IV. HIỆP ĐỊNH PARIS VỚI SỰ NGHIỆP XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ TỔ QUỐC TRONG GIAI ĐOẠN CÁCH MẠNG MỚI

Quá trình đàm phán và ký kết Hiệp định Paris về Việt Nam đã để lại cho chúng ta nhiều bài học kinh nghiệm quý báu. Những bài học đó đang phát huy tích cực trong đường lối đối nội, đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta trong giai đoạn cách mạng hiện nay.

Một là, nắm vững đường lối cách mạng, kiên trì mục tiêu cách mạng; nắm vững thời cơ, tạo ra thời cơ, tận dụng thời cơ, giành thế chủ động để đạt mục tiêu cách mạng.

Thủ tướng Phạm Văn Đồng và nhân dân Hà Nội chào đón Đoàn đại biểu Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ký kết Hiệp định Paris thắng lợi, về nước. Ảnh: TƯ LIỆU

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân ta đang xây dựng đất nước đi theo con đường xã hội chủ nghĩa. Sự nghiệp đó đòi hỏi Đảng và nhân dân ta vừa phải kiên trì công cuộc đổi mới, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, vừa phải có quyết tâm cao trong bối cảnh có nhiều khó khăn, phức tạp hiện nay. Bài học rút ra từ quá trình ký kết Hiệp định Paris trong bối cảnh mới hôm nay được thể hiện ở tư tưởng, đường lối, chính sách về mở rộng quan hệ đối ngoại, chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế. Đó là tầm nhìn về những vấn đề có tính quy luật, xu thế khách quan của lịch sử nhân loại; là trí tuệ và bản lĩnh để khẳng định vị thế Việt Nam; là nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền, bình đẳng, cùng có lợi trong quan hệ giữa các nước. Phát huy tinh thần của Hiệp định Paris, công tác đối ngoại có nhiệm vụ giữ vững môi trường hòa bình, tạo các điều kiện quốc tế thuận lợi cho công cuộc đổi mới, đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đồng thời góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh chung của nhân dân thế giới vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.

Hai là, phát huy cao độ nội lực, đồng thời ra sức tranh thủ ngoại lực, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trong điều kiện mới nhằm tạo ra sức mạnh tổng hợp để phát triển đất nước nhanh và bền vững.

Hiệp định Paris được ký kết là kết quả của sự nỗ lực phi thường của nhân dân hai miền Nam, Bắc; sự ủng hộ quý giá của nhân dân yêu chuộng hòa bình và các lực lượng cách mạng trên thế giới dành cho Việt Nam về tinh thần, vật chất và những điều kiện thuận lợi. Cách mạng Việt Nam hôm nay đã chuyển sang giai đoạn mới. Phát huy tư tưởng ngoại giao từ Hiệp định Paris, công tác ngoại giao phục vụ mục tiêu thực hiện phương châm Việt Nam sẵn sàng là bạn, đối tác tin cậy của các nước trong cộng đồng quốc tế, tham gia tích cực vào tiến trình hợp tác quốc tế và khu vực; đẩy mạnh hoạt động kinh tế đối ngoại, hội nhập sâu hơn và đầy đủ hơn với các thể chế kinh tế toàn cầu, khu vực và song phương, lấy phục vụ lợi ích đất nước làm mục tiêu cao nhất; kết hợp đối ngoại của Đảng, đối ngoại Nhà nước và đối ngoại nhân dân. Công tác ngoại giao phục vụ phát triển kinh tế được triển khai mạnh mẽ cả trên bình diện song phương và đa phương, chính trị đối ngoại đã kết hợp với kinh tế đối ngoại nhằm mở rộng thị trường, tăng thu hút đầu tư nước ngoài, viện trợ phát triển, tăng thêm nguồn lực từ bên ngoài phục vụ công cuộc phát triển kinh tế - xã hội. Trao đổi thương mại, hợp tác viện trợ, đầu tư, du lịch, cung cấp lao động đối với các đối tác quan trọng cũng như với các nước, các khu vực khác đều phát triển rõ rệt. Sự kiện Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) là một thắng lợi của ngoại giao kinh tế đánh dấu mốc mới trong tiến trình hội nhập ngày càng sâu rộng hơn của đất nước vào nền kinh tế quốc tế, đồng thời cũng đặt ra trước mắt chúng ta những cơ hội và thách thức. Chuẩn bị kỹ điều kiện và tâm thế cho mình để tự tin, để tranh thủ đón những cơ hội tốt, biến thách thức thành cơ hội, đã từng là những nguyên tắc được áp dụng trong quá trình đấu tranh ký kết Hiệp định Paris và đang bổ sung thêm những nội dung mới trong quá trình Việt Nam hội nhập sâu vào nền kinh tế thế giới. Công tác ngoại giao đang góp phần củng cố và nâng cao vị thế của ta trên trường quốc tế, thúc đẩy quan hệ Việt Nam với các nước, các tổ chức quốc tế ở một trình độ cao hơn.

