Hình thức mua bán hàng hóa qua mạng ngày càng trở nên thông dụng.

Mua bán qua mạng: tiện ích

TMĐT- mua bán hàng hóa qua mạng hỗ trợ doanh nghiệp (DN) mở rộng thị trường với chi phí đầu tư thấp, cải thiện hệ thống phân phối, giảm chi phí thông tin liên lạc, tốc độ thông tin cập nhật đến khách hàng nhanh chóng, không hạn chế bởi không gian và thời gian. Nó cho phép người tiêu dùng có thể mua sắm mọi lúc, mọi nơi, lựa chọn nhiều sản phẩm và dịch vụ từ nhà cung cấp khác nhau, tiết kiệm thời gian trong quá trình mua sắm, thông tin phong phú và thuận tiện... Ông Phan Quang Trung, Trưởng Chi nhánh Công ty TNHH Nhóm Mua tại TP Cần Thơ, cho biết: Bán hàng qua mạng có thể giúp DN cung cấp mẫu mã hàng hóa, bảng báo giá, chương trình khuyến mãi... đến từng đối tượng khách hàng một cách nhanh chóng và hiệu quả nhất. Ngoài ra, người tiêu dùng có thể lựa chọn và mua hàng trực tiếp trên mạng mà không mất nhiều thời gian bằng nhiều hình thức giao dịch linh hoạt như: giao hàng trực tiếp hoặc gián tiếp. Hình thức kinh doanh này trong tương lai sẽ được nhân rộng hơn vì giúp cho DN tiếp cận gần hơn với người tiêu dùng và ngược lại.

Ông Nguyễn Minh Tuấn, Phòng Kế hoạch - Tài chính, Sở Công Thương TP Cần Thơ, cho rằng: Khi áp dụng TMĐT cũng như mua bán hàng hóa trên mạng sẽ giúp các DN không tốn kém cho việc thuê cửa hàng, mặt bằng, nhân viên phục vụ và kho chứa... Bên cạnh đó, mua bán qua mạng còn mang đến cho DN một lợi thế cạnh tranh vì việc kinh doanh trên mạng là một “sân chơi” cho sự sáng tạo, áp dụng những ý tưởng hay, mới nhất về dịch vụ hỗ trợ, chiến lược tiếp thị... Và một khi tất cả đối thủ cạnh tranh đều áp dụng TMĐT thì phần thắng sẽ thuộc về ai sáng tạo hơn để tạo ra nét đặc trưng cho các DN, sản phẩm dịch vụ để có thể thu hút và giữ được khách hàng. Song bên cạnh những công ty làm ăn hiệu quả và uy tín thì một số webiste mua bán hàng hóa qua mạng dưới hình thức công ty “ma” đã làm ảnh hưởng đến lòng tin của người tiêu dùng về cách thức mua bán này và ảnh hưởng đến các DN làm ăn chân chính và có uy tín.

Còn nhiều hạn chế

Một trong những cản trở tham gia mua bán hàng hóa qua mạng là việc bảo đảm an ninh và bảo vệ những thông tin cho người tiêu dùng. Vì vậy, không ít người tiêu dùng còn tâm lý e ngại những thông tin cá nhân sẽ bị đánh cắp, đặc biệt là đánh cắp thông tin về tài khoản và password của thẻ thanh toán trực tuyến. Bên cạnh đó, người tiêu dùng còn thiếu lòng tin đối với người bán hàng khi không gặp trực tiếp. Hiện nay, vẫn chưa có tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng, an toàn và độ tin cậy của hoạt động TMĐT. Các trường hợp gian lận thương mại ngày càng tăng và tinh vi hơn so với trước do đặc thù của TMĐT. Tuy luật và các văn bản quy phạm pháp luật đã được ban hành khá nhiều nhưng vẫn chưa đáp ứng và giải quyết được hết các vấn đề phát sinh trong lĩnh vực TMĐT nói chung và mua bán hàng hóa qua mạng nói riêng. Một trong những mong muốn của các cá nhân, tổ chức tham gia vào lĩnh vực TMĐT là thể chế, chính sách về giao dịch điện tử phải ngày càng được hoàn thiện, rõ ràng và minh bạch hơn để góp phần hỗ trợ và bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia vào giao dịch điện tử.

Làm gì để đảm bảo độ an toàn trong các giao dịch TMĐT? Theo các chuyên gia, người tiêu dùng khi tham gia giao dịch điện tử như lưu giữ các chứng từ liên quan, kể cả mail trao đổi, xác nhận; kiểm tra liên kết của các trang web bán hàng một cách kỹ càng, chỉ thanh toán trên các trang web khi sử dụng giao thức https (là giao thức dùng trong các trao đổi thông tin trên nền website), mua bán sản phẩm trên các website uy tín, không nên sử dụng các máy tính công cộng để tiến hành các giao dịch điện tử. Bên cạnh đó, người tiêu dùng cần thực hiện các chế độ bảo mật an toàn thông tin đối với máy tính cá nhân như trang bị tường lửa, phần mềm diệt virus, yêu cầu cung cấp phiếu bảo hành của nhà sản xuất, kiểm tra món hàng khi nhận được...

Ông Nguyễn Minh Tuấn, Phòng Kế hoạch - Tài chính, Sở Công thương TP Cần Thơ, khuyến cáo: Để phân biệt một website TMĐT kinh doanh uy tín, trước hết, thông tin của đơn vị chủ thể website phải rõ ràng, có địa chỉ, số điện thoại, số đăng ký kinh doanh, phương thức thanh toán, công khai các mức phí dịch vụ hoặc sản phẩm khi giao nhận cho khách hàng ... Đồng thời, người tiêu dùng nên lựa chọn website TMĐT uy tín gắn nhãn tín nhiệm đã được Bộ Công Thương phối hợp với Hiệp hội TMĐT Việt Nam xây dựng và triển khai chương trình cấp chứng nhận website TMĐT uy tín Việt Nam (TrustVn) từ năm 2007 nhằm thẩm định độ tin cậy của các website TMĐT, định hướng cho người tiêu dùng trong việc lựa chọn tiến hành giao dịch trên những website TMĐT này. Các DN có website được cấp chứng nhận website TMĐT uy tín sẽ được gắn nhãn tín nhiệm TrustVn của tổ chức cấp chứng nhận lên trang chủ của website đó và người dùng có thể kiểm tra độ tin cậy của biểu trưng bằng cách nhấn chuột vào biểu trưng.

Ông Lê Trung Giang, Thư ký Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng TP Cần Thơ, chia sẻ: Mua hàng trên mạng hiện nay tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu người tiêu dùng không biết cách lựa chọn sản phẩm cũng như những địa chỉ bán hàng có uy tín và đáng tin cậy. Do đó hãy là “người tiêu dùng thông thái” trong việc chọn sản phẩm, dịch vụ khi nhận những lời mời chào trên các website. Nếu phát hiện những website làm ăn không chân thật, hoặc khi quyền lợi người tiêu dùng bị xâm phạm thì phải báo ngay đến các cơ quan chức năng để được hướng dẫn giải quyết kịp thời.

Bài, ảnh: TUYẾT NHUNG