Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung đang có chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên tới quốc gia láng giềng Trung Quốc kể từ khi nhậm chức vào tháng 6 năm ngoái. Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới biến động, khi Seoul phải khéo léo điều hướng sự cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung và căng thẳng Trung Quốc - Nhật Bản, đồng thời theo đuổi các cơ hội hợp tác cùng có lợi với Bắc Kinh.

Tổng thống Lee Jae-myung phát biểu khai mạc Diễn đàn Doanh nghiệp Hàn Quốc - Trung Quốc ngày 5-1. Ảnh: Yonhap

Giảm bớt mâu thuẫn trong quá khứ

Phát biểu tại Diễn đàn Doanh nghiệp Trung Quốc - Hàn Quốc ở Bắc Kinh chiều 5-1, Tổng thống Lee nhấn mạnh tầm quan trọng của việc mở rộng hợp tác kinh tế giữa 2 nước, cho rằng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), các sản phẩm làm đẹp, thực phẩm và nội dung văn hóa có thể “mang lại những đột phá mới”. Ông Lee lưu ý rằng kim ngạch thương mại giữa 2 nước đã chững lại ở mức khoảng 300 tỉ USD và tìm kiếm những lộ trình mới cũng như các thị trường mới là điều hết sức cần thiết.

Sau diễn đàn, Tổng thống Lee và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có cuộc gặp thượng đỉnh. Hai nhà lãnh đạo cùng chủ trì lễ ký kết các biên bản ghi nhớ trước khi ông Tập tổ chức quốc yến chiêu đãi ông Lee.

Chuyến thăm kéo dài 4 ngày từ hôm 4-1 của Tổng thống Hàn Quốc diễn ra vào thời điểm nhạy cảm đối với Trung Quốc, sau khi căng thẳng giữa Bắc Kinh với Tokyo gia tăng liên quan đến phát biểu của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi về vấn đề Đài Loan hồi tháng 11-2025. 

Trước thềm chuyến công du, Tổng thống Lee đã ca ngợi Chủ tịch Tập Cận Bình là “người láng giềng đáng tin cậy” và tái khẳng định sự ủng hộ đối với chính sách “Một Trung Quốc” của Bắc Kinh.

Ông Lee cũng cho rằng quan hệ chặt chẽ giữa Hàn Quốc và Mỹ sẽ không cản trở nỗ lực thúc đẩy quan hệ Hàn - Trung. Nhiều tập đoàn lớn nhất của Hàn Quốc như Samsung Electronics và Hyundai Motor Group đang vận hành các cơ sở sản xuất quy mô lớn tại quốc gia tỉ dân. 

“Chuyến thăm Trung Quốc lần này nhằm giảm thiểu hoặc loại bỏ những hiểu lầm hay mâu thuẫn trong quá khứ, để nâng tầm và phát triển quan hệ Hàn - Trung lên một giai đoạn mới”, Tổng thống Lee nói.

Ký kết các thỏa thuận sơ bộ

Vấn đề an ninh chi phối cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Lee và Chủ tịch Tập. Ông Lee bắt đầu chuyến công du chỉ vài giờ sau khi CHDCND Triều Tiên phóng tên lửa đạn đạo ra biển, động thái được cho là nhằm ngăn cản Trung Quốc, đồng minh của Bình Nhưỡng, thắt chặt quan hệ với Hàn Quốc.

Tuần trước, Cố vấn an ninh quốc gia Hàn Quốc Wi Sung-lac cho biết Tổng thống Lee dự kiến sẽ đề nghị Trung Quốc đóng vai trò “mang tính xây dựng” trong việc giải quyết những tranh chấp kéo dài trên bán đảo Triều Tiên, mặc dù ông không nêu cụ thể những bước đi mà Seoul muốn Bắc Kinh thực hiện.

Tuy nhiên, những kết quả cụ thể nhiều khả năng sẽ đến từ lĩnh vực văn hóa, giao lưu nhân dân và hợp tác kinh tế. Tháp tùng ông Lee trong chuyến đi lần này là phái đoàn doanh nghiệp lớn gồm hơn 200 lãnh đạo, trong đó có các nhân vật cấp cao của Samsung, SK Group và Hyundai Motor.

Kể từ năm 2017, phim ảnh, phim truyền hình, trò chơi, các buổi hòa nhạc K-pop và một số mặt hàng tiêu dùng của Hàn Quốc đã bị hạn chế tại Trung Quốc, một biện pháp trả đũa của Bắc Kinh sau vụ Seoul triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) của Washington. Theo ước tính, các biện pháp trả đũa khi đó đã gây thiệt hại hàng tỉ USD cho các lĩnh vực bán lẻ và du lịch của Hàn Quốc.

Trung Quốc hiện là đối tác thương mại hàng đầu của Hàn Quốc. Hàn Quốc nhập khẩu từ Trung Quốc gần một nửa lượng khoáng sản đất hiếm, vốn rất quan trọng đối với ngành sản xuất chất bán dẫn. Trung Quốc cũng chiếm khoảng 1/3 kim ngạch xuất khẩu chip hằng năm của Hàn Quốc, qua đó trở thành thị trường lớn nhất của đất nước Đông Bắc Á.

HẠNH NGUYÊN (Theo SCMP, Reuters)