Ba là, giữ vững độc lập, tự chủ đi đôi với đẩy mạnh đa phương hóa, đa dạng hóa các quan hệ quốc tế.

Hiệp định Paris đã để lại những bài học về cách ứng xử trong các quan hệ quốc tế và mối quan hệ giữa tinh thần độc lập, tự chủ và mở rộng quan hệ đối ngoại. Cách thức giải quyết các vấn đề ngoại giao đang hướng tới mục tiêu: Đưa các quan hệ quốc tế đã được thiết lập vào chiều sâu, ổn định, bền vững. Phát triển quan hệ với tất cả các nước, các vùng lãnh thổ trên thế giới và các tổ chức quốc tế theo các nguyên tắc: tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau; không dùng vũ lực hoặc đe dọa vũ lực; giải quyết các bất đồng và tranh chấp thông qua thương lượng hòa bình; tôn trọng lẫn nhau, bình đẳng và cùng có lợi. Nắm vững hai mặt hợp tác và đấu tranh trong quan hệ quốc tế.

Hiệp định Paris đã phát triển các quan hệ truyền thống với các nước, các tổ chức quốc tế ủng hộ Việt Nam, đến nay điều đó vẫn đang được kế thừa, phát huy. Thời gian qua, chúng ta đã tạo được những chuyển biến quan trọng trong việc thúc đẩy và đưa quan hệ hữu nghị và hợp tác với các nước, nhất là các đối tác quan trọng đi vào chiều sâu; tranh thủ được nhiều hơn quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư; tạo dựng mối quan hệ đan xen lợi ích giữa nước ta với nhiều nước; xử lý tốt những vấn đề tồn tại hoặc mới nảy sinh trong quan hệ của ta với các nước. Quan hệ hữu nghị và hợp tác nhiều mặt chính trị - ngoại giao, kinh tế - xã hội- văn hóa của nước ta với các nước láng giềng, khu vực, đặc biệt với Trung Quốc, Lào, Campuchia, tiếp tục có những bước phát triển mới, đi vào chiều sâu và có liệu quả hơn. Quan hệ của ta với các nước lớn và các nước công nghiệp phát triển, nhất là quan hệ với Mỹ, Nhật Bản, Liên minh châu Âu có những bước mới tích cực trên cơ sở nguyên tắc bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau, không can thiệp vào nội bộ của nhau và cùng có lợi. Chúng ta kiên trì nguyên tắc đấu tranh chống lại các hoạt động của những thế lực phản động can thiệp vào nội bộ Việt Nam với phương châm khôn khéo, mềm dẻo, thích hợp. Quan hệ với các nước bạn bè truyền thống, các nước khác ở châu Á, châu Phi, châu Mỹ La-tinh tiếp tục được củng cố và mở rộng.

Với sự kiện trở thành Ủy viên không thường trực HĐBA LHQ nhiệm kỳ 2008-2009,Việt Nam đang khẳng định vai trò tích cực, xây dựng, hợp tác và có trách nhiệm trong đời sống quốc tế, sẵn sàng làm hết sức để thực hiện sứ mạng cao cả của HĐBA, cùng với các thành viên trong HĐBA LHQ giải quyết các xung đột, bảo đảm chủ quyền, độc lập của các quốc gia; thúc đẩy các chương trình phát triển và giải quyết các vấn đề xã hội toàn cầu; thiết lập mối quan hệ chính trị, kinh tế bình đẳng và cùng có lợi giữa các quốc gia. Sự kiện này đánh dấu Việt Nam đã hoàn thành quá trình hội nhập trên cả hai lĩnh vực kinh tế - thương mại và chính trị- an ninh, góp phần tạo đà cho đất nước bước sang giai đoạn phát triển mới.

