Hôm 6-8, Ai Cập đã tổ chức trọng thể lễ khánh thành Kênh đào Suez mới với hy vọng mở ra một kỷ nguyên mới cho quốc gia Bắc Phi này.

Tham dự sự kiện trên có lãnh đạo một số quốc gia như Tổng thống Pháp Francois Hollande và Quốc vương Jordanie Abdullah II. Các băng rôn mang khẩu hiệu "Kênh đào Suez mới: Món quà của Ai Cập dành cho thế giới" cũng được căng lên tại sân bay Cairo. Tuyến đường thủy nối Biển Đỏ và Địa Trung Hải này được cho là nền tảng để Tổng thống Abdel Fattah al-Sisi khôi phục niềm tự hào quốc gia, nâng cao vị thế Ai Cập trên trường quốc tế và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế sau 4 năm bất ổn chính trị với hai tổng thống (Hosni Mubarak và Mohammed Morsi) bị lật đổ.

Hồi tháng 8 năm rồi, Tổng thống al-Sisi đã cho khởi công dự án sau khi trở thành lãnh đạo xứ sở Kim Tự tháp. Khi đó, ông al-Sisi ra lệnh phải hoàn thành tuyến vận tải huyết mạch song song với Kênh đào Suez cũ này chỉ trong một năm bất chấp ước lượng sơ bộ là 5 năm. Đạt được mục tiêu đầy tham vọng trên là thành tích đáng ghi nhận nếu so với việc mất gần 10 năm để đào 190km Kênh đào Suez cũ (khánh thành vào năm 1869).

Với kinh phí khoảng 9 tỉ USD hoàn toàn từ nguồn vốn của các nhà đầu tư trong nước, Kênh đào Suez mới dài 72 km, gồm 37 km đào mới và 35 km nạo vét và mở rộng một đoạn kênh đào cũ. Kênh đào mới cho phép tàu bè di chuyển theo hai hướng ngược nhau cùng lúc và có thể tiếp nhận các tàu có trọng tải lớn nhất thế giới. Nhờ đó, thời gian chờ đợi của các phương tiện được rút ngắn từ 18 giờ xuống còn 11 giờ. Dự kiến, số lượng tàu bè đi ngang kênh đào này sẽ tăng từ 49 chiếc/ngày hiện nay lên 97 chiếc/ngày vào năm 2023. Đó là lý do mà các quan chức Ai Cập hy vọng doanh thu từ kênh đào mới sẽ hơn gấp đôi kênh đào cũ, từ 5,3 tỉ USD năm nay lên 13,2 tỉ USD vào năm 2023, góp phần giúp GDP tăng trưởng 7%/năm. Giới chức Ai Cập cũng hy vọng 1 triệu việc làm sẽ được tạo ra trong vòng 15 năm tới.

Tuy nhiên, các chuyên gia kinh tế cho đây là những dự báo "quá lạc quan". "Đây không chỉ là chuyện tăng lượng lưu thông…, mà nó còn liên quan đến các yếu tố bên ngoài như tăng trưởng thương mại toàn cầu"- chuyên gia Amr Adly thuộc Trung tâm Carnegie Trung Đông nhận xét về kênh đào mới. Ngoài ra, sự thành công của dự án còn phụ thuộc vào tình hình an ninh. Ở phía Đông của kênh đào mới, cuộc nổi dậy kéo dài trên Bán đảo Sinai đã gia tăng kể từ khi quân đội phế truất ông Morsi hồi năm 2013. Bên cạnh đó, một nhánh của tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng đang thường xuyên tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào lực lượng an ninh Ai Cập, giết chết nhiều binh sĩ và cảnh sát. An ninh thực sự là mối lo cho các nhà đầu tư nước ngoài, những người được Cairo kỳ vọng sẽ đổ vốn vào giai đoạn hai của dự án.

THANH BÌNH (Theo AP, AFP)