Số liệu thống kê từ Sở Công Thương TP Cần Thơ, bước sang quý III-2012, tình hình xuất khẩu của thành phố bắt đầu khởi sắc. Tuy nhiên, do ảnh hưởng khó khăn chung của nền kinh tế, kim ngạch xuất khẩu cả năm 2012 của thành phố khó đạt kế hoạch và "sánh bằng" cùng kỳ năm trước.

Khởi sắc từ quý III-2012

Tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2012 của TP Cần Thơ khó đạt 1,5 tỉ USD theo kế hoạch.

Tháng 7, tháng đầu tiên của quý III-2012, kim ngạch xuất khẩu của thành phố giảm 1% so tháng trước. Tuy nhiên, tình hình xuất khẩu có nhiều dấu hiệu khởi sắc. Nguyên nhân chủ yếu do trong tháng, xuất khẩu gạo bắt đầu chuyển biến theo xu hướng tích cực do các doanh nghiệp đã ký được nhiều hợp đồng mới. Đồng thời, giá gạo xuất khẩu ngay tại thời điểm tháng 7 tăng. Cụ thể: gạo 5% tấm của Việt Nam ở mức 410-415 USD/tấn (FOB), tăng khoảng 5-10 USD/tấn so tháng trước; gạo 25% tấm ở mức 370-375 USD/tấn (FOB), tăng khoảng 5 USD/tấn so tháng trước. Tuy nhiên, thời điểm này, tình hình xuất khẩu thủy sản ít thuận lợi, doanh nghiệp gặp rất nhiều khó khăn về thị trường do nhu cầu nhập khẩu của các nước không cao. So tháng trước, tháng 7, xuất khẩu thủy sản đạt khoảng 10,2 ngàn tấn, giảm 1%; đạt giá trị 37,6 triệu USD, giảm 1%.

Sang tháng 8, gạo xuất khẩu tiếp tục thuận lợi. Các nước xuất khẩu gạo như Ấn Độ, Thái Lan gặp khó khăn về mùa vụ; Philippines, Indonesia có nhu cầu nhập khẩu cao, doanh nghiệp xuất khẩu gạo của Việt Nam tiếp tục ký được nhiều hợp đồng mới. Giá gạo xuất khẩu tiếp tục xu hướng tăng: gạo 5% tấm của Việt Nam thời điểm này từ 425-430 USD/tấn (FOB), tăng khoảng 15 USD/tấn so tháng trước; gạo 25% tấm ở mức 395-405 USD/tấn (FOB) tăng từ 25 - 30 USD/tấn so tháng trước. Mặc dù giá xuất khẩu có tăng trở lại, nhưng doanh nghiệp vẫn đạt lợi nhuận thấp do giá tăng chỉ mang tính thời vụ và chứa đựng nhiều rủi ro. Trong tháng 8, dù còn nhiều khó khăn, nhưng nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực của thành phố đã khởi sắc và có dấu hiệu tăng nhẹ so với tháng trước. Cụ thể: xuất khẩu thủy sản, hàng may mặc cùng tăng 0,8%; xuất khẩu giày dép tăng 0,5%; hàng da thuộc và hàng thủ công mỹ nghệ có mức tăng lần lượt là 0,4% và 2,4%. Nhờ kết quả này, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của thành phố đạt khoảng 92,3 triệu USD, tăng 0,2% so tháng trước. Dù vậy, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa chung của thành phố chỉ đạt khoảng 754,8 triệu USD, giảm 9% so với cùng kỳ năm trước.

Sang tháng 9, xuất khẩu hàng hóa của thành phố tiếp tục trên đà khởi sắc bởi kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng chủ yếu của thành phố đều tăng so với tháng trước. Đáng kể nhất là mặt hàng cá tra, tháng 9 ước thực hiện 9,4 ngàn tấn, tăng 7% so tháng trước; với giá trị 28,3 triệu USD, tăng 6,8% so tháng trước. Lũy kế, 9 tháng, mặt hàng này xuất khẩu ước đạt 88 ngàn tấn, tăng 18% so với cùng kỳ; giá trị 279,7 triệu USD, tăng 16% so với cùng kỳ. Sự trở lại khá mạnh mẽ của ngành thủy sản do các nhà nhập khẩu bắt đầu nhập các mặt hàng thủy sản đông lạnh để phục vụ dịp lễ Noel và đón năm mới 2013. Xuất khẩu gạo tháng này cũng có sự tăng trưởng cả về sản lượng lẫn giá trị. Giá gạo xuất khẩu cũng trên đà tăng, gạo 5% tấm của Việt Nam dao động ở mức 430 USD/tấn (FOB) tăng khoảng 20 USD/tấn so tháng trước; gạo 25% tấm ở mức 395-405 USD/tấn (FOB) tăng từ 25 - 30 USD/tấn so tháng trước. Tuy nhiên giá gạo xuất khẩu so với đầu năm 2012 giá không tăng nên hiệu quả xuất khẩu 9 tháng không khả quan so với cùng kỳ năm trước.

