* NGUYỄN PHIÊU LUÂN
Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Chánh Văn phòng Thành ủy Cần Thơ

Lịch sử 80 năm xây dựng và phát triển của Văn phòng Trung ương Đảng và Văn phòng cấp ủy các cấp nói chung, Văn phòng cấp ủy tại Cần Thơ nói riêng, luôn gắn liền với lịch sử vẻ vang của Đảng ta. Hội nghị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (CSVN) vào đầu năm 1930 đã mở ra chặng đường đầu tiên của công tác Văn phòng phục vụ cho Trung ương Đảng. Mặc dù trong quyết định bộ máy giúp việc cho Trung ương Đảng lúc bấy giờ, không có tổ chức văn phòng nhưng thực tế đã có lực lượng làm các nhiệm vụ của công tác văn phòng như: in ấn, phát tài liệu, giao thông liên lạc, đưa đón, bảo vệ cán bộ, sắp xếp nơi ăn ở, tổ chức hội nghị cho Trung ương Đảng... Để đáp ứng nhu cầu trên, tháng 5-1947, Văn phòng Trung ương Đảng chính thức thành lập tại căn cứ địa Việt Bắc với tên gọi Văn phòng Thường vụ Trung ương Đảng. Trải qua các thời kỳ cách mạng, Văn phòng Trung ương Đảng phục vụ đắc lực cho các hoạt động lãnh đạo của Ban Chấp hành (BCH) Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư. Với những đóng góp to lớn đó, ngày 29-1-2002, Ban Bí thư Trung ương Đảng quyết định lấy ngày 18-10-1930 làm Ngày truyền thống của Văn phòng cấp ủy Đảng.

Các đại biểu dự họp mặt kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Văn phòng Trung ương đảng và Văn phòng cấp ủy tại Khu căn cứ Tỉnh ủy Cần Thơ (cũ). Ảnh: Q. TRƯỞNG

Tại Cần Thơ, từ năm 1929, chi bộ đảng đầu tiên đã được thành lập tại đồn điền Cờ Đỏ - Ô Môn. Sau Hội nghị hợp nhất 3 tổ chức tiền thân của Đảng, thành lập Đảng CSVN vào ngày 3-2-1930, phong trào cách mạng tại Cần Thơ ngày càng lớn mạnh, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển và kiện toàn các tổ chức đảng. Đến năm 1938, Liên Tỉnh ủy Cần Thơ được thành lập và hoạt động theo phương thức hợp pháp, nửa hợp pháp, kết hợp với hoạt động bí mật. Đầu năm 1941, tại Hội nghị đại biểu các quận trong tỉnh Cần Thơ ở Bù Hút (nay thuộc tỉnh Đồng Tháp), để bầu Tỉnh ủy, thống nhất nhiệm vụ tiếp tục củng cố các tổ chức cơ sở Đảng và phát triển tổ chức quần chúng, hội nghị đã quyết định thành lập các bộ phận công tác binh địch vận, liên lạc, ra tờ báo “Tiến lên” của Đảng bộ, lập cơ quan in ấn, chuẩn bị tài liệu, truyền đơn ... Các bộ phận này có thể xem là những tổ chức tiền thân của Văn phòng Tỉnh ủy (VPTU) Cần Thơ.

Sau Cách mạng Tháng Tám thành công (8-1945), tại Hội nghị thành lập Tỉnh ủy lâm thời vào tháng 8-1946, được tổ chức tại làng Phú Hữu (nay thuộc xã Đại Thành, thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang) đã bầu BCH Tỉnh ủy lâm thời. Cơ quan Tỉnh ủy lúc bấy giờ lấy tên là Hội nghiên cứu Chủ nghĩa Mác xít và cơ quan Văn phòng là một bộ phận của Hội này. Từ đó, VPTU đi vào hoạt động, với nhiệm vụ chủ yếu là biên soạn tài liệu, liên lạc, chuyển thư từ, tài liệu, bảo vệ, bố trí đưa đón cán bộ, sản xuất, xây dựng căn cứ, phục vụ yêu cầu cho lãnh đạo. Năm 1952, sau khi tỉnh Rạch Giá nhập về Cần Thơ, Văn phòng Ủy ban Kháng chiến hành chính được sáp nhập vào VPTU (khoảng 50 người), các hoạt động của Văn phòng với chức năng của cơ quan giúp việc cho Tỉnh ủy càng rõ nét hơn, như: trực tiếp tham gia dự thảo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Cần Thơ; phân tích, đánh giá tình hình, xây dựng phương hướng, nhiệm vụ; theo dõi nắm tình hình các mặt công tác trong tỉnh ... phục vụ cho sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy; đồng thời, báo cáo định kỳ cho Xứ ủy, Khu ủy.

Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết (năm 1954), lực lượng vũ trang (LLVT) tập kết ra Bắc, cách mạng miền Nam bước sang giai đoạn mới và chức năng, nhiệm vụ của văn phòng tiếp tục được xác định cụ thể hơn. Thời kỳ này, VPTU vừa đảm trách công tác chuyên môn, vừa làm công tác vận động quần chúng, phát động nhân dân tham gia du kích đánh đồn bót địch và đấu tranh chống địch áp bức nhân dân. Theo sự chỉ đạo của Tỉnh ủy, văn phòng vừa trực tiếp tham gia, vừa tích cực hỗ trợ, tạo điều kiện để phục vụ các điểm đứng chân cho các đồng chí Thường vụ Khu ủy (T3). Từ sau Tết Mậu Thân 1968 và năm 1971 - 1972, Văn phòng đã trực tiếp lo xây dựng căn cứ Tỉnh ủy ở Phương Bình (Phụng Hiệp), bảo vệ cơ quan phân khu thuộc Khu ủy Sài Gòn - Chợ Lớn (T4), đồng thời tăng cường cán bộ cho Văn phòng Thành ủy Cần Thơ (thuộc Khu ủy Khu 9). Trong thời điểm này, Văn phòng lập thêm bộ phận nghiên cứu thành thị để phục vụ chuyển hướng chỉ đạo chiến lược.

Hiệp định Pari được ký kết (ngày 27-1-1973) chưa bao lâu, địch đã cố tình vi phạm Hiệp định, Tỉnh ủy đề ra chủ trương nắm chắc các điều khoản của Hiệp định làm cơ sở để tấn công địch về mặt pháp lý, đồng thời lãnh đạo tiếp tục diệt ác phá kềm, đưa lực lượng ra phía trước vận động quần chúng nổi dậy giành quyền làm chủ. Đến đầu năm 1974 trên chiến trường Cần Thơ, ta đã giành nhiều thắng lợi to lớn và toàn diện, đánh bại kế hoạch bình định lấn chiếm; tiêu hao, tiêu diệt, làm tan rã nhiều sinh lực địch, phá vỡ hệ thống đồn bót địch ở vùng nông thôn, vùng giải phóng ngày càng được mở rộng. Thắng lợi trên là nhờ sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy, trong đó có sự đóng góp không nhỏ của VPTU trên lĩnh vực nghiên cứu tổng hợp tình hình, thông tin chính xác, kịp thời giúp Tỉnh ủy đề ra chủ trương tiến công, đánh địch một cách đúng đắn, sáng tạo.

Trải qua hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, bộ máy văn phòng từ tỉnh đến cơ sở được củng cố, kiện toàn, bản lĩnh chính trị ngày được nâng cao, các hoạt động của văn phòng tuân thủ và bám sát nhiệm vụ của Tỉnh ủy trong từng giai đoạn cách mạng, bảo vệ vững chắc vùng căn cứ Tỉnh ủy ở Phương Bình (Phụng Hiệp) cho tới ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, phối hợp tốt cùng các cơ quan chức năng giúp Tỉnh ủy lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện thắng lợi nhiệm vụ mà Đảng và nhân dân giao phó. Mặc dù, cán bộ, nhân viên VPTU đủ mọi thành phần, lứa tuổi, ở nhiều địa phương khác nhau, với nhiều hoàn cảnh khác nhau, nhưng tất cả đều trung thành, tận tụy, gan dạ, dũng cảm, đoàn kết vượt qua khó khăn gian khổ, lạc quan tin tưởng vào thắng lợi của cách mạng, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ được giao. Trong kháng chiến chống Mỹ, có 50 cán bộ, nhân viên VPTU đã anh dũng hy sinh. Những chiến công thầm lặng của cán bộ, chiến sĩ VPTU đã được Nhà nước ghi nhận và tặng thưởng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cho Đội phòng thủ Tỉnh ủy (C2012) và đồng chí Phạm Văn Nhờ, Đội trưởng Đội phòng thủ Tỉnh ủy.

Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng (30-4-1975), cách mạng Việt Nam chuyển sang thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN trên phạm vi cả nước. Theo chủ trương của Trung ương, cuối năm 1975, tỉnh Cần Thơ, TP Cần Thơ và tỉnh Sóc Trăng sáp nhập lại, lấy tên là tỉnh Hậu Giang; phương thức lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy từ chiến tranh, chuyển sang hòa bình, lãnh đạo toàn diện trên các lĩnh vực, từ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng, xây dựng hệ thống chính trị. Từ đó, hoạt động của VPTU cũng có nhiều đổi mới, từng bước được tăng cường, ngày càng đi vào nề nếp, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới. VPTU đã giúp Tỉnh ủy xây dựng chương trình làm việc hàng năm, 6 tháng, 3 tháng và tham mưu cho Tỉnh ủy lãnh đạo, điều hành công việc theo chương trình; đồng thời thực hiện khá tốt chế độ thông tin, báo cáo, soạn thảo, thẩm định các văn bản, giúp Tỉnh ủy nắm chặt được tình hình. Đặc biệt là trong giai đoạn từ năm 1977 đến 1992, Văn phòng đã tham mưu góp phần tổ chức thành công 4 kỳ Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Hậu Giang. Công tác văn thư, lưu trữ được thực hiện ngày càng chặt chẽ hơn. Công tác cơ yếu được tăng cường. Mối quan hệ giữa VPTU với văn phòng các huyện ủy, thị ủy, thành ủy và các Ban Đảng ngày càng chặt chẽ hơn; hiệu quả hoạt động ngày càng được nâng lên.

