Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã khuyến cáo về tình trạng phụ nữ mắc mới ung thư cổ tử cung (UT CTC), căn bệnh có tỷ lệ tử vong đứng hàng thứ hai trong các bệnh ung thư (sau ung thư vú). Nguyên nhân chính gây UT CTC là do loại virus Human Papillomavirus (HPV), lây nhiễm qua đường tình dục. Việt Nam là một trong những nước có tỷ lệ phụ nữ bị UT CTC cao và TP Cần Thơ là một trong những địa phương có tần suất phụ nữ mắc UT CTC cao so với cả nước. Trong đó, quận Ninh Kiều có tỷ lệ phụ nữ nhiễm virus HPV cao nhất thành phố (10,4%). Qua đó cho thấy, chủ động phòng tránh UT CTC là vấn đề bức thiết của chị em phụ nữ thành phố.

Cán bộ ngành y tế TP Cần Thơ đang tìm hiểu về Dự án Tăng cường bằng chứng cho truyền thông phòng chống ung thư của HealthBridge tổ chức tại TP Cần Thơ vào đầu năm 2013.

Tại Hội thảo "Nhiễm Human papillomavirus và tầm soát UT CTC ở phụ nữ TP Cần Thơ" do Trường Đại học Y Dược Cần Thơ tổ chức vào trung tuần tháng 11-2013, PGS.TS Trần Ngọc Dung, Trưởng phòng Nghiên cứu Khoa học - Hợp tác quốc tế của Trường ĐH Y Dược Cần Thơ và nhóm cộng sự của nhà trường công bố kết quả về việc lấy mẫu xét nghiệm virus HPV trên 1.490 phụ nữ (đã quan hệ tình dục) từ 18 đến 65 tuổi ở 9 quận, huyện trong thành phố. Kết quả, toàn thành phố có 6,6% phụ nữ dương tính với HPV, trong đó quận Ninh Kiều là địa bàn cỏ tỷ lệ phụ nữ nhiễm HPV cao nhất (10,4%). Mức nguy hại của việc nhiễm virus HPV ở phụ nữ TP Cần Thơ là ngoài nhiễm virus type 58 đã có ở địa bàn TP Hồ Chí Minh, TP Cần Thơ còn xuất hiện virus type 52. Các type này chưa có vắc-xin phòng trị. PGS.TS Trần Ngọc Dung cho biết: Ngoài việc xét nghiệm tìm HPV, nhóm thực hiện nghiên cứu còn lập phiếu điều tra xã hội học về các vấn đề: độ tuổi bắt đầu quan hệ tình dục, số bạn tình, số con, các phương pháp tránh thai nhằm tìm giải pháp phục vụ chương trình phòng, chống UT CTC của quốc gia.

Virus HPV lây nhiễm qua quan hệ tình dục. Mức độ lây lan nhanh trong cộng đồng vì hầu hết các trường hợp nhiễm HPV không có biểu hiện triệu chứng. Đa số người mang trong mình (cả nam và nữ) virus HPV thường không hay biết mình nhiễm, nên vô tình truyền bệnh cho bạn tình. Ở nữ giới, nguy cơ nhiễm cao nhất là ở thời điểm bắt đầu có quan hệ tình dục Đối với tình trạng địa bàn quận Ninh Kiều có tỷ lệ phụ nữ bị UT CTC cao, PGS.TS Trần Ngọc Dung, cho biết: Trong quá trình điều tra ở cộng đồng, phát hiện nhiều trường hợp chị em phụ nữ dưới 35 tuổi, bị nhiễm HPV dai dẳng, tiến triển thành các tổn thương tiền UT CTC. Hầu hết chị em này đều cho biết do bận công việc làm ăn nên chưa từng khám phụ khoa. Đây chính là nguyên nhân gây gia tăng số người tử vong do UT CTC như Tổ chức Y tế Thế giới cảnh báo.

Các yếu tố nguy cơ nhiễm HPV cao là: có nhiều con, nhiều bạn tình, quan hệ tình dục sớm, mắc các bệnh lây lan qua đường tình dục, hệ miễn dịch yếu. Cách phòng tránh là: tiêm vắc-xin ngừa HPV; đồng thời, phải khám phụ khoa định kỳ để phết tế bào âm đạo phát hiện HPV, điều trị sớm UT CTC.

Còn nhớ, tại Hội nghị sản phụ khoa ĐBSCL lần thứ 3, tổ chức tại TP Cần Thơ vào tháng 9-2013, có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Bộ Y tế, bác sĩ Đỗ Thị Kim Ngọc, Giám đốc Trung tâm Chăm sóc sức khỏe sinh sản TP Cần Thơ, đại diện cho ngành sản khoa thành phố trình bày 2 báo cáo khoa học: "Phá thai lặp lại tại Cần Thơ: thực trạng và nguyên nhân"; "Tầm soát ung thư cổ tử cung bằng phương pháp VIA ở phụ nữ từ 25-55 tuổi". Hai báo báo khoa học này được bà Đỗ Thị Kim Ngọc và các y, bác sĩ của Trung tâm Chăm sóc sức khỏe sinh sản TP Cần Thơ thực hiện trên cơ sở gần 10.000 bệnh nhân (đồng ý trả lời theo bảng câu hỏi), đến khám và điều trị tại trung tâm từ năm 2010 - 2012. Nội dung: chứng minh thực tiễn về tình trạng gia tăng số ca phá thai lặp lại trong đối tượng phụ nữ dưới 24 tuổi chưa kết hôn. Đối với bệnh nhân xét nghiệm HPV, là tình trạng phụ nữ khi có bệnh về đường tình dục, mới chịu đến cơ sở y tế khám phụ khoa, nguy hại nhất là nhiều người ở giai đoạn tiền UT CTC. Báo cáo của bác sĩ Đỗ Thị Kim Ngọc, được đại biểu dự "Hội nghị sản phụ khoa ĐBSCL lần thứ 3" thống nhất biện pháp quan trọng để giúp phụ nữ phòng chống UT CTC hiện nay phải là công tác tuyên truyền giáo dục từ phía gia đình, nhà trường và các đoàn thể xã hội. Do phương tiện công nghệ thông tin phát triển, ảnh hưởng phim ảnh, đã tác động xấu đến bộ phận thanh niên (có quan hệ tình dục trước hôn nhân). Các trường hợp phụ nữ quan hệ tình dục sớm hoặc có nhiều bạn tình thường gánh hậu quả là phải phá thai lặp lại, đây là nguyên nhân dễ bị lây nhiễm HPV. Ngoài ra, do đời sống khó khăn, nhiều phụ nữ có gia đình không quan tâm chăm sóc sức khỏe sinh sản, không có ý thức khám phụ khoa định kỳ. Riêng ngành y tế TP Cần Thơ, phát triển công tác tầm soát UT CTC ở các cơ sở y tế bằng phương pháp VIA (phết tế bào âm đạo). Việc lấy tế bào âm đạo không gây đau, cán bộ y tế có thể quan sát bằng mắt thường với dung dịch acid acetic. Do vậy, chị em phụ nữ trong độ tuổi sinh sản nên chủ động phòng tránh UT CTC cho bản thân bằng cách đến cơ sở y tế gần nhất để khám phụ khoa định kỳ.

Bài, ảnh: Ðình Khôi