(CT) - Chiều 8-7, tại TP Cần Thơ, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì hội nghị “Tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy các dự án đường cao tốc và triển khai vốn ODA vùng ÐBSCL”. Cùng dự hội nghị có Phó Thủ tướng Trần Lưu Quang, các bộ, ngành Trung ương và địa phương vùng ÐBSCL.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: ANH KHOA

Theo Bộ Giao thông vận tải, hiện nay, tại khu vực ÐBSCL đang triển khai đầu tư xây dựng 8 dự án đường bộ cao tốc với tổng chiều dài 463km, tổng mức đầu tư khoảng 94.400 tỉ đồng, đến năm 2026 sẽ cơ bản hoàn thành, đưa vào khai thác. Tuy nhiên, các dự án ở khu vực ÐBSCL đi qua khu vực địa chất yếu, việc xử lý lún nền đường mất nhiều thời gian. Vì vậy tiến độ các dự án phụ thuộc rất lớn vào tiến độ bàn giao mặt bằng và nguồn vật liệu cát đắp.

Ðối với nguồn vật liệu cát đắp, đến nay, các dự án đã cơ bản xác định được nguồn cung, nếu không sớm hoàn thành các thủ tục để cung ứng đủ khối lượng cát theo kế hoạch thi công, sẽ ảnh hưởng đến tiến độ hoàn thành các dự án. Riêng dự án cao tốc Bắc - Nam phía Ðông đoạn Cần Thơ - Cà Mau, hiện mới có tỉnh Ðồng Tháp xác định đủ nguồn cung cát để cấp cho dự án (tổng cộng 7 triệu m3); các tỉnh An Giang, Vĩnh Long chưa xác định đủ nguồn cho dự án (tỉnh An Giang còn 5,9 triệu m3, trong đó năm 2023 là 2,2 triệu m3, năm 2024 là 3,7 triệu m3; tỉnh Vĩnh Long còn lại 3,2 triệu m3, trong đó năm 2023 là 2,5 triệu m3, năm 2024 là 0,7 triệu m3).

Theo Bộ Kế hoạch và Ðầu tư, hiện nay, có 62 dự án sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài do các địa phương vùng ÐBSCL là cơ quan chủ quản, đang triển khai thực hiện, với tổng mức vốn nước ngoài khoảng 2,8 tỉ USD.

Năm 2023, các địa phương vùng ÐBSCL được giao 2.884 tỉ đồng vốn nước ngoài từ ngân sách trung ương. Qua 6 tháng đầu năm 2023, các dự án sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài của các địa phương vùng ÐBSCL giải ngân vốn nước ngoài từ ngân sách trung ương chỉ đạt 5,34% so với kế hoạch vốn được giao, thấp hơn so với mức bình quân chung cả nước (15,7%) và mức bình quân chung của địa phương (9,1%).

Ðối với công tác thu hút các dự án mới, từ năm 2021 đến tháng 6-2023, tổng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài ký kết cho vùng ÐBSCL đạt 80,34 triệu USD, bằng 11,47% so với cả nước. Việc triển khai vốn ODA còn gặp nhiều khó khăn do thể chế, pháp luật quy định về vốn ODA, vốn vay ưu đãi chưa điều chỉnh kịp theo yêu cầu thực tiễn, các vướng mắc trong điều chỉnh dự án, chủ trương đầu tư, hiệp định vay, bố trí kế hoạch vốn vay lại; quy trình thủ tục của Việt Nam và nhà tài trợ...

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính ghi nhận và biểu dương những nỗ lực của các địa phương vùng ÐBSCL trong thực hiện dự án đầu tư hạ tầng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của vùng.

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục nghiên cứu đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án cao tốc, làm tốt công tác giải phóng mặt bằng, đảm bảo nguồn vật liệu cát san lấp cho các dự án. Tập trung khai thác tối đa các cồn cát, mỏ cát đã có; các tỉnh An Giang, Vĩnh Long, Ðồng Tháp tiếp tục phối hợp Bộ Giao thông vận tải hỗ trợ cung cấp nguồn cát cho nhà đầu tư, nhà thầu.

Thủ tướng giao Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Xây dựng, Bộ Giao thông vận tải, Bộ Khoa học và Công nghệ xử lý vấn đề cát san lấp, nghiên cứu hướng phát triển phù hợp.

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành liên quan, các địa phương chỉ đạo nhà thầu đảm bảo chất lượng, tiến độ dự án, những vướng mắc trong thủ tục về đầu tư phê duyệt dự án, giải phóng mặt bằng, tái định cư, phải được giải quyết từ sớm, từ xa, từ cơ sở; đảm bảo tiến độ, chất lượng công trình dự án, phấn đấu hoàn thành sớm các tuyến cao tốc. Bên cạnh đó, đảm bảo an toàn kỹ thuật môi trường sinh thái, không để thiếu vật liệu xây dựng, không chia nhỏ gói thầu...

Thủ tướng nhấn mạnh việc đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân; hài hòa lợi ích của Nhà nước, người dân, doanh nghiệp. Ðầu tư theo quy định, giải phóng mặt bằng còn lại của các dự án, tái định cư cho người dân bằng hoặc hơn nơi ở cũ... Không để đội giá công trình, dự án một cách vô lý, chống tiêu cực, tham nhũng, lợi ích nhóm. Phát huy tối đa kết quả, kinh nghiệm từ các dự án trước; kiểm tra, đôn đốc giải quyết vướng mắc. Ðối với các dự án triển khai bằng nguồn vốn ODA, tiếp tục tranh thủ nguồn vốn ODA theo hướng mở rộng, linh hoạt hơn bởi dư địa để mở rộng nguồn vốn này còn lớn.

MINH HUYỀN