Hôm nay, 6-4-2026, Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI chính thức khai mạc. Tiếp sau thành công tốt đẹp của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ hai khóa XIV đã xác định rõ phương châm hành động, mô hình tổ chức, các nguyên tắc, định hướng cho giai đoạn phát triển mới của đất nước. Vì thế, Kỳ họp này không chỉ là kỳ họp mở đầu của một nhiệm kỳ Quốc hội mà còn mang ý nghĩa phát lệnh cho một giai đoạn phát triển mới, nơi đường lối của Đảng được chuyển hóa thành thể chế, thành cơ chế vận hành quyền lực nhà nước, nơi kiến tạo chính sách cho cả nhiệm kỳ 2026-2031.

Đại hội XIV của Đảng đặt ra yêu cầu phải tiếp tục đổi mới tư duy lãnh đạo, hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, tạo bước đột phá để đưa đất nước ta tiếp tục phát triển nhanh, bền vững. Đường lối của Đảng chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi được chuyển hóa thành luật, thành cơ chế, thành công cụ phân bổ nguồn lực, thành quy trình vận hành bộ máy nhà nước. Quốc hội chính là nơi thực hiện bước chuyển hóa đó. Vì vậy, giá trị của kỳ họp này nằm ở việc thiết kế một “trật tự hành động” đủ rõ, đủ mạnh, đủ khả thi cho bộ máy nhà nước. Từ góc nhìn đó, Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI cũng chính là phép thử đầu tiên đối với năng lực thể chế hóa của Nhà nước. Nếu thể chế được thiết kế đồng bộ, thông suốt, có tính dự báo và khả thi cao thì khát vọng phát triển mới có nền tảng vững chắc để đi vào thực tiễn.

Đây cũng là kỳ họp mở đầu một nhiệm kỳ hành động, kiến tạo của Quốc hội. Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, cạnh tranh chiến lược gay gắt, cơ hội và thách thức đan xen, sức mạnh quốc gia không chỉ nằm ở tiềm lực mà nằm ở chất lượng thể chế và năng lực hành động của bộ máy nhà nước. Một Quốc hội mạnh không chỉ là Quốc hội làm luật tốt mà phải là Quốc hội tạo được áp lực hành động lên toàn bộ hệ thống; không chỉ quyết định đúng mà còn thúc đẩy thực hiện đến cùng. Chính vì vậy, kỳ họp này đòi hỏi Quốc hội phải xác lập một chuẩn mực mới trong hoạt động: hành động nhanh hơn, phản ứng chính sách kịp thời hơn, kỷ luật điều hành chặt chẽ hơn. Điều đó cũng có nghĩa là Quốc hội mở đầu nhiệm kỳ mới thông qua việc thể hiện rõ quyết tâm hành động, tinh thần kiến tạo, kỷ cương thực thi ngay từ kỳ họp đầu tiên.

Một nội dung rất quan trọng là Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI sẽ quyết định hàng loạt chức danh lãnh đạo cao nhất của bộ máy nhà nước. Đây không chỉ là vấn đề ai sẽ giữ cương vị nào mà điều quan trọng hơn là lựa chọn một đội ngũ lãnh đạo cao nhất của bộ máy nhà nước có đủ phẩm chất, năng lực, bản lĩnh, ý chí, khát vọng, quyết tâm hành động để gánh vác những nhiệm vụ rất to lớn của đất nước trong giai đoạn phát triển mới. Đó phải là những con người không chỉ vững vàng về chính trị, trong sạch về đạo đức mà còn có tư duy đổi mới, năng lực quản trị hiện đại, khả năng ra quyết định trong điều kiện phức tạp và tinh thần dám chịu trách nhiệm. Trong bối cảnh Trung ương nhấn mạnh yêu cầu phải bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung thì công tác nhân sự tại kỳ họp này chính là thông điệp mạnh mẽ về việc lựa chọn một đội ngũ hành động và luôn suy nghĩ, hành động vì lợi ích của Đảng, của nhân dân, của đất nước.

Việc phát lệnh cải cách thể chế thông qua chương trình lập pháp ngay từ kỳ họp đầu tiên cho thấy bước chuyển đúng hướng và mạnh mẽ của Quốc hội khóa XVI: không chờ ổn định bộ máy rồi mới sửa luật mà xác định luật pháp phải đi trước để mở đường cho bộ máy vận hành hiệu quả. Mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang được triển khai, yêu cầu chuyển từ quản lý sang quản trị, từ hành chính thụ động sang hành chính kiến tạo đòi hỏi luật pháp phải tạo ra không gian để phân cấp, phân quyền thực chất, đi liền với phân bổ nguồn lực và kiểm soát quyền lực hiệu quả. Vì thế, chương trình lập pháp trong kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa XVI được tin tưởng sẽ mở ra một không gian thể chế mới cho phát triển, xóa bỏ những rào cản cũ làm chậm nhịp tăng trưởng.

Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI còn là kỳ họp phát lệnh hành động cho giai đoạn 2026-2030. Những quyết sách về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm, tài chính quốc gia, đầu tư công trung hạn, nợ công… không chỉ là những chỉ tiêu thể hiện qua những con số mà là sự lựa chọn mô hình phát triển, trật tự ưu tiên, định hình động lực phát triển, cách thức sử dụng nguồn lực quốc gia… để đạt những yêu cầu đặt ra cho cả nhiệm kỳ. Trong đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng trưởng 2 con số mà là tăng trưởng thực chất, bền vững, dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, gắn với chuyển đổi xanh và nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.

Có thể khẳng định, Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI là sự khởi đầu về chất lượng thể chế, về năng lực hành động - kiến tạo, về kỷ cương vận hành của bộ máy nhà nước để tăng cường niềm tin chính trị. Niềm tin ấy đến từ cách Quốc hội thiết kế thể chế, cách lựa chọn con người, cách làm luật, cách phân bổ nguồn lực, cách giám sát thực thi. Cử tri cả nước tin tưởng và mong đợi kỳ họp này sẽ mở màn cho sự đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động của Quốc hội khóa XVI - một phương thức hoạt động thể hiện rõ nét khí thế của hành động, của trách nhiệm, của kỷ cương, đi thẳng vào vấn đề đang được đông đảo cử tri quan tâm, kiên quyết tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, biết cách khơi thông nguồn lực và dám chịu trách nhiệm trước nhân dân.

GIA HƯNG