8 tháng đầu năm 2016, bệnh sốt xuất huyết (SXH) tăng cao so với cùng kỳ năm 2015. Trước tình hình đó, ngành y tế có những hoạt động gì ứng phó với dịch SXH. Trao đổi với phóng viên Báo Cần Thơ, bác sĩ chuyên khoa II Huỳnh Minh Trúc, Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng TP Cần Thơ, cho biết:

Từ tháng 1 đến tháng 3-2016, bệnh SXH tăng; các tháng sau đó có chiều hướng giảm. Tuy nhiên, đến tháng 8-2016, bệnh SXH đang có xu hướng tăng trở lại, đặc biệt tăng ở 4 quận, huyện: Ninh Kiều, Bình Thủy, Cái Răng và Phong Điền.

 Dự báo tình hình SXH từ đây đến cuối năm sẽ diễn biến như thế nào, thưa bác sĩ?

- Theo số liệu SXH trung bình 5 năm (2011-2015), từ tháng 7 đến tháng 12 hằng năm, số ca SXH thường tăng hơn các tháng trước, vì đây là thời điểm mưa nhiều, tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi sinh sản và phát triển. Các tháng cuối năm là thời gian cao điểm của bệnh SXH. Dự báo năm 2016 không ngoại lệ, bệnh SXH sẽ tiếp tục tăng có khả năng bùng phát thành dịch nếu không quyết liệt phòng chống.

 Trước tình hình đó, ngành y tế có những hoạt động gì để ngăn dịch SXH bùng phát?

- Để ứng phó với tình hình dịch bệnh SXH, ngành y tế sẽ tổ chức chiến dịch truyền thông vận động cộng đồng diệt lăng quăng kết hợp phun hóa chất diệt muỗi diện rộng tại các địa bàn trọng điểm về SXH. Các mục tiêu cụ thể của chiến dịch: 100% xã, phường có nguy cơ bùng phát dịch SXH triển khai chiến dịch và chỉ số Breteau (dụng cụ chứa nước có lăng quăng) giảm dưới 10, giảm ít nhất 90% mật độ muỗi sau mỗi đợt phun hóa chất, 100% gia đình tại xã thực hiện chiến dịch tham gia diệt lăng quăng.

Bác sĩ Huỳnh Minh Trúc (ngoài cùng bên phải) cùng Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Cờ Đỏ Đinh Xuân Hải trao đổi thông tin phòng, chống bệnh SXH với giáo viên trường mầm non (huyện Cờ Đỏ).  Ảnh: H.HOA

Chiến dịch nhằm truyền thông sâu rộng trong cộng đồng. Đặc biệt, tăng cường tuyên truyền trong trường học cho giáo viên, học sinh và phụ huynh để tham gia phòng, chống dịch SXH tại nhà trường và gia đình. Các hoạt động chính là, tăng cường truyền thông trên các phương tiện thông tin đại chúng, treo băng rôn, áp phích, phát tờ rơi, phát loa tuyên truyền cổ động... Lưu ý tại các trường học, thầy cô giáo tuyên truyền cho học sinh thông qua sinh hoạt chủ nhiệm, ngoại khóa; truyền thông cho phụ huynh trong họp phụ huynh học sinh đầu năm học. Các trường tổ chức các đợt ra quân tổng vệ sinh trong và xung quanh trường đầu năm học và hằng tuần; treo băng rôn trước cổng trường; truyền thông phòng, chống SXH tại góc truyền thông của trường, phát loa truyền thông giờ tan học đối với phụ huynh chờ đón con...

Ngoài ra, trong chiến dịch cũng thực hiện diệt lăng quăng kết hợp phun hóa chất diệt muỗi tại 30 xã, phường trọng điểm. Đây là những địa phương có số mắc SXH/100.000 dân vượt trung bình cộng 5 năm (2011-2015) và nơi có số ổ dịch nhỏ, số ca mắc SXH tăng cao trong 8 tháng năm 2016 và tăng so với cùng kỳ 2015. Thời gian dập dịch đợt I từ 22-9 đến 8-10, đợt II từ 24-11 đến 10-12. Các địa phương cần lưu ý huy động lực lượng tổ chức diệt lăng quăng trước khi phun hóa chất diệt muỗi 3 ngày. Trước khi phun hóa chất, cần phát loa thông báo thời gian đoàn phun thuốc đến và những việc gia đình cần làm. Phun thuốc bằng ô tô và máy phun đeo vai (những nơi ô tô không vào được). Trung tâm Y tế dự phòng thành phố phối hợp các quận, huyện điều tra chỉ số muỗi, chỉ số lăng quăng (30 hộ/xã/huyện) trước khi phun hóa chất và sau khi phun.

