"Khác với những cuộc thi sáng tác trước đây, Tiki Young Author (TYA) là cuộc tìm kiếm những gương mặt tác giả trẻ, cá tính, người sẽ làm chủ văn đàn trong tương lai”. Đó là những lời “có cánh” của ban tổ chức khi nói về cuộc thi sáng tác truyện ngắn TYA do Công Ty Cổ Phần Ti Ki - Tiki.vn tổ chức, khởi động từ đầu tháng 6-2015. Tuy nhiên, xung quanh thể lệ và cách tổ chức, nhiều người băn khoăn về sự “mới mẻ” của cuộc thi này.

Tác giả trẻ Anh Khang là một trong bốn giám khảo của TYA.

Điểm mới kỳ lạ của cuộc thi là ngoài gửi các sáng tác, tác giả còn phải gửi kèm video clip giới thiệu về bản thân, những tấm ảnh của mình theo tiêu chí càng độc, lạ, càng tốt, để chứng tỏ cá tính và “dị biệt” của mình. Theo đại diện một giám khảo dự kiến, thể lệ này nhằm tạo “sức bật để các nhà văn trẻ sống thật với chính mình” (?). Và sau khi tác phẩm đã lọt qua các vòng tác phẩm (căn cứ vào lượt “like” trên mạng xã hội) và chung khảo, 5 tác giả có sáng tác được chọn phải trải qua vòng thi phản biện bằng cách đối thoại trực tiếp với giám khảo. Trong lịch sử văn học cổ kim, không nhà văn nào lại đứng ra lý giải tại sao tôi viết như thế này, suy nghĩ như thế kia… cho tác phẩm của mình. Và càng không có chuyện “đối chất” như xử án. Bởi văn chương là sự cảm nhận bằng thiên tư và tình cảm của mỗi người. Mặt khác, không hẳn tác giả viết hay là đã nói giỏi; một nhà văn lừng danh chưa chắc là nhà hùng biện. Khả năng ăn nói chưa bao giờ là thước đo văn chương. Vì vậy, việc “phản biện” cho tác phẩm của mình liệu có hợp lý?

Danh sách 4 giám khảo của cuộc thi cũng khiến nhiều người không khỏi băn khoăn. Ngoài người “ngoại đạo” là nhạc sĩ Quốc Bảo mà độc giả không hiểu sao lại được mời làm giám khảo, 3 nhà văn còn lại gồm: Anh Khang, Trang Hạ, Gào là những hiện tượng văn học gần đây. Tuy nhiên, dòng viết của họ đáp ứng cho một bộ phận thị hiếu giới trẻ hiện nay với những tác phẩm kiểu: “Rãnh ngực tiệc đêm”, “Đàn ông không đọc Trang Hạ”, “Lỡ tay chạm ngực con gái” (dịch)… của Trang Hạ; “Cho em gần anh thêm chút nữa”, “Tự sát”, “Yêu anh bằng tất cả những gì em có”, “Mất anh bởi tất cả những thứ em cho”… của cô gái sinh năm 1998 với bút danh Gào. Giới phê bình vẫn gọi họ là “ngòi bút thị trường”. Vậy, liệu họ có đủ sức để thẩm định những tác phẩm văn chương, đôi khi là của những tác giả đã có vị trí trong làng văn?

Một quy định khiến nhiều người “cười ra nước mắt” là: “Viết đúng chính tả, không sử dụng teencode, viết tắt hay cách viết không đúng chuẩn tiếng Việt”… Những tiêu chí này sao quá dư thừa, khôi hài và phản ánh phần nào tính chuyên nghiệp của cuộc thi.

Giải thưởng của cuộc thi rất hấp dẫn, lớn hơn nhiều các cuộc thi chính thống: 100 triệu đồng tiền mặt; hợp đồng độc quyền xuất bản sách trong 2 năm của công ty zBooks; chuyến du lịch nghỉ dưỡng 5 sao tại Đà Nẵng dành cho hai người; hợp đồng bảo trợ truyền thông trong 2 năm của Tiki; hợp đồng xuất bản sách điện tử trong 2 năm do Miki Ebook trao tặng. Tuy nhiên, với những thể lệ, tiêu chí nêu ra TYA sẽ “đãi cát tìm vàng” ra sao cho làng văn?

Bài, ảnh: ĐĂNG HUỲNH