Tổ chức Lương Nông Liên Hiệp Quốc (FAO) và các định chế quốc tế gần đây liên tục cảnh báo về tình trạng mất an ninh lương thực xảy ra trên quy mô toàn cầu. Không chỉ các nước nghèo mà ngay tại các quốc gia giàu có, số người vất vả đảm bảo bữa ăn hàng ngày cũng không ngừng tăng.

Người dân Gaza chen lấn chờ nhận thực phẩm cứu trợ. Ảnh: Anadolu

Ngày 26-5, FAO phối hợp với Chính phủ Tây Ban Nha tổ chức sự kiện “An ninh lương thực và dinh dưỡng dưới áp lực: Hệ lụy từ xung đột Trung Đông”. Tính bức thiết của vấn đề thể hiện qua sự có mặt của Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez, Tổng Giám đốc FAO Khuất Đông Ngọc, Giám đốc điều hành Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) Cindy McCain và Chủ tịch Quỹ Quốc tế về Phát triển Nông nghiệp (IFAD) Alvaro Lario. Tại hội nghị, các đại biểu đã đưa ra nhiều cảnh báo về nguy cơ bùng nổ khủng hoảng lương thực toàn cầu do chuỗi cung ứng tại eo biển Hormuz bị đình trệ.

Tổng Giám đốc FAO Khuất Đông Ngọc nói rằng những gì thế giới đang chứng kiến là một cú sốc mang tính hệ thống nhằm thẳng vào mạng lưới nông nghiệp và lương thực toàn cầu. Ông lưu ý tác động lớn nhất có thể không đến ngay lập tức mà sẽ lộ diện rõ rệt vào giai đoạn thu hoạch mùa vụ 2026-2027, khi sản lượng sụt giảm mạnh do thiếu hụt phân bón, bởi eo biển Hormuz không chỉ trung chuyển 1/5 lượng dầu mỏ mà còn khoảng 1/3 nguồn cung phân bón toàn cầu. Tình trạng phong tỏa đã đẩy giá phân bón tăng tới 50%.

Tại sự kiện, Thủ tướng Tây Ban Nha Sánchez cũng cho rằng xung đột hiện nay đang tạo ra những thảm họa lương thực ở quy mô chưa từng có tiền lệ.

Trước đó, hôm 20-5, FAO trong một tuyên bố chính thức cảnh báo việc phong tỏa eo biển chiến lược Hormuz có nguy cơ gây ra cuộc khủng hoảng nghiêm trọng về giá lương thực toàn cầu. Họ ghi nhận chỉ số giá thực phẩm đã tăng 3 tháng liên tiếp kể từ khi xung đột nổ ra từ cuối tháng 2-2026.

Ngân hàng Thế giới (WB) hồi tháng 4 cảnh báo thế giới đang có khoảng 300 triệu người bị thiếu ăn nghiêm trọng, nhưng con số này có thể tăng thêm 20% rất nhanh chóng do những tác động dây chuyền từ cuộc xung đột Trung Đông.

Bên cạnh xung đột Trung Đông, an ninh lương thực toàn cầu còn bị đe dọa bởi hiện tượng thời tiết cực đoan El Nino.

El Nino khiến nhiệt độ Thái Bình Dương tăng thêm 2°C trong năm nay dự kiến sẽ ảnh hưởng đến gạo, ca cao, dầu ăn và đường, với những rủi ro rộng hơn đối với các sản phẩm khác có liên quan đến vùng nhiệt đới, như chuối, trà, cà phê và thịt từ động vật được nuôi bằng đậu nành.

Theo báo cáo của ngân hàng lớn nhất nước Mỹ JP Morgan, tác động của El Nino đến giá cả nông sản sẽ bắt đầu xuất hiện vào mùa Hè, nhưng sẽ đạt đỉnh điểm vào mùa Đông năm sau.

QUỐC KHÁNH (Tổng hợp)