Chế biến và xuất khẩu thủy sản chiếm tỷ trọng cao trong kim ngạch xuất khẩu của TP Cần Thơ, nhưng 2 năm trở lại đây, tình hình sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp (DN) ngành thủy sản liên tục khó khăn, một số DN sản xuất cầm chừng và không ít DN đã ngưng hoạt động. Theo Sở Công thương thành phố, 7 tháng đầu năm 2013 ước thực hiện gần 98 ngàn tấn, đạt 57,8% kế hoạch năm và tăng 17,49% so với cùng kỳ; với giá trị gần 273,6 triệu USD, đạt 48,72% kế hoạch năm và tăng 0,96% so với cùng kỳ, chiếm tỷ trọng 38% trong tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của thành phố. Nhìn chung, tình hình xuất khẩu thủy sản tiếp tục khó khăn về thị trường do nhu cầu tiêu thụ của một số thị trường chủ yếu bị sụt giảm; vấn đề rào cản thương mại Nhật Bản, Hàn Quốc áp dụng kiểm soát gắt gao về hóa chất; giá nguyên liệu cao, sản xuất kinh doanh không hiệu quả... khiến nhiều DN thủy sản phải đối mặt nhiều thách thức.

Ông Võ Tấn Minh, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Basa (quận Thốt Nốt) cho biết: "Công ty hoạt động không hiệu quả, đang nợ trên 90 tỉ đồng do đầu tư nuôi cá và chế biến thua lỗ. Hiện DN không thể tiếp tục hoạt động, mà chủ yếu nhận gia công cho các DN khác với 2 mặt hàng là cá rô phi và cá chẽm. DN hiện có khoảng 60 lao động thường xuyên!". Một số DN khác vẫn hoạt động, song, công suất giảm mạnh. Điển hình như Công ty TNHH MTV Ấn Độ Dương trực thuộc tập đoàn Nam Việt đã giảm 50% công suất, hiện chỉ sản xuất khoảng 350 tấn/ngày. Sản lượng cá tra chế biến của Công ty Cổ phần Nam Việt từ đầu năm đến nay trên 36.200 tấn, kim ngạch xuất khẩu đạt 69 triệu USD. Ông Doãn Tới, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Nam Việt, nói: "Từ đầu năm đến nay, DN đã linh hoạt trong cách điều hành, quản trị để tìm nhiều giải pháp giúp sản xuất kinh doanh không bị gián đoạn, bảo đảm đời sống cho công nhân. Tuy nhiên, nhà máy hoạt động với công suất bình quân 350 tấn/ngày, nhu cầu vốn lưu động cần khoảng 1.600 tỉ đồng. Hiện nay, hầu hết DN đều điêu đứng, thua lỗ và công ty cũng bị ảnh hưởng. Bởi giá nguyên liệu đầu vào tăng trong khi giá xuất khẩu không tăng, giá thuê đất cao, thiếu vốn"…

Các DN ngành thủy sản cho rằng, khó lớn nhất hiện nay do thiếu thị trường đầu ra, ảnh hưởng rào cản thuế suất, một số DN giảm giá bán, khiến bức tranh xuất khẩu sản phẩm cá tra trở nên hỗn loạn, nhiều DN giải thể hoặc chết lâm sàng. Theo báo cáo của lãnh đạo quận Thốt Nốt, hiện trên 40% DN xuất khẩu cá da trơn trên địa bàn chỉ sản xuất cầm chừng. Nếu thị trường đầu ra vẫn giậm chân tại chỗ thì DN sẽ rơi vào tình cảnh trì trệ, ảnh hưởng đến việc làm của công nhân, nguồn thu của địa phương.

Vừa qua, đến thăm hỏi, tìm hiểu tình hình sản xuất kinh doanh của một số DN thủy sản trên địa bàn quận Thốt Nốt, đồng chí Trần Thanh Mẫn, Bí thư Thành ủy đã chia sẻ khó khăn của DN và tin tưởng trong thách thức luôn có những cơ hội, mong rằng thời gian tới, các DN tiếp tục phát huy những kết quả đạt được, tích cực tạo mối liên kết với người dân, tìm kiếm thị trường mới, nâng cao năng lực cạnh tranh. DN cần đánh giá lại tình hình sản xuất, năng lực tài chính để có định hướng đầu tư. Bí thư Thành ủy yêu cầu các sở, ngành chức năng quan tâm, tạo điều kiện cho DN duy trì hoạt động; xem xét, đề xuất các phương án giãn nợ, hỗ trợ DN tái cấu trúc.

Bài, ảnh: THU HOÀI