Khó cán đích 1,5 tỉ usd

Tháng 10, cả 2 mặt hàng xuất khẩu chủ lực của thành phố là gạo và cá tra tiếp tục có những bước chuyển tích cực. Trong đó, mặt hàng gạo do nhu cầu nhập khẩu của thị trường Philippines, Indonesia tăng nên gạo của Việt Nam tiếp tục có được những hợp đồng mới. Đồng thời, giá gạo xuất khẩu trong tháng này tiếp tục tăng khá: gạo 5% tấm giá 460 USD/tấn tăng 30 USD/tấn so với tháng trước, gạo 25% tấm giá 435 USD/tấn (FOB), tăng khoảng 30 - 40 USD/tấn so với tháng trước. Tuy nhiên, lũy kế 10 tháng, kim ngạch xuất khẩu gạo chỉ đạt 305,9 triệu USD, đạt 71,1% kế hoạch năm và giảm 27,2% % so với cùng kỳ. Đối với mặt hàng thủy sản, theo nhận định của Sở Công Thương TP Cần Thơ, dù nhu cầu thủy sản đông lạnh cuối năm của nhiều thị trường nhập khẩu tiếp tục tăng cao nhưng giá xuất khẩu vẫn còn thấp. Một số doanh nghiệp e ngại do giá nguyên liệu có dấu hiệu tăng trở lại khi ký các hợp đồng xuất khẩu. Vì vậy, sản lượng xuất khẩu của ngành hàng này tháng 10 ước thực hiện 12,7 ngàn tấn, đạt giá trị khoảng 41,5 triệu USD, tăng 1,6% so tháng trước. Lũy kế, 10 tháng năm 2012, ước sản lượng xuất khẩu thủy sản của thành phố đạt 104,7 ngàn tấn, chỉ đạt 69,8% kế hoạch năm và giảm 30% so với cùng kỳ; giá trị đạt khoảng 323,7 triệu USD, đạt 55,1% kế hoạch năm và giảm 20% so với cùng kỳ. Do chiếm tỷ trọng khá cao trong tổng kim ngạch xuất khẩu của thành phố nên kết quả không mấy khả quan của gạo (chiếm khoảng 29,3%) và thủy sản (chiếm khoảng 31,1%) đã kéo tình hình xuất khẩu 10 tháng chung của thành phố đạt thấp so với kế hoạch năm. Theo đó, số liệu từ Sở Kế hoạch và Đầu tư TP Cần Thơ, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của thành phố 10 tháng đạt khoảng 1.043 triệu USD, chỉ đạt 71,5% kế hoạch năm và giảm 1% so với cùng kỳ năm trước.

Theo kế hoạch, năm 2012, TP Cần Thơ phấn đấu đạt kim ngạch xuất khẩu 1,5 tỉ USD. Như vậy, muốn đạt được chỉ tiêu này, 2 tháng còn lại xuất khẩu phải đem về cho thành phố trên 228 triệu USD/tháng. Tuy nhiên, hiện nay, diễn biến phức tạp của giá cả thị trường trong và ngoài nước, giá cả nguồn nguyên liệu, nhất là nguyên liệu cho chế biến thủy sản khó theo chiều thuận lợi cho các doanh nghiệp. Chính vì vậy, mới đây, tại phiên họp thường kỳ tháng 10-2012, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Nguyễn Thanh Sơn, cho rằng: Chỉ có thể kỳ vọng kim ngạch xuất khẩu của thành phố tăng mạnh trong những tháng cuối năm nhưng khó có thể đạt và vượt kế hoạch cả năm. Theo dự báo của Sở kế hoạch và Đầu tư TP Cần Thơ, kim ngạch xuất khẩu năm 2012 của thành phố đạt 1.200,7 triệu USD, đạt 82,7% so với kế hoạch và giảm khoảng 18,3% so với năm 2011. Ngay bây giờ, hơn lúc nào hết, các ngành hữu quan của thành phố cần quyết liệt, hợp lực điều hành, tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh cho doanh nghiệp, cùng doanh nghiệp nỗ lực tăng tốc vào những tháng cuối năm để tạo đà khả quan cho năm mới.

Bài, ảnh: Hà Triều