Năm 2012, toàn vùng Ðồng bằng sông Cửu Long (ÐBSCL) thu hút thêm 83 dự án vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) mới, vốn đầu tư 582,95 triệu USD; và 33 dự án tăng vốn thêm 106,83 triệu USD. Như vậy, năm 2012 toàn ÐBSCL thu hút gần 690 triệu USD vốn FDI. Trong tháng 1-2013, theo báo cáo của Cục Ðầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Ðầu tư) vùng ÐBSCL chỉ có tỉnh An Giang có dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) mới, với 2 dự án, vốn đăng ký 1,4 triệu USD. Ðến nay, toàn vùng có 757 dự án FDI còn hiệu lực, vốn đầu tư trên 10,72 tỉ USD. Trong 13 tỉnh, thành, Long An dẫn đầu về số dự án FDI với 448 dự án, vốn đăng ký trên 3,54 tỉ USD; xếp thứ 2 là tỉnh Kiên Giang trên 3 tỉ USD (32 dự án); Tiền Giang đứng thứ 3 về vốn FDI đầu tư hơn 1,07 tỉ USD; TP Cần Thơ vốn đầu tư hơn 801 triệu USD ở vị trí thứ 4; Ðồng Tháp cuối bảng chỉ hơn 46,8 triệu USD. Theo các địa phương trong vùng, tình hình thu hút FDI trong 3 năm gần đây vào vùng gặp nhiều khó khăn, do tác động của suy thoái kinh tế thế giới, khó khăn của thị trường trong nước, nhiều doanh nghiệp (DN) FDI đang đầu tư gặp khó về đầu ra sản phẩm, nên hạn chế tăng vốn, mở rộng đầu tư.

Các dự án FDI đầu tư vào vùng chủ yếu ở lĩnh vực công nghiệp chế biến, may mặc… sử dụng nhiều lao động, dự án đầu tư công nghệ cao không nhiều, dự án trên lĩnh vực nông nghiệp cũng rất khiêm tốn. Theo nhận định của các chuyên gia, các chính sách ưu đãi đầu tư của địa phương như: miễn giảm tiền thuê đất, hỗ trợ đào tạo lao động, ưu đãi thuế… chưa hấp dẫn nhà đầu tư nước ngoài. Vấn đề nhà đầu tư cần là thị trường tiêu thụ sản phẩm và họ được lợi ích gì khi đầu tư vào vùng. Chất lượng nguồn nhân lực cũng là yếu tố quan trọng trong quá trình tìm hiểu đầu tư. Lợi thế của ĐBSCL là nhân công giá rẻ, nhưng nhà đầu tư muốn xuất khẩu hàng hóa phải vận chuyển lên các cảng TP Hồ Chí Minh làm đội chi phí đầu tư sản phẩm, do ĐBSCL chưa có cảng nước sâu, đường ra biển qua cửa Định An bị bồi lắng nhiều năm qua, tàu tải trọng lớn không thể ra vào.

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, tiềm lực của vùng ĐBSCL trong 5- 10 năm tới vẫn là nông nghiệp. Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp của vùng đã và đang bộc lộ nhiều bất cập, thiếu bền vững, nông dân vẫn nghèo và khoảng cách giàu- nghèo giữa thành thị và nông thôn ngày một nới rộng. Trong khi đó, nguồn lực đầu tư cho nông nghiệp khá hạn chế, việc mời gọi DN FDI đầu tư vào nông nghiệp rất nhiêu khê. Theo Cục Đầu tư nước ngoài, năm 2012, cả nước chỉ thu hút 87,8 triệu USD vốn FDI đầu tư vào nông nghiệp. Đến nay, tổng số vốn FDI đăng ký đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp cả nước chỉ trên 3,35 tỉ USD, chiếm khoảng 1,5% vốn FDI đã đầu tư vào Việt Nam. Tại ĐBSCL vốn FDI vào nông nghiệp rất nhỏ giọt, như trên lĩnh vực thủy sản vùng chỉ có khoảng 70 dự án FDI, vốn trên 310 triệu USD tập trung vào nuôi trồng, chế biến, sản xuất thức ăn, con giống thủy sản… các dự án đầu tư chế biến sâu hầu như không có. Nhiều nhận định cho rằng, sản xuất nông nghiệp của vùng rất rủi ro từ thiên tai, dịch bệnh, thị trường tiêu thụ, trong khi việc ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất rất hạn chế. Chính vì vậy, tiềm lực phát triển nông nghiệp dù lớn, nhưng các nhà đầu tư nước ngoài vẫn không mặn mà. Do vậy, tái cấu trúc ngành nông nghiệp theo hướng chuyên sâu, đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất và cần chính sách đột phá cho nông nghiệp là vấn đề bức thiết để mời gọi vốn FDI vào nông nghiệp hiện nay.

Gia Bảo