Những yếu tố môi trường (khói, bụi), khí hậu (nóng ẩm), stress (căng thẳng) và lạm dụng mỹ phẩm là những tác nhân chủ yếu gây ra các bệnh về da ở phụ nữ. Khí hậu nóng ẩm, da sẽ tăng tiết mồ hôi và dễ phát sinh những bệnh về da như: nhiễm trùng, nấm, bệnh virút (nhiều nhất là zona và thủy đậu). Stress cũng là nguyên nhân gây nên mụn trứng cá, sạm da. Thói quen sử dụng thức ăn nhanh, đồ chiên xào nhiều, ít rau, quả cũng dễ khiến cho da không đủ vitamin, nhanh chóng bị khô, sạm da. Trong các tác nhân trên, tình trạng thiếu hiểu biết, sử dụng mỹ phẩm kém chất lượng, không đúng cách gây tai biến, tổn hại cho da và sức khỏe (teo da, viêm da, sạm da, dị ứng...) xảy ra khá phổ biến.
* Lạm dụng mỹ phẩm: Hậu quả khó lường
Hiện nay, nhiều phụ nữ có thói quen mua mỹ phẩm nhập lậu kém chất lượng hoặc mỹ phẩm do một số cơ sở trong nước sản xuất không bảo đảm chất lượng. Đa số các sản phẩm này có chứa nhóm corticoid. Khi chị em thoa lên da, ban đầu da rất trắng, mụn lặn hết, nhưng nếu dùng tiếp sau một thời gian những chất này ngấm vào da gây nên những tai biến như: nổi mụn hàng loạt (phát ban dạng trứng cá), teo da, vết rạn, giãn mạch, giảm sắc tố... Hoặc một số trường hợp tự mua thuốc về trộn thoa trị mụn như thuốc aspirin trộn với vitamin E hoặc trị sạm da bằng cách lấy củ huệ, iốt, kem để lột da... Kết quả là mụn không hết mà da càng nám đậm thêm.
Thời gian qua, Bệnh viện Da liễu Cần Thơ đã tiếp nhận đa số phụ nữ đến điều trị mụn và nám. Đối với mụn sản sinh tự nhiên thì tương đối dễ trị, nhưng với mụn và các tai biến do tác dụng phụ của mỹ phẩm thì việc điều trị rất khó khăn vì da đã bị lệ thuộc vào thuốc. Điều trị bệnh về da cần rất nhiều thời gian, chị em phải kiên nhẫn mới có hiệu quả. Ngoài việc tuân thủ chỉ dẫn của bác sĩ điều trị, chị em cần thay đổi cách ăn uống, sinh hoạt (mặc đồ rộng, thoáng mát, tắm rửa thường xuyên), ngưng dùng mỹ phẩm, tuyệt đối không nên tự ý mua thuốc về pha chế thoa lên da khiến cho việc điều trị gặp khó khăn hơn. Một số trường hợp da bị bệnh do dị ứng mỹ phẩm. Khi sử dụng nếu thấy có phản ứng ngứa, nổi mụn, da mặt viêm đỏ... thì ngưng sử dụng và đến các bác sĩ chuyên khoa ngay.
* Chăm sóc da đúng cách
Theo một số tài liệu nghiên cứu, khi phụ nữ trên 30 tuổi da bắt đầu xuất hiện những dấu hiệu của lão hóa. Đến lúc 40 tuổi, biểu hiện lão hóa ngày càng rõ hơn, lúc này dùng mỹ phẩm đã muộn. Chính vì thế, nhiều chuyên gia khuyến cáo nên dùng mỹ phẩm dưỡng da ngay ở tuổi 24-25. Tuy nhiên, cần thận trọng khi lựa chọn mỹ phẩm vì tương tự như dược phẩm, mỹ phẩm là hợp chất hóa học có nguồn gốc thiên nhiên hoặc tổng hợp. Mỹ phẩm có thể hợp với người này nhưng lại không hợp với người khác. Vì vậy khi sử dụng, chị em phải biết da mình thuộc loại nào mà sử dụng mỹ phẩm thích hợp. Đương nhiên những loại mỹ phẩm tốt thường không làm trắng da nhanh, chỉ giữ ẩm, dưỡng da cho mịn, đẹp. Chị em nên dùng các sản phẩm của các hãng có uy tín và đã qua thực nghiệm. Khi dùng, chị em nên kiểm tra hạn sử dụng, nhà sản xuất, tem... Nếu nhận thấy sản phẩm có sự thay đổi (trạng thái, mùi, màu sắc) thì ngưng sử dụng ngay.
Để có làn da khỏe, đẹp, chị em cần chú ý chăm sóc da hàng ngày. Nên vệ sinh da mặt sạch sẽ, có thể rửa mặt bằng nước ấm hoặc dùng sữa rửa mặt hợp với làn da (không quá 2 lần/ngày). Trong dinh dưỡng hàng ngày, các chị cần ăn đủ chất, ăn nhiều rau quả giàu vitamin, uống nhiều nước (từ 1,5- 2 lít nước trở lên/ngày) và nên hạn chế ăn ngọt, dầu mỡ, chất kích thích: cà phê, rượu... Khi đi ra ngoài nên sử dụng khẩu trang, nón rộng vành, kiếng mát. Nếu trời nắng gắt, chị em nên dùng kem chống nắng nhưng cần lưu ý thoa kem giữ ẩm da rồi mới thoa kem chống nắng. Giấc ngủ cũng có ảnh hưởng quan trọng đến vẻ đẹp của da. Thức khuya, dậy sớm sẽ làm cho da lão hóa nhanh, sạm da. Thông thường, các chị cần ngủ từ 6-8 giờ/ngày. Nếu có điều kiện, chị em nên đi massage mặt 1 lần/tuần làm cho máu huyết lưu thông. Thường xuyên luyện tập thể dục để rèn luyện sức khỏe, người khỏe mạnh thì làn da mới khỏe khoắn và tươi trẻ được.
Những bệnh về da tuy ít gây tổn hại lớn cho sức khỏe, nhưng ảnh hưởng đến thẩm mỹ, trạng thái tinh thần của chị em. Làn da xấu thường khiến tâm lý các chị không thoải mái, thiếu tự tin, lo lắng dẫn đến không ăn ngủ được. Chính vì thế, muốn có làn da đẹp, khỏe mạnh, việc chăm sóc da cần được quan tâm từ khi còn trẻ, thường xuyên và đúng cách.
Bác sĩ TỪ TUYẾT TÂM (Bệnh viện Da liễu Cần Thơ)
