Hoạt động nhập khẩu năng lượng của Trung Quốc ảnh hưởng tới sự sống còn và sức phát triển của nền kinh tế đến nỗi dàn lãnh đạo mới của quốc gia đông dân nhất thế giới này phải triển khai những bước đi đặc biệt nhằm bảo đảm nguồn cung ứng trong tương lai.

Lâu nay, Arabie Séoudite vẫn là một nhà cung ứng năng lượng hàng đầu của Trung Quốc, hiện thời có thêm Angola, Iran và Iraq trở lại vòng cạnh tranh. Gần đây, Úc cũng đang nổi lên như là nhà cung cấp khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) quan trọng cho Trung Quốc nhờ các hoạt động khai thác của nhà sản xuất LNG quốc gia North West Shelf. Trong khi đó, Bắc Mỹ cũng có khả năng sắp trở thành nhà cung ứng cạnh tranh về LNG cho Bắc Kinh vào năm 2015, theo như kết quả năng suất khai thác khí đá phiến sét mà khu vực này đã cập nhật trong bản triển vọng thương mại năng lượng toàn cầu. Điều đáng nói là bản thân nước chủ nhà Trung Quốc cũng đang sở hữu những mỏ khí đá phiến sét đáng kể tại các khu vực ở tỉnh Tứ Xuyên và Tháp Lý Mộc, vốn được cho là chứa đến 36.000 tỉ mét khối có thể khai thác, theo ước tính của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ.

Công nhân Trung Quốc làm việc tại một mỏ dầu ở tỉnh Sơn Đông. Ảnh: EPA

Hiện tại, cả ba công ty dầu khí lớn thuộc quyền sở hữu của nhà nước Trung Quốc là CNPC, CNOOC và Sinopec đều là những nhà đầu tư trong các công ty năng lượng Bắc Mỹ. Bên cạnh đó, hoạt động đầu tư dầu mỏ và khí đốt của Bắc Kinh cũng đã lấn sân sang cả châu Phi, Trung Đông, Nga và Úc. Trong vòng hai tháng trở lại đây, một phái đoàn hùng hậu các quan chức Trung Quốc - bao gồm Chủ tịch Tập Cận Bình, Thủ tướng Lý Khắc Cường, Ngoại trưởng Vương Nghị - đã tìm cách nâng cao mối quan hệ năng lượng với các quốc gia láng giềng chiến lược như Nga và Ấn Độ; các nhà xuất khẩu năng lượng then chốt như Indonesia, Brunei, Nam Phi; các nhà cung nhiên liệu mới nổi như Tanzania và Cộng hòa dân chủ Congo; và cả nước tiên phong về khai thác năng lượng thay thế là Đức.

Đầu tháng 6 này, Chủ tịch Tập Cận Bình cũng có chuyến công du tới các quốc gia giàu dầu mỏ như Mexico, Trinidad và Tobago, đồng thời tham dự cuộc gặp thượng đỉnh với Tổng thống Mỹ Barack Obama tại bang California (Mỹ) vào ngày 7 và 8-6 tới. Trung Quốc cũng vừa tiếp đón chuyến viếng thăm của Thủ tướng Úc Julia Gillard - người đã có các cuộc thảo luận với Chủ tịch Tập Cận Bình và Thủ tướng Lý Khắc Cường xung quanh vấn đề năng lượng sạch và thương mại nguyên liệu giữa hai nước.

Mới đây, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã cùng ký kết một loạt thỏa thuận về năng lượng tại Thủ đô Mát-xcơ-va. Cả hai nhà lãnh đạo đã nhất trí hợp tác phát triển các đường ống dẫn dầu và khí đốt từ vùng Sibérie sang Trung Quốc. Trong đó, tập đoàn năng lượng Nga Rosneft ký kết thỏa thuận với công ty sản xuất dầu khí lớn nhất Trung Quốc CNPC để giúp hãng này tiếp cận các nguồn tài nguyên tại Bắc Cực. Đổi lại, CNPC đồng ý mua thêm dầu mỏ từ Rosneft dưới dạng một khoản cho vay mới trong 25 năm, cũng như sẽ làm việc với Tập đoàn khí đốt Gazprom Nga để mở một tuyến đường dẫn dầu mới sang Trung Quốc.

Tháng 10-2012, CNPC đã khởi động một trong những dự án về cơ sở hạ tầng lớn nhất nước, trị giá đến 20 tỉ USD, nhằm xây dựng các đường ống dẫn dài 5.000 km từ Tân Cương, phía Tây Bắc Trung Quốc tới tỉnh Phúc Kiến, duyên hải Đông Nam của nước này. Dự kiến, dự án sẽ hoàn thành vào năm 2015 và hầu hết khí đốt sẽ được chuyển từ khu vực Trung Á, đặc biệt là Turkmenistan, càng cho thấy "cơn khát năng lượng" ngày càng trầm trọng của Trung Quốc.

NGUYỆT CÁT (Theo CNN)