Bốn là, nắm vững thông lệ và luật pháp quốc tế; nêu cao tinh thần cảnh giác chống mọi âm mưu can thiệp vào nội bộ nước ta.

Phát huy những kinh nghiệm ngoại giao đã đem lại thành công cho Hiệp định Paris, đẩy mạnh công tác nghiên cứu lý luận và tình hình thế giới để có những cơ sở xây dựng chiến lược phương thức ngoại giao của Việt Nam. Trong quan hệ chính trị cũng như hợp tác kinh tế, am hiểu thông lệ và luật pháp quốc tế sẽ giúp chúng ta lựa chọn cách thức đấu tranh phù hợp, bảo vệ được lợi ích của mình và đất nước.

Trong các mối quan hệ và xử lý tranh chấp quốc tế, ta cần nêu cao tinh thần cảnh giác cách mạng; nhận thức sâu sắc tính chất phức tạp và gay gắt của cuộc đấu tranh dân tộc và giai cấp trong điều kiện mới; chống âm mưu “diễn biến hòa bình” của các thế lực đế quốc; khẳng định khả năng vừa hợp tác, vừa đấu tranh, cùng tồn tại hòa bình giữa các nước có chế độ chính trị khác nhau; quyết làm thất bại các âm mưu, hành động xuyên tạc và lợi dụng các vấn đề. “dân chủ”, “nhân quyền”, “dân tộc”, “tôn giáo” hòng can thiệp vào công việc nội bộ, xâm phạm độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, an ninh và ổn định chính trị của Việt Nam.

Năm là, tinh thần đoàn kết quốc tế vì mục tiêu hòa bình, độc lập và phát triển của mỗi nước, mỗi dân tộc.

Việc ký kết Hiệp định Paris đánh dấu một thắng lợi hết sức to lớn, mở ra bước ngoặt mới cho cách mạng Việt Nam, tạo ra những điều kiện thuận lợi mới và cổ vũ cách mạng Lào, cách mạng Campuchia và cách mạng thế giới phát triển mạnh mẽ. Đó là kết quả của tinh thần đoàn kết quốc tế vô tư, trong sáng. Trong những năm qua, các lực lượng cộng sản, cánh tả, công nhân toàn thế giới đã tăng cường tập hợp lực lượng, đoàn kết, trao đổi kinh nghiệm, phối hợp hành động. Trào lưu cánh tả ở khu vực Mỹ La-tinh đang phát triển mạnh mẽ, khẳng định sự đoàn kết vì mục tiêu vì hòa bình và phát triển, xây dựng quan hệ quốc tế bình đẳng, chống sự áp đặt của các nước lớn. Nhân kỷ niệm 90 năm Cách mạng Tháng Mười Nga vĩ đại (7/11/1917 - 7/1l/2007) vừa qua cuộc gặp của 80 Đảng Cộng sản, công nhân tại Thủ đô Minsk của Cộng hòa Belarus là một minh chứng hùng hồn về sự phục hồi của các lực lượng cộng sản, công nhân, cánh tả trên thế giới. Thắng lợi của cách mạng Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng đất nước đang là mối quan tâm chú ý của nhiều quốc gia, dân tộc, của nhiều lực lượng cách mạng và tiến bộ trên thế giới.

Phát huy tinh thần cầu nối hữu nghị của Hiệp định Paris, công tác đối ngoại của ta đang hướng tới mục tiêu củng cố và tăng cường quan hệ với các đảng cộng sản, đảng cánh tả, công nhân, các phong trào độc lập dân tộc, cách mạng và tiến bộ trên thế giới vì sự nghiệp hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.

Tinh thần Hiệp định Paris về Việt Nam tiếp tục được khơi dậy và hun đúc góp phần tạo nên động lực mới cho sức bật vươn dậy của đất nước trong bối cảnh chúng ta đang đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế.

Nguồn: BAN TUYÊN GIÁO TRUNG ƯƠNG