 Theo bác sĩ, các trường cần lưu ý điều gì trong phòng, chống bệnh SXH cho học sinh ?

- Tùy theo độ tuổi của học sinh mà các thầy cô có hình thức tuyên truyền phù hợp. Với học sinh cấp 2, 3 thì có thể tuyên truyền trực tiếp; còn học sinh mầm non và tiểu học, chủ yếu tuyên truyền cho phụ huynh học sinh. Các cô giáo cần quan tâm kiểm tra sức khỏe học sinh trước mỗi buổi học để phát hiện học sinh bị bệnh, thông báo phụ huynh đến đón nhằm cắt đứt nguồn lây bệnh và thực hiện biện pháp phòng bệnh đối với các học sinh còn lại. Với học sinh bán trú, các cô cần giăng mùng để các cháu ngủ, phòng muỗi cắn, làm lây lan bệnh SXH.

 Khó khăn nhất trong công tác phòng, chống dịch SXH hiện nay là gì, thưa ông?

- Dù nhiều năm qua, các ngành, đơn vị chức năng đẩy mạnh tuyên truyền về bệnh SXH, người dân hiểu biết nhiều về bệnh nhưng chưa chủ động diệt muỗi, lăng quăng tại gia đình. Thậm chí một số người còn thiếu hợp tác, nhất là khi tổ chức phun thuốc diệt muỗi, vì lo ngại độc hại, không dám mở cửa nhà để hóa chất bay vào. Hóa chất phun diệt muỗi được các Trung tâm Y tế dự phòng sử dụng tuân theo chỉ định Bộ Y tế, đảm bảo an toàn cho con người. Trước khi xe phun thuốc đến, người dân cần che đậy thực phẩm, nước uống, mở cửa nhà để hóa chất bay vào.

 Tuy nhiên, một bộ phận người dân rất thích phun thuốc?

- Khi phun thuốc, chúng tôi phải tuân thủ đúng chỉ định của Bộ Y tế để tránh lờn thuốc. Các trường hợp sau: 2 ca bệnh SXH trong vòng 1 tuần ở cùng 1 ấp, khu vực; 1 ca bệnh nặng hoặc tử vong; 3 ca SXH trong cùng 1 ấp, khu vực trong 14 ngày; mật độ muỗi cao (có 1/2 con muỗi vằn/nhà dân), thì tiến hành diệt lăng quăng, phun thuốc. Phun thuốc chỉ diệt muỗi, không diệt lăng quăng; vì thế, nếu người dân trông chờ phun thuốc thì 7 - 10 ngày sau, lăng quăng phát triển thành muỗi và tiếp tục làm lây lan bệnh.

 Qua giám sát, điều tra các ca tử vong liên quan SXH nhiều năm, bác sĩ có lời khuyên gì đối với người dân ?

- Ở khu vực phía Nam nói chung và TP Cần Thơ nói riêng, bệnh SXH lưu hành quanh năm. Vì thế, khi con, cháu sốt cao liên tục, đột ngột, dùng thuốc vào thì giảm sốt, sau 4-6 giờ sốt cao trở lại. Sau 2 ngày sốt mà bệnh không thuyên giảm, cần đưa cháu đến bệnh viện để được khám và xét nghiệm có bị SXH không? Hiện tất cả BV tuyến quận, huyện đều có test nhanh và xét nghiệm chẩn đoán bệnh. Với bệnh SXH, điều trị càng sớm, tiên lượng càng tốt. Bệnh SXH diễn biến rất nhanh, chỉ trong vài ngày nên phụ huynh cần lưu ý, tránh để bệnh con, cháu trở nặng.

 Xin cảm ơn bác sĩ!

H.HOA (Thực hiện)