Sáng 11-4, Quốc hội thảo luận tại hội trường về Dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi); Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng; Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý. Đại biểu Quốc hội Tô Ái Vang tham gia góp ý Dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi).

Đại biểu Quốc hội Tô Ái Vang tham gia góp ý Dự án Luật Hộ tịch (sửa đổi).

Bà Tô Ái Vang cơ bản tán thành dự thảo Luật và báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của cá nhân, đại biểu cho rằng Luật Hộ tịch và Luật Căn cước có điểm giống và khác nhau về chức năng quản lý nhà nước.

Trước tiên là sự khác biệt: Luật Hộ tịch được xem là đạo luật của đời người, quản lý các sự kiện quan trọng nhất của cá nhân từ khi sinh ra đến khi qua đời.

Luật Căn cước quy định về cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, qua hệ thống VneID, căn cước điện tử và số định danh cá nhân. Như vậy, có thể hiểu thông tin hộ tịch là dữ liệu gốc, ghi nhận tình trạng nhân thân; còn thông tin căn cước là dữ liệu ngọn, tổng hợp phục vụ khai thác dữ liệu đó, để giao dịch quản lý.

Tuy nhiên, cả 2 Luật đều có điểm chung, đó là cùng quản lý thông tin nhân thân của công dân, phục vụ công tác quản lý nhà nước và bảo đảm tính chính xác, thống nhất về thông tin định danh, cùng hướng đến việc bảo vệ quyền lợi người dân.

Trên cơ sở đó, đại biểu Tô Ái Vang kiến nghị Chính phủ phân công các cơ quan chức năng rà soát, phân biệt và tích hợp văn bản thủ tục đã quy định trong Luật Hộ tịch (đang sửa đổi) và Luật Căn cước 2023. Vì đây là xu thế tất yếu, trong quá trình chuyển đổi số quốc gia, tạo sự thông suốt cho các cơ quan quản lý nhà nước, giảm thiểu thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho người dân.

Cụ thể, bà Tô Ái Vang có 5 kiến nghị lồng ghép:

Thứ nhất, về mặt kỹ thuật và dữ liệu, cần liên thông 100%, đồng bộ hóa thời gian thực hiện và nhất quán sử dụng số định danh cá nhân làm chìa khóa để truy xuất thông tin hộ tịch trên VNeID.

Thứ hai, về quy trình thủ tục thực hiện một cửa số, tích hợp dịch vụ công hộ tịch vào VNeID, sử dụng VNeID thay thế trích lục giấy tờ.

Thứ ba, về mặt quản lý tại địa phương, chia sẻ quyền quản trị cho cấp xã, phường. Cán bộ Tư pháp - Hộ tịch và công an xã, phường được cấp quyền truy cập chung, vào một giao diện quản lý dữ liệu dân cư tại địa bàn để chỉnh sửa sai sót thông tin hộ tịch cho người dân ngay tại cơ sở và số hóa sổ hộ tịch cũ.

Thứ tư, giải pháp hỗ trợ người dân, nếu thông tin hộ tịch trên VNeID sai lệch so với thực tế, người dân có thể chụp ảnh giấy tờ gốc gửi yêu cầu đính chính ngay trên ứng dụng. Cán bộ tư pháp dựa vào đó để phê duyệt, thay vì người dân phải đi đến trụ sở. 

Thứ năm, tích hợp quy trình 3 trong 1, như: Đăng ký khai sinh - Đăng ký thường trú và Cấp thẻ căn cước cho trẻ em dưới 14 tuổi sẽ giảm 2/3 thời gian và công sức đi lại của người dân.

Như vậy, nếu được Chính phủ quan tâm, các cơ quan chức năng tích cực rà soát, phân biệt và tích hợp văn bản thủ tục đã quy định trong Luật Hộ tịch (đang sửa đổi) và Luật Căn cước 2023 sẽ góp phần tích cực trong việc xây dựng chính phủ điện tử, lấy người dân làm trung tâm, hướng tới mục tiêu công dân chỉ cung cấp thông tin 1 lần; Nhà nước chủ động phục vụ.