30/11/2010 - 21:16

Tập trung đào tạo, nâng cao năng lực chuyên sâu cho cán bộ phục vụ công tác biến đổi khí hậu

Ảnh hưởng từ BĐKH, trong mùa mưa bão TP Cần Thơ thường xuyên xảy ra những trận mưa lớn, kéo dài gây ngập nghẹt đường phố.
Ảnh: H.V

Ban Chỉ đạo Quyết định 158 thuộc UBND TP Cần Thơ vừa tổ chức Hội thảo “Nhu cầu và kế hoạch đào tạo chuyên viên trình độ đại học và sau đại học phục vụ công tác thích ứng biến đổi khí hậu (BĐKH) tại ĐBSCL”. Tại Hội thảo này, các đại biểu tập trung đề xuất kế hoạch, biện pháp đào tạo cán bộ, chuyên viên có trình độ chuyên sâu phục vụ có hiệu quả công tác thích ứng BĐKH ở ĐBSCL. Phóng viên Báo Cần Thơ lược ghi một số ý kiến của lãnh đạo và nhà khoa học xung quanh vấn đề này.

*Ông Nguyễn Thanh Sơn, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, Trưởng ban Chỉ đạo Quyết định 158: CẦN CÓ KẾ HOẠCH ĐÀO TẠO ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHUYÊN SÂU VỀ CÔNG TÁC THÍCH ỨNG BĐKH

Ô nhiễm môi trường nước, thay đổi chế độ thủy văn của sông Cửu Long và BĐKH là ba thách thức lớn mà TP Cần Thơ và các địa phương trong khu vực ĐBSCL đang phải vượt qua, nhằm xóa đói giảm nghèo và nâng cao đời sống người dân. BĐKH đang diễn ra và gây tác hại hằng ngày đến sinh kế, sự hưởng thụ cuộc sống của mọi người, còn gây trở ngại vô cùng to lớn đến việc thực hiện các mục tiêu thiên niên kỷ và phát triển xã hội bền vững của TP Cần Thơ nói riêng và ĐBSCL nói chung.

Xây dựng kế hoạch, chiến lược thích ứng với BĐKH đang được các địa phương ở ĐBSCL tích cực thực hiện. Tuy nhiên, việc đối phó với BĐKH mang những nét đặc thù riêng như: mới mẻ với nhiều người; BĐKH tác hại đến mọi người, mọi ngành và nhất là sinh kế của người dân, đặc biệt trong điều kiện sinh kế phụ thuộc một cách cơ bản vào thiên nhiên, với rất ít hàm lượng chất xám như ở ĐBSCL; BĐKH ngày càng có biểu hiện nặng nề hơn và hậu quả năm sau cao hơn năm trước... Việc xây dựng chiến lược ứng phó BĐKH, với mục tiêu ổn định chỗ ở, cung cấp sinh kế và nâng cao hưởng thụ văn hóa cho từng người dân, từng hộ gia đình, song song với việc phát triển kinh tế xanh cho cộng đồng và khu vực đòi hỏi mọi người, mọi thành phần xã hội phải có sự hiểu biết sâu sắc qui luật và các biểu hiện của BĐKH, kinh nghiệm sống thích ứng với các hiện tượng bất thường cực đoan ở trong nước cũng như ở các nơi khác trên thế giới.

Bên cạnh nâng cao nhận thức của cộng đồng dân cư, cán bộ chính quyền và đoàn thể, chúng ta cần đào tạo đội ngũ cán bộ nghiên cứu, viên chức có trình độ chuyên sâu về BĐKH liên quan đến tất cả các lĩnh vực trong đời sống, để xây dựng chiến lược ứng phó BĐKH phù hợp với thực tiễn tự nhiên của khu vực, đồng bộ với quy luật phát triển BĐKH của châu lục và thế giới. Việc đào tạo này cần có sự hỗ trợ của nhà khoa học, các trường đại học trong khu vực, trong nước và quốc tế. Do đó, ngay từ bây giờ chúng ta phải chú ý đến kế hoạch đào tạo nguồn nhân lực có chuyên môn về BĐKH ở bậc đại học và sau đại học.

*Phó Giáo sư - Tiến sĩ Lê Quang Minh, Phó Giám hiệu Đại học Quốc gia (ĐHQG) TP Hồ Chí Minh: ĐÀO TẠO CÁN BỘ CHUYÊN SÂU PHẢI LỒNG GHÉP VÀO CÁC NGÀNH NGHỀ CÓ LIÊN QUAN

ĐBSCL đang chịu nhiều ảnh hưởng do BĐKH toàn cầu. Đất đai bị bạc màu, đa dạng sinh học giảm mạnh. Diện tích đất bị xâm nhập mặn, đất bị khô hạn, nhiễm phèn ngày càng tăng. Hiện nay, có khoảng 2,1 triệu ha đất bị nhiễm mặn và trên 1,6 triệu ha đất nhiễm phèn, khô hạn. Những biến đổi này ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp khu vực ĐBSCL, vựa lúa lớn nhất của cả nước. Nhiệt độ không khí ở ĐBSCL cũng tăng cao và hạn hán bất thường, lũ lụt không theo qui luật, nhiều dịch bệnh mới hình thành... đang de dọa và ảnh hưởng đến cuộc sống người dân.

