Thu thuế bảo vệ môi trường với thuốc lá càng sớm, càng tốt “Đã là sản phẩm gây tác động tiêu cực đến môi trường thì đều phải chịu thuế bảo vệ môi trường (BVMT)” - đại biểu Danh Út (Kiên Giang) kiến nghị tại buổi thảo luận tại hội trường về Luật thuế BVMT, ngày 5-6.

Đây cũng là ý kiến chung của các đại biểu Trần Hanh (Vĩnh Phúc), Lê Dũng (Tiền Giang), Thái Thị An Chung (Nghệ An), Nguyễn Thị Thu Hồng (Thừa Thiên - Huế), Bùi Thị Hòa (Đắc Nông)... Các đại biểu cho rằng đối tượng chịu thuế chỉ là 5 nhóm như Dự thảo Luật đề ra là quá hẹp, chưa bao quát hết. Để có thể ngăn chặn các sản phẩm gây ô nhiễm, cần nghiên cứu rà soát tổng thể nhóm hàng gây ô nhiễm môi trường và quy định nhóm nào tạm thời áp dụng thuế suất bằng không để đảm bảo tính bền vững của Luật, tránh việc sửa Luật khi đưa vào áp dụng. Bên cạnh đó, khuyến khích người dân sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường, khuyến cáo không nên dùng thuốc BVTV. Một số đại biểu lại nêu quan điểm: Dự thảo Luật mới chủ yếu đánh vào nhân dân và người nghèo, trong khi các nhà máy, những người làm ra các sản phẩm gây ô nhiễm thì chưa đề cập đến.

Nhiều đại biểu cũng thắc mắc vì sao không đánh thuế BVMT đối với hàng hóa tạm nhập, tái xuất, hàng hóa quá cảnh... Đại biểu Phan Mỹ Bình (Tuyên Quang) và Dương Thị Thu Hà (Lào Cai) kiến nghị bỏ điểm d khoản 1 Điều 4 quy định hàng hóa được vận chuyển từ nước xuất khẩu đến nước nhập khẩu thông qua cửa khẩu Việt Nam không thuộc diện chịu thuế.

Hầu hết các đại biểu đều cho rằng tiêu chí để xây dựng khung thuế đối với một số đối tượng chịu thuế là chưa rõ ràng, biên độ khung thuế rộng. Đại biểu Danh Út cho rằng mức thuế tuyệt đối qui định theo biểu khung tại khoản 1 Điều 8, là chưa chính xác, biên độ quá rộng. Đại biểu Danh Út cũng như các đại biểu Nguyễn Thị Khá (Trà Vinh), Lý Kim Khánh (Cà Mau), Dương Thị Thu Hà (Lào Cai)... kiến nghị nên áp dụng thuế suất theo tỷ lệ phần trăm bởi phương pháp này, qua thực tiễn thi hành được đánh giá là hợp lý, không phát sinh vướng mắc, bảo đảm ổn định về số thu cho ngân sách, nhất là khi giá cả hàng hóa biến động. Trong bối cảnh trượt giá hiện nay, nhất là những mặt hàng như xăng dầu lên xuống thất thường, việc áp dụng phương pháp tính thuế tuyệt đối (bằng tiền) sẽ phát sinh bất hợp lý, dẫn đến thường xuyên phải điều chỉnh biểu khung và mức thuế; trong khi đó, Luật là văn bản có giá trị pháp lý cao, cần được áp dụng ổn định.

Bảo vệ quan điểm của cơ quan soạn thảo, đại biểu Cao Ngọc Xuyên (Bạc Liêu) cho rằng áp dụng mức thuế suất tuyệt đối là hợp lý. Theo đại biểu, mức thuế suất tuyệt đối có ưu điểm đảm bảo nguồn thu ngân sách khi có biến động, trượt giá, tạo sự đơn giản, minh bạch trong việc thực hiện, bảo đảm ổn định nghĩa vụ đóng góp vào ngân sách nhà nước của người sử dụng sản phẩm...

Về vấn đề này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Kiên cho rằng theo kinh nghiệm của quốc tế, để thuận tiện, đơn giản và có thể “ăn ngay” được, phần lớn đều quy định áp dụng thuế suất tuyệt đối. Còn việc căn cứ vào mức độ gây ô nhiễm như thế nào để xác định thuế suất và ban hành biểu khung thì cơ quan soạn thảo đã nghiên cứu.

Về ý kiến không đánh thuế với sản phẩm xuất khẩu, ông Kiên khẳng định sản phẩm khi xuất sang nước khác thì đương nhiên họ đánh thuế nếu gây ô nhiễm. Nước ta không đưa sản phẩm xuất khẩu gây ô nhiễm môi trường vào đối tượng chịu thuế là để tạo điều kiện tăng khả năng cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam, vì thuế là một yếu tố cấu thành giá.

CHU THANH VÂN (TTXVN)