Việc điều chỉnh tỉ giá USD/VND tăng 9,3% từ ngày 11-2 đang tác động rất lớn đến các doanh nghiệp (DN), nhất là DN phải nhập khẩu nguyên liệu sản xuất. Thêm vào đó, chi phí đầu vào đang leo thang, khiến không ít DN đau đầu với bài toán kinh doanh, lợi nhuận trong năm 2011. Bảo toàn vốn trước áp lực giá cả tăng, đảm bảo sản xuất kinh doanh và giữ vững thị phần là thách thức lớn đặt ra cho các DN.

Ưu tiên nguồn nguyên liệu nội địa

Theo nhận định của những DN nhập khẩu, khi đầu vào tăng, áp lực tăng giá thành sản xuất là rất lớn, nhưng tăng ở mức độ nào là điều mà DN cần phải cân nhắc. Bởi DN cần bảo toàn vốn trước những rủi ro thị trường, vừa phải cạnh tranh thương hiệu và đạt được hiệu quả trong sản xuất kinh doanh. Đồng thời, phải điều chỉnh mức tăng hợp lý, làm sao để người tiêu dùng chấp nhận được. Nếu cân đối được điều này thì DN mới tồn tại, nếu không sẽ rất khó. Vì tỉ giá tăng, lãi suất ngân hàng đang ở mức cao, điện, xăng dầu cũng rục rịch tăng giá. Khi hình thành mặt bằng giá mới, những DN sản xuất trong nước lại “vấp” phải sự cạnh tranh của các DN nước ngoài có tiềm lực tài chính, công nghệ sản xuất hiện đại. Trước những áp lực này, nhiều DN đã cân nhắc chọn nguồn nguyên liệu trong nước, phục vụ sản xuất, nhưng cũng không mấy dễ dàng.

Cung ứng xi măng cho khách hàng ở Công ty Cổ phần Xi măng Tây Đô. Ảnh: ĐỖ CHÍ THIỆN

Ông Nguyễn Thái Học, Tổng Giám đốc Công ty Liên doanh Thép Tây Đô (KCN Trà Nóc, TP Cần Thơ) cho biết, hiện tại mức giá được điều chỉnh của ngành sản xuất thép tăng từ 5-7%. Từ đầu năm 2011, công ty đã có 2 đợt điều chỉnh giá thép. Đợt tăng giá gần đây nhất của công ty là ngày 15-2 (sau thời điểm Ngân hàng Nhà nước công bố tỉ giá mới) với mức điều chỉnh tăng 2,8%. Hiện tại, nguyên liệu phôi thép của công ty có 40% trong nước và 60% nhập khẩu (giá phôi thép nhập khẩu hiện dao động ở mức 670- 685USD/tấn, chưa tính các loại thuế và phí vận chuyển). Ông Học nói: “Mức giá này không tăng so với thời điểm đầu năm 2011. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của việc điều chỉnh tỉ giá, nên chi phí nhập khẩu tăng, công ty đang cân nhắc lựa chọn mua nguồn phôi thép trong nước để tiết giảm chi phí. Để giữ vững thị phần, trong quá trình điều chỉnh tăng giá thép, Thép Tây Đô có sự cân nhắc mức giá với các công ty sản xuất cùng ngành hàng và theo cơ chế thị trường, không tăng giá đột biến”...

Ông Lê Ngọc Anh, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Xi măng Tây Đô, cho biết: “Thời gian qua, tình trạng hai tỉ giá tồn tại kéo dài, khoảng cách giữa tỉ giá chính thức và không chính thức chênh lệch gần 10%. Việc điều chỉnh tỉ giá lần này tiến sát hơn với thị trường, góp phần chấn chỉnh tình trạng méo mó tỉ giá thời gian qua và bảo đảm tăng tính thanh khoản của thị trường, góp phần kiềm chế nhập siêu. Tuy nhiên, việc điều chỉnh này sẽ làm hàng hóa nhập khẩu trở nên đắt đỏ hơn. DN có nguồn nguyên liệu nhập khẩu sẽ bị tăng giá thành sản phẩm, giảm sức cạnh tranh”. Theo ông Lê Ngọc Anh, Xi măng Tây Đô không bị ảnh hưởng trực tiếp từ việc điều chỉnh tỉ giá, do giữa năm 2010 công ty đã thực hiện giảm nguồn clinker nhập khẩu thay thế bằng nguồn clinker chất lượng cao được sản xuất trong nước. Song, ảnh hưởng gián tiếp là điều không tránh khỏi, sản lượng clinker sản xuất trong nước đang dư thừa, nhiều nhà máy sản xuất clinker đã đẩy mạnh xuất khẩu để hưởng mức chênh lệch tỷ giá. Do vậy, họ không mặn mà bán clinker cho DN trong nước. Nguồn nguyên liệu tăng giá và nguồn cung cấp không ổn định sẽ gây khó khăn cho DN sản xuất xi măng.

