Năm 2015 và 2016, Memphis Depay và Vincent Janssen lần lượt tỏa sáng trong màu áo PSV Eindhoven và AZ Alkmaar ở giải vô địch quốc gia Hà Lan (Eredivisie). Ngay sau đó, cả hai rời Hà Lan để sang Anh thi đấu cho Manchester United và Tottenham Hotspur. Điều đáng nói là cái kết của họ khá giống nhau. Tại kỳ chuyển nhượng tháng rồi, Manchester United đã đẩy vua phá lưới giải vô địch Hà Lan 2015 sang CLB Olympique Lyon. Còn đối với Janssen, tính đến nay, số bàn thắng anh ghi được cho CLB Ngoại hạng Anh (EPL) chỉ là con số 4 và đều đến từ chấm phạt đền. Rõ ràng hệ thống sản sinh tài năng trẻ ở xứ sở hoa tulip đang có vấn đề.

Memphis Depay trong màu áo Lyon. Ảnh: Mirror

Đây là hình ảnh hoàn toàn khác so với cách đây 15 năm khi Hà Lan là "lò cung ứng" hàng loạt những tài năng bóng đá xuất chúng cho các CLB hàng đầu thế giới. Giai đoạn từ 1970-2010, Hà Lan là nền bóng đá đổi mới nhất trong làng túc cầu thế giới. Hệ thống đào tạo cầu thủ trẻ của họ rất tốt, sản sinh liên tiếp các lứa cầu thủ chất lượng như: Frank Rijkaard, Ruud Gullit, Van Basten, Clarence Seedorf, Edgar Davids, Kluirvert, Dennis Bergkamp, Van Nistelrooy hay gần đây nhất là Wesley Sneijder, Arjen Robben, Van Persie. Thế nên, việc bóng đá Hà Lan không có vé dự vòng chung kết EURO 2016 không chỉ là chuyện hiếm, mà là một cuộc khủng hoảng thực sự.

Một trong những nguyên nhân khiến bóng đá Hà Lan lâm vào tình cảnh như hiện nay là cầu thủ của họ chưa đủ "chín". Các cầu thủ trẻ có thể tỏa sáng ở Eredivisie, ký hợp đồng với những CLB lớn để rồi sau đó phát hiện họ hoàn toàn chưa sẵn sàng để trở thành ngôi sao lớn. Trong cuộc phỏng vấn với phóng viên người Hà Lan Michiel de Hoog, Rory Campbell- nhà phân tích hàng đầu của West Ham (EPL) cho rằng màn trình diễn của một cầu thủ nào đó ở Eredivisie khó có thể nói được khả năng chơi bóng của anh ta ở EPL. Theo Campbell, do tốc độ chơi bóng ở Eredivisie quá chậm, các cầu thủ giữ bóng rất lâu và đối với một cầu thủ như Memphis, chơi bóng ở EPL sẽ là cú sốc. Memphis và Janssen là những cầu thủ mới nhất của Eredivisie xuất ngoại với tư cách là vua phá lưới trong nước đã thất bại. Họ đã giẫm lên vết xe đổ của các đồng hương Afonso Alves, Alfred Finnbogason và Mateja Kezman từng là vua phá lưới các mùa giải gần đây của Eredivisie nhưng không thành công ở EPL.

Nhiều cầu thủ Hà Lan phải hồi hương sau khi "miệt mài" trên băng ghế dự bị ở nước ngoài. Chỉ riêng mùa giải này, Eredivisie đã "tiếp nhận" trở lại một loạt cái tên như Marco van Ginkel (từ Chelsea), Siem de Jong và Tim Krul (Newcastle), Alexander Buttner (Dynamo Moscow), Ricky van Wolfswinkel (Norwich), Steven Berghuis (Watford), Kevin Diks (Fiorentia), Oussama Assaidi (Liverpool, Al-Ahli)… Chỉ một số ít cầu thủ Hà Lan thành công ở EPL có thể kể như Georginio Wijnaldum (Liverpool), Virgil Van Dijk (Southampton) và Marten de Roon (Middlesbrough). Nhưng số cầu thủ này chỉ cập bến EPL sau khi trải qua một giải trung gian để tích lũy kinh nghiệm. Marten de Roon cho biết điều hấp dẫn các cầu thủ là các CLB Anh trả lương cao gấp 10 lần ở Hà Lan, nhưng tốc độ chơi bóng ở EPL nhanh gấp 10 lần ở Hà Lan và 3 lần ở Ý.

Vấn đề của bóng đá Hà Lan lúc này là thay đổi để bắt kịp EPL. Cách đây 10 năm, khi bóng đá Bỉ chạm "đáy", họ nhìn ra nước ngoài. Bỉ may mắn về vị trí địa lý khi giáp với 3 nền bóng đá hàng đầu là Pháp, Đức và Hà Lan (khi ở đỉnh cao). Người Bỉ nhanh chóng học cách làm bóng đá của các nước này. Ngày nay, Hà Lan đang "nhìn" sang Đức- nơi thế hệ cầu thủ mới đang được sản sinh. 

BÌNH DƯƠNG (Theo UEFA)