Triệu chứng để nhận biết bệnh thủy đậu (trái rạ): sốt nhẹ, ho, sổ mũi, nhức đầu, đau mình mẩy. Một đến hai ngày sau xuất hiện các nốt hồng ban và có thể ngứa. Sau khoảng 1 ngày bóng nước sẽ xuất hiện trên nền của nốt hồng ban. Bóng nước to gần bằng hột đậu xanh có phần lõm ở giữa, viền đỏ hồng. Ngày đầu bóng nước chứa dịch rất trong, sang ngày thứ hai dịch có màu đục dần. Thường thì hồng ban, bóng nước nổi ở thân mình, sau đó lan đến mặt, xuống tay chân... nổi làm nhiều đợt xen kẽ nốt mới và cũ trên một vùng da. Ngoài nổi ở da, đôi khi các bóng nước còn nổi ở niêm mạc, đường tiêu hóa, hô hấp... Nếu không bị bội nhiễm, sau gần 1 tuần sẽ khô và đóng vảy, rồi rụng dần, không để lại sẹo.
Đặc biệt, năm nay trẻ sơ sinh (mới sinh trong vòng 1 tháng) cũng mắc trái rạ nên các bậc cha mẹ cần hết sức lưu ý.
Biến chứng hay gặp nhất ở bệnh trái rạ là nhiễm trùng da do các bóng nước bị bội nhiễm, vi trùng sẽ gây tổn thương loét sâu, làm mủ và khi được chữa lành sẽ để lại sẹo sâu. Ngoài biến chứng nhiễm trùng da, còn có thể gặp các biến chứng khác như: viêm phổi (tùy theo cơ địa, hay gặp ở trẻ sơ sinh và những bệnh nhân suy giảm miễn dịch), viêm não... Khi mắc bệnh trái rạ, nếu người bệnh tự ý dùng thuốc Aspirin hạ sốt sẽ gây hội chứng Rey. Hội chứng này biểu hiện dấu hiệu thần kinh, kèm với vàng da, men gan tăng đưa đến tình trạng rối loạn hô hấp, di chứng về thần kinh... rất nguy hiểm.
Trái rạ mọc càng nhiều thì biểu hiện bệnh càng nặng và càng dễ biến chứng. Trong khi điều trị trái rạ nên chú ý vệ sinh thân thể, răng miệng, tắm gội bình thường, ăn uống đầy đủ dinh dưỡng. Để đề phòng bội nhiễm da, có thể tắm bằng thuốc tím pha loãng, bôi povidin hoặc xanhmethylen. Khi có nhiễm trùng da, người bệnh cần được dùng sớm kháng sinh để hạn chế sẹo.
Điều trị trái rạ bằng thuốc Acyclovir (kháng virus tổng hợp) hoặc có thể dùng Mangoherpin (kháng virus chiết xuất từ thiên nhiên) uống hoặc bôi ngoài da. Những thuốc này cần dùng sớm, ngay giai đoạn mới nổi hồng ban hoặc bóng nước đầu tiên, vì khi sử dụng thuốc trễ, tác dụng rất hạn chế.
Đặc biệt người bệnh không được tự ý điều trị theo phương pháp dân gian truyền miệng như tắm, bôi gốc rạ, bôi lá cây... sẽ gây biến chứng nguy hiểm.
Nếu bệnh không có biến chứng thì có thể điều trị tại nhà hoặc y tế cơ sở. Nhưng khi bệnh nhân có các biểu hiện như: sốt cao liên tục, bóng nước đỏ nhiều hoặc loét mủ nhiều, ho nhiều, khó thở, lừ đừ, nôn ói, bỏ ăn... thì đưa đến bệnh viện ngay.
Bác sĩ PHẠM THỊ CHINH
(Trưởng khoa Truyền nhiễm Bệnh viện Nhi đồng Cần Thơ)
