này mở ra nhiều hướng phát triển cho các ngành kinh tế chủ lực của vùng. Trong nông nghiệp, AI và Internet vạn vật (IoT) hỗ trợ giám sát môi trường canh tác, dự báo mùa vụ và tối ưu sản xuất. Trong công nghiệp chế biến, các hệ thống thông minh giúp kiểm soát chất lượng, tự động hóa dây chuyền. Với logistics, dữ liệu và AI có thể hỗ trợ dự báo nhu cầu, quản lý kho vận và tối ưu hoạt động vận chuyển.

Tuy nhiên, để chuyển tiềm năng thành hiệu quả thực tế, bên cạnh hạ tầng và nguồn lực đầu tư, địa phương cần đội ngũ nhân sự đủ năng lực làm chủ và triển khai công nghệ. Đây vẫn là một điểm nghẽn đáng chú ý tại Cần Thơ.

Cần Thơ có nền tảng nhân lực khoa học và công nghệ với trình độ học vấn khá cao, nhưng lực lượng làm việc trực tiếp trong doanh nghiệp vẫn còn rất mỏng. Theo thống kê năm 2024 được PGS.TS Vũ Tuấn Hưng, Viện trưởng Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ, chia sẻ tại Hội thảo Phát triển nguồn nhân lực khoa học và công nghệ chất lượng cao tại TP Cần Thơ tháng 12-2025, thành phố có 8.947 nhân lực khoa học và công nghệ, trong đó 14,4% là tiến sĩ và 34,1% là thạc sĩ. Tuy nhiên, nhân lực làm việc trong doanh nghiệp chỉ chiếm khoảng 0,1% tổng số.

Cần Thơ có nền tảng nhân lực khoa học và công nghệ với trình độ học vấn khá cao.

Bên cạnh sự mất cân đối về phân bố, nguồn nhân lực tại địa phương còn hạn chế về chuyên môn. Theo báo cáo thống kê khoa học công nghệ của Cần Thơ năm 2024, số người làm việc trong các lĩnh vực đòi hỏi kỹ năng chuyên sâu như khoa học dữ liệu, AI, tự động hóa và IoT còn thấp. Các năng lực liên ngành, tư duy hệ thống, phân tích dữ liệu và tích hợp công nghệ cũng chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của môi trường sản xuất hiện đại.

Bài toán nhân lực công nghệ tại khu vực không chỉ nằm ở số lượng hay trình độ bằng cấp mà còn ở khả năng ứng dụng kiến thức vào giải quyết vấn đề thực tế. Doanh nghiệp không chỉ cần nhân sự biết lập trình hoặc sử dụng công cụ AI mà cần những chuyên gia có thể phân tích nhu cầu vận hành, lựa chọn công nghệ, thiết kế hệ thống và tích hợp giải pháp vào quy trình sản xuất, kinh doanh.

Đào tạo chuyên sâu gắn với bài toán công nghệ thực tiễn

Trước yêu cầu đó, đào tạo sau đại học cần chú trọng phát triển năng lực ứng dụng, tư duy hệ thống và khả năng giải quyết vấn đề trong môi trường thực tế. Người học không chỉ cần nắm vững kiến thức chuyên môn mà còn phải biết lựa chọn giải pháp, thiết kế hệ thống và đưa công nghệ vào hoạt động của tổ chức.

Tại Cần Thơ, Viện Quản trị & Công nghệ FSB (Trường Đại học FPT) triển khai các chương trình thạc sĩ định hướng ứng dụng trong lĩnh vực công nghệ, trong đó có Thạc sĩ Kỹ thuật phần mềm định hướng Trí tuệ nhân tạo (MSE AI) và Thạc sĩ Công nghệ thông tin định hướng Trí tuệ nhân tạo vạn vật (MIT-AIoT).

Học viên MSE AI trong buổi học thực tế tại FPT Software Đà Nẵng.

MSE AI tập trung vào kiến trúc phần mềm, quy trình phát triển, quản lý chất lượng và vòng đời phát triển ứng dụng chuyên sâu về AI. Học viên được trang bị kiến thức về xử lý dữ liệu, học máy (Machine Learning), học sâu (Deep Learning), xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP) và vận hành mô hình học máy (MLOps).

Đây là nền tảng để phát triển ứng dụng AI theo quy trình hoàn chỉnh, từ tổ chức dữ liệu, lựa chọn mô hình đến tích hợp phần mềm và theo dõi hiệu quả vận hành. Trọng tâm là khả năng xây dựng ứng dụng ổn định, có thể tích hợp và mở rộng trong hệ thống doanh nghiệp.

Trong khi đó, MIT-AIoT mở rộng phạm vi từ phần mềm sang cả phần cứng, hướng đến khả năng kết nối công nghệ số với thiết bị và hệ thống vật lý. Chương trình tập trung vào kiến trúc AIoT, dữ liệu IoT, AI và học máy, điện toán đám mây, hệ thống thông minh và bảo mật dữ liệu.

Người học tiếp cận cách thiết kế, tích hợp hệ thống gồm thiết bị, cảm biến, mạng kết nối, nền tảng dữ liệu và mô hình AI. Hướng tiếp cận này phù hợp với những bài toán cần thu thập, xử lý dữ liệu từ môi trường thực tế và đưa ra phản hồi tự động, như giám sát sản xuất, quản lý kho vận hay tối ưu hoạt động nông nghiệp.

Chuyên gia an ninh mạng Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) chia sẻ kiến thức thực tiễn trong hội thảo chuyên đề dành cho học viên thạc sĩ công nghệ tại FSB.

Cả 2 chương trình đều chú trọng học qua dự án và tiếp cận các bài toán công nghệ thực tiễn. Học viên có cơ hội tìm hiểu những vấn đề trong hoạt động của doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái FPT, từ phần mềm, viễn thông đến tích hợp hệ thống và bán lẻ. Qua đó, người học hiểu rõ hơn cách doanh nghiệp xác định nhu cầu, lựa chọn công nghệ và tổ chức triển khai giải pháp.

Đội ngũ giảng viên kết hợp giữa chuyên gia đào tạo và chuyên gia công nghệ trong và ngoài Tập đoàn FPT, giàu kinh nghiệm trong các lĩnh vực phần mềm, viễn thông, bán lẻ, an ninh mạng và AI.

Theo đại diện FSB, việc kết hợp kiến thức chuyên môn với kinh nghiệm từ chuyên gia và các bài toán thực tế giúp học viên rèn luyện khả năng phân tích, đánh giá giải pháp và thiết kế hệ thống phù hợp với từng bối cảnh ứng dụng.

Độc giả quan tâm tìm hiểu chi tiết chương trình tại caohoc.fpt.edu.vn hoặc liên hệ hotline 090.768.8616.