Theo phong tục, dịp Tết cổ truyền, gia đình nào cũng chuẩn bị nhiều loại thực phẩm để cúng kiếng ông bà và thết đãi người thân, bạn bè. Thực tế cho thấy, nhiều vụ ngộ độc thực phẩm, bệnh đường tiêu hóa thường xảy ra vào thời điểm này. Để có biện pháp phòng ngừa chủ động, đảm bảo tình trạng sức khỏe tốt nhất cho mọi người những ngày Tết Giáp Ngọ, chúng tôi xin trình bày một số ý kiến xung quanh vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm:

* Điều độ:

Những ngày Tết, mọi người dễ bị cám dỗ bởi rất nhiều "món ngon, vật lạ", nhưng hãy tự nhắc mình giữ điều độ, tránh nhậu nhẹt xả láng. Nếu có uống rượu thì chỉ sử dụng chừng mực loại có nhãn mác hoặc nguồn gốc rõ ràng. Đối với trẻ em, các phụ huynh hãy kiểm soát việc lạm dụng bánh kẹo quá nhiều tại nhà hoặc do các em tự do mua linh tinh ngoài phố; không nên cho trẻ dùng quá nhiều loại nước ngọt có ga; nên khuyến khích cho trẻ dùng sữa, nước ép trái cây sẽ tốt hơn. Trong nhà, nên trữ sẵn vài loại thuốc chống rối loạn tiêu hóa (than hoạt tính, smecta, thuốc chống đầy bụng, khó tiêu, nước biển khô…) để dự phòng. Cần lưu ý, khi gia đình tổ chức đi thăm bà con xa, cần chuẩn bị chu đáo, không cho trẻ em ăn quà vặt linh tinh trên lộ trình di chuyển, tránh cho trẻ em ăn những món ăn hàng rong như: hột vịt lộn, sò, ốc, trái cây tươi sống bày bán trên lề đường…

* Chọn nguyên liệu:

Hiện nay, tại thành phố, nhiều siêu thị, khu chợ truyền thống sẵn sàng cung ứng nhiều nguồn hàng nguyên liệu thực phẩm, sản phẩm bao gói, đồ hộp với đa dạng chủng loại. Do đó, mọi người có điều kiện chọn mua sản phẩm tươi tốt, nhãn hiệu uy tín; tốt nhất nên chọn dòng sản phẩm Việt Nam, không nên mua hàng hóa trôi nổi, rẻ tiền. Trước khi mua sắm, hãy tính toán lượng thức ăn đủ dùng trong mấy ngày Tết, tránh tâm lý "thấy gì cũng mua"; không nên mua quá nhiều đồ ăn rồi để đầy ắp trong tủ, vừa không tươi, vừa phí phạm.

* Bảo quản thực phẩm:

Hiện nay, kinh tế phát triển, người dân có điều kiện trang bị đầy đủ thiết bị, máy móc tiện nghi để bảo quản thực phẩm. Tuy nhiên, không nên lạm dụng chiếc tủ lạnh để dự trữ thực phẩm lâu ngày. Thiết nghĩ, những ngày Tết, các chợ, cửa hàng kinh doanh ngưng họp chợ vài ngày, không nên tồn trữ thực phẩm quá một tuần. Khoảng mùng 3 Tết, có thể mua các loại thức ăn vừa đảm bảo tươi ngon, vừa không lo ngại các thực phẩm biến chất và giảm giá trị dinh dưỡng, nếu bảo quản không đúng cách.

Tuy nhiên, trường hợp cần bảo quản vài ngày, thì tuân thủ nguyên tắc sau:

- Làm sạch các loại nguyên liệu trước khi cho vào tủ lạnh.

- Thực phẩm tươi sống và đã chế biến chín phải sắp xếp riêng biệt.

- Các loại thịt, cá tươi sống cần bảo quản trên 7 ngày, phải để vào ngăn đông lạnh (nhiệt độ tối thiểu -12oC); chia nhỏ thực phẩm có khối lượng lớn, để bảo quản, tránh rã đông rồi dùng lại nhiều lần, sẽ kém ngon và dễ bị nhiễm khuẩn.

- Các loại thực phẩm có mùi đặc trưng như: bơ, phô mai, thịt, cá... cần được để trong túi ni lông hoặc hộp có nắp đậy kín, rồi mới cho vào tủ lạnh.

- Phần lớn các loại rau, củ, trái cây cần bảo quản ở nhiệt đột mát, từ 5-10oC. Rau cải nên để trong túi ni lông để chống bay hơi bề mặt, tránh bị khô héo, làm giảm mùi vị cũng như chất lượng.

Mặc dù, tủ lạnh là phương tiện thuận tiện để bảo quản thực phẩm nhưng cần nhớ rằng, tủ lạnh có thể là môi trường lây nhiễm vi khuẩn, nếu không được vệ sinh thường xuyên và lưu trữ thực phẩm đúng cách; vì vậy, khoảng 3 – 4 ngày trước Tết Nguyên đán, nên làm vệ sinh tủ lạnh. Trước tiên, chúng ta lấy hết thức ăn ra khỏi tủ, bỏ thức ăn đã quá cũ, lâu ngày; sau đó, rửa từ trong ra ngoài với nước ấm, xà phòng hay nước rửa chuyên dùng; xong, rửa lại với nước sạch và lau khô. Đồng thời, rửa và lau khô các hộp, khuôn đựng, vật chứa, trước khi xếp các loại thực phẩm vào trở lại.

Nếu chẳng may trong gia đình hoặc đám tiệc có người bị ngộ độc thực phẩm hoặc rượu, biện pháp đầu tiên là yêu cầu bệnh nhân ngoáy họng để gây nôn (chất nôn thải ra càng nhiều càng tốt). Sau đó, cần chuyển ngay người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất để xử lý.

Cử nhân Y khoa Đàm Hồng Hải