Trước sự phát triển của AI và các hình thức đọc số, những người viết sách tranh thiếu nhi lựa chọn đầu tư vào câu chuyện, hình ảnh và cảm xúc; đồng thời đề cao vai trò đồng hành của cha mẹ để nuôi dưỡng thói quen đọc, giúp trẻ gắn bó với sách từ những năm đầu đời.

Các tác giả giao lưu, chia sẻ tâm huyết sáng tác sách tranh thiếu nhi tại chương trình “Gọi tên yêu thương, ươm mầm cảm xúc” vào sáng 14/11.

Sáng 14/11, tại TP Hồ Chí Minh, chương trình “Gọi tên yêu thương, ươm mầm cảm xúc” tại Nhà sách Kim Đồng kết nối phụ huynh và các tác giả trao đổi về sách tranh thiếu nhi. Từ trải nghiệm đọc cùng con, những người tham dự chia sẻ mong muốn có thêm tác phẩm hấp dẫn, giúp trẻ nuôi dưỡng cảm xúc và hình thành thói quen đọc.

Ở góc độ phụ huynh, bà Nguyễn Thị Kim Hương cho biết những câu chuyện hài hước, nhân vật thú vị thường để lại ấn tượng sâu sắc với trẻ. Sau khi đọc, các em có thể nhắc lại nhân vật yêu thích hoặc chủ động kể câu chuyện theo cách hiểu của mình. Hình ảnh sinh động, màu sắc hấp dẫn giúp trẻ tiếp nhận nội dung, ghi nhớ và phát huy trí tưởng tượng.

Chương trình thu hút sự quan tâm của nhiều phụ huynh tại TP Hồ Chí Minh.

Theo bà Hương, cha mẹ cùng con đọc sách còn tạo cơ hội tương tác, chia sẻ và gắn kết gia đình. Khi thường xuyên tiếp xúc với sách tranh, trẻ có thêm điều kiện diễn đạt suy nghĩ, cảm xúc, ý tưởng một cách tự nhiên. Việc đọc vì thế cần được duy trì như một hoạt động gần gũi trong sinh hoạt hằng ngày.

Mong muốn nuôi dưỡng tình yêu đọc sách từ gia đình cũng là động lực đưa tác giả Mai Anh Đoàn đến với sáng tác. Từng sống ở nước ngoài, chị vui khi thấy con say mê sách tiếng Anh nhưng cũng mong con có thêm những câu chuyện bằng tiếng mẹ đẻ, qua đó khám phá ngôn ngữ và văn hóa Việt.

Chất liệu sáng tác của chị đến từ việc quan sát con vui chơi, những món đồ yêu thích và câu hỏi ngộ nghĩnh. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất là tiết chế ngôn từ. Người viết phải biết nhường không gian cho họa sĩ để hình ảnh tiếp tục kể chuyện, khơi gợi cảm xúc, thay vì chỉ lặp lại nội dung bằng lời.

Những cuốn sách tranh kết hợp câu chữ gần gũi và hình ảnh sinh động, khơi gợi trí tưởng tượng của độc giả nhỏ tuổi.

Nhà văn Nam Kha cho biết, quá trình công tác tại Khối Ấn phẩm Khăn Quàng Đỏ giúp anh tiếp cận nhiều tác phẩm thiếu nhi giàu thông điệp. Anh mong muốn chuyển tải những câu chuyện bằng sách tranh để trẻ tiếp nhận sinh động, dễ ghi nhớ hơn.

Khi viết, anh hình dung mình là người biên kịch, xây dựng chủ đề, lời thoại và hành động nhân vật qua từng khung tranh. Cách làm này tạo sự trao đổi giữa tác giả và họa sĩ. Theo anh, ngay cả khi chưa biết chữ, trẻ vẫn có thể hiểu và kể lại câu chuyện nhờ hình minh họa.

Nhà văn Phạm Hường chia sẻ kinh nghiệm sáng tác sách tranh và cách nuôi dưỡng thói quen đọc sách cho trẻ trong gia đình.

Tác giả Phạm Hường cũng dành nhiều tâm huyết cho sách tranh từ trải nghiệm đọc cùng hai con nhỏ. Thách thức của chị là dùng lượng chữ ngắn gọn để truyền tải nội dung, cảm xúc và thông điệp gần gũi. Hình ảnh và ngôn từ cần bổ trợ nhau, cùng tạo sức hấp dẫn cho tác phẩm.

Trước sự phát triển của AI, sách điện tử và sách nói, các tác giả đề xuất kết hợp các phương tiện đọc phù hợp. Tác giả Mai Anh Đoàn cho rằng, công nghệ mang đến thêm lựa chọn, trong khi sách giấy tạo không gian để trẻ tập trung, đọc chậm và suy ngẫm. Trong khi đó, tác giả Nam Kha cho rằng, công nghệ AI có thể hỗ trợ tìm kiếm đầu sách, tổng hợp thông tin, nhưng người đọc cần chọn lọc để chuyển thành hiểu biết.

Để các em học sinh giữ sự gắn bó với sách, tác giả Phạm Hường đề xuất, cha mẹ cần làm gương, dành 10 - 15 phút trước giờ ngủ đọc và trò chuyện cùng con; đưa trẻ đến nhà sách, khuyến khích các em tự chọn tác phẩm yêu thích. Sự đồng hành đều đặn của gia đình giúp những câu chuyện tiếp tục được nối dài sau mỗi trang sách.

Hoàng Tuyết - Chí Hùng (Báo Tin tức và Dân tộc)