Giữ thị phần: Chấp nhận cạnh tranh

Trong xu hướng khó khăn chung, việc giữ vững thị phần để bảo toàn vốn sản xuất là thách thức lớn cho các DN. Năm 2011, nhiều ngành hàng trong nước phải chịu sự cạnh tranh gay gắt từ các DN nước ngoài, theo lộ trình cam kết của WTO. Theo nhận định của các chuyên gia: Khó khăn, nhiều DN nhỏ sẽ thu hẹp sản xuất, hạn chế đầu tư mới. Điều này sẽ tác động rất lớn đến kế hoạch tăng trưởng kinh tế của các địa phương. Do vậy, cần hỗ trợ DN tiếp cận thông tin thị trường một cách hiệu quả nhất, để có những quyết sách kinh doanh phù hợp, vượt qua cơn sóng thị trường. Nhiều DN chọn phương án đương đầu khó khăn, chấp nhận cạnh tranh để kiện toàn bộ máy.

Ông Lê Ngọc Anh, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Xi măng Tây Đô, cho biết: “Cơ chế thị trường là phải cạnh tranh, lao mình vào kinh doanh là phải chấp nhận áp lực cạnh tranh. Vì thế, để có thể đứng vững trên thị trường và trở thành một thương hiệu mạnh như hiện nay, xi măng Tây Đô đã dày công xây dựng thương hiệu của mình bằng sức mạnh của công nghệ, kỹ thuật, nhân lực và quản lý”. Một trong những yếu tố cốt lõi tạo nên thành công của xi măng Tây Đô trong những năm qua là chất lượng sản phẩm (phù hợp với vùng đất ĐBSCL), chất lượng dịch vụ (luôn phục vụ tối đa đến lợi ích người tiêu dùng), chất lượng môi trường để hướng đến sự phát triển bền vững, chất lượng cuộc sống cho người lao động trong công ty, chất lượng phục vụ và trách nhiệm với cộng đồng xã hội.

Theo ông Nguyễn Thái Học, Tổng Giám đốc Công ty Liên doanh Thép Tây Đô, việc điều chỉnh tỉ giá chỉ ảnh hưởng một phần nhỏ đến chi phí đầu vào. Còn tác động mạnh nhất đến việc tăng giá vẫn là lãi suất vay ngân hàng đang đứng ở mức cao (18-19%/năm). Để đảm bảo sản xuất có lời và trả lãi ngân hàng, DN bắt buộc phải sản xuất hiệu quả và thu lãi trên 20%. Tuy nhiên, điều này rất khó thực hiện, không phải công ty nào cũng làm được. Ông Học nói: “Đối với Công ty Liên doanh Thép Tây Đô, để vượt qua những khó khăn trước mắt, công ty thực hiện chính sách tài chính là quay vòng vốn nhanh, giảm tồn kho. Có như vậy công ty mới có thể khắc phục những khó khăn để sản xuất hiệu quả và giữ vững thị phần của mình. Thị trường của Thép Tây Đô chủ yếu ở khu vực ĐBSCL và xuất khẩu một phần sang Campuchia. Với 1/4 sản phẩm trong năm làm ra dành để xuất khẩu sẽ giúp Thép Tây Đô cân đối hài hòa giữa xuất khẩu và nhập khẩu, một trong những cách hiệu quả để tái tạo nguồn thu USD, thu lợi về cho công ty”. Tuy nhiên, ông Học cho rằng, về lâu dài, DN vẫn cần sự hỗ trợ của Nhà nước trong việc điều chỉnh lại mức lãi suất cho vay, làm thế nào để giảm bớt những khó khăn cho DN.

CHÍ THIỆN - MINH HUYỀN