Theo khảo sát của các nhà chuyên môn, hằng năm ĐBSCL có khoảng 37% diện tích luôn bị ngập lụt sâu vào mùa nước; cơ sở hạ tầng, chủ yếu là nhà dân, công trình chống sạt lở còn thấp... Do đó, hằng năm ĐBSCL thiệt hại nặng nề từ những vụ thiên tai như lũ lụt, bão, lốc xoáy, sạt lở đất... do BĐKH gây ra. Nếu địa phương không kịp thời tăng cường các biện pháp ứng phó, thích ứng thì trong thời gian tới hậu quả thiệt hại từ thiên tai sẽ còn nặng nề hơn.

Đào tạo cán bộ chuyên sâu có trình độ đại học và sau đại học là một giải pháp quan trọng để xây dựng đội ngũ phục vụ có hiệu quả cao trong công tác ứng phó BĐKH. Tuy nhiên, chương trình đào tạo chuyên viên trình độ đại học và sau đại học phục vụ công tác thích ứng BĐKH phải được lồng ghép, kết hợp cùng ngành, nghề có liên quan, cụ thể như: khoa học môi trường đất và nước; quản lý môi trường; tài nguyên đất đai; nông nghiệp và thủy sản... Do đó, cần có sự liên kết của các tỉnh, thành, các trường đại học trong khu vực để đào tạo đội ngũ chuyên viên phục vụ có hiệu quả công tác thích ứng BĐKH. Các trường thuộc ĐHQG hiện có trên 20 ngành đào tạo đại học, sau đại học có liên quan đến thích ứng BĐKH. Hiện ĐHQG đang thực hiện đề án VN Facllity về phân tích BĐKH và tác động của nó, tập huấn chuyên viên có khả năng phân tích kịch bản, tác động BĐKH và chính sách của nhà nước...

Trong năm 2011, Trường kết hợp cùng một số trường đại học Hà Lan thực hiện chương trình đào tạo thạc sĩ như: quản lý và thực hiện chính sách công về môi trường và BĐKH; quy hoạch phát triển đô thị trong thời kỳ BĐKH; quy hoạch phát triển nông thôn trong thời kỳ BĐKH... Cán bộ chuyên môn khu vực ĐBSCL có khả năng tham gia các chương trình này rất cao.

* Tiến sĩ Nguyễn Hiếu Trung, Trưởng khoa Môi trường và Tài nguyên thiên nhiên, Trường Đại học Cần Thơ (ĐHCT): ĐỦ KHẢ NĂNG ĐÀO TẠO CHUYÊN VIÊN ĐẠI HỌC, THẠC SĨ, TIẾN SĨ VỀ BĐKH

ĐHCT là trường đa ngành, trong đó có các khoa như: Môi trường và Tài nguyên thiên nhiên, Nông nghiệp và Sinh học ứng dụng, Thủy sản, Khoa học tự nhiên, Viện BĐKH, Viện Công nghệ sinh học, Viện Phát triển ĐBSCL... liên quan và phục vụ tốt cho công tác ứng phó, thích ứng với BĐKH.

Trường đang thực hiện chương trình đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ liên quan đến BĐKH trong nhiều chuyên ngành như: Tiến sĩ khoa học môi trường đất và nước. Các chương trình đại học và thạc sĩ như: khoa học môi trường, quản lý môi trường, tài nguyên đất đai, nông nghiệp và thủy sản. Bên cạnh đó có Chương trình “học kỳ nhiệt đới” (Tropical semester. Các khóa học cho sinh viên nước ngoài về kinh tế, xã hội và môi trường ĐBSCL); Tổ chức các khóa học thường niên của mạng lưới các Trường Đại học Đông Nam Á về đất ngập nước và bảo tồn...

Ngoài việc thành lập Viện Nghiên cứu về BĐKH, ĐHCT có mạng lưới quan hệ với các tổ chức đào tạo và nghiên cứu trên thế giới; liên thông mạng lưới các trường đại học vùng Đông Nam Á. Đặc biệt, Trường đang thành lập mạng lưới nghiên cứu môi trường và thích ứng BĐKH ở các tỉnh ĐBSCL. Chúng tôi cũng có kế hoạch điều phối các hoạt động nghiên cứu và đào tạo về BĐKH trong toàn trường và liên kết với bên ngoài.

ĐHCT sẵn sàng hỗ trợ và cùng với các sở, ban ngành các địa phương trong khu vực ĐBSCL nghiên cứu về BĐKH, qua đó nâng cao năng lực cho địa phương; đầu mối hợp tác trong và ngoài nước về đào tạo và nghiên cứu khoa học về BĐKH ở ĐBSCL. Tuy nhiên, ĐHCT cũng cần sự hỗ trợ của các địa phương về việc xây dựng cơ sở vật chất phục vụ đào tạo và nghiên cứu khoa học về BĐKH...

HÀ VĂN (lược ghi)

Chia sẻ bài viết