Tháng 4-1992, tỉnh Hậu Giang được chia tách thành 2 tỉnh Cần Thơ và Sóc Trăng, tổ chức bộ máy VPTU cũng được chấn chỉnh, sắp xếp lại. Theo hướng dẫn của Trung ương và theo yêu cầu phục vụ cho Tỉnh ủy trong từng giai đoạn cụ thể, từ năm 1993 đến 2004, bộ máy tổ chức của VPTU tiếp tục được sắp xếp cho phù hợp, với các bộ phận chức năng như: tổng hợp, hành chính, lưu trữ, cơ yếu - công nghệ thông tin, tài chính, quản trị, nội chính - tiếp dân. Giai đoạn này, VPTU luôn nỗ lực phấn đấu làm tốt chức năng nhiệm vụ của mình, nhất là vai trò tham mưu giúp cấp ủy. Từ năm 1992 đến 2004, VPTU đã phục vụ giúp Tỉnh ủy tổ chức thành công 4 kỳ Đại hội Đảng bộ tỉnh và hai Hội nghị Đảng bộ giữa nhiệm kỳ, đồng thời chủ động, tích cực tham mưu cho Tỉnh ủy nhanh chóng đưa nghị quyết của Đảng đi vào cuộc sống.

Ngày 1-1-2004, tỉnh Cần Thơ được chia tách, thành lập tỉnh Hậu Giang và thành phố Cần Thơ trực thuộc Trung ương, Văn phòng Thành ủy Cần Thơ được thành lập, chức năng, nhiệm vụ và phương thức hoạt động cũng chuyển đổi cho phù hợp. Sau nhiều lần sắp xếp lại đội ngũ cán bộ, các phòng chức năng theo hướng tinh gọn, hiệu quả, phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, Văn phòng Thành ủy Cần Thơ có 6 bộ phận trực thuộc; đội ngũ cán bộ Văn phòng Thành ủy tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, chủ động, không ngừng đổi mới sáng tạo, khắc phục khó khăn, hoàn thành khá toàn diện các mặt công tác, nhất là trong tham mưu, giúp việc cho Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy tổ chức điều hành, lãnh đạo đảng bộ. Nổi bật là Văn phòng Thành ủy tham gia chuẩn bị nội dung dự thảo Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Cần Thơ trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) đất nước; tham mưu và phối hợp tham mưu cho Thành ủy chỉ đạo thực hiện thắng lợi nghị quyết hàng năm với kết quả khá cao, thành phố Cần Thơ được Chính phủ công nhận là đô thị loại I trực thuộc Trung ương trước kế hoạch đề ra; Văn phòng Thành ủy đã ban hành trên 6.300 văn bản chỉ đạo các loại (bao gồm các nghị quyết, chỉ thị, công văn, báo cáo, kế hoạch...) và tổ chức thành công 2 kỳ Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố (nhiệm kỳ 2005 - 2010 và 2010 - 2015); phối hợp với Văn phòng Trung ương Đảng tổ chức thành công nhiều cuộc hội nghị, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ với quy mô lớn. Chất lượng các mặt công tác khác cũng được nâng lên, hoạt động theo hướng chuyên nghiệp hơn: Văn phòng Thành ủy kịp thời đề xuất cấp ủy chỉ đạo giải quyết nhiều vấn đề bức xúc có liên quan đến cán bộ đảng viên và nhân dân, đã tiếp và tham mưu cho Thường trực Thành ủy giải quyết gần 1.700 lượt công dân đến khiếu kiện, xử lý trên 3.100 đơn khiếu nại, tố cáo; tiếp nhận gần 26.000 văn bản chuyển đến và in ấn, phát hành trên 40.000 trang tài liệu các loại; công tác thu thập, bổ sung, chỉnh lý, xác định giá trị, bảo quản, khai thác các loại tài liệu được thực hiện khá tốt... phục vụ kịp thời sự lãnh đạo, chỉ đạo của Thành ủy. Hoạt động công nghệ thông tin ngày một tiến bộ, triển khai thực hiện dự án tin học hóa hoạt động các cơ quan đảng giai đoạn 2006 - 2010, thành lập trang thông tin điện tử (Website) của Thành ủy trên mạng thông tin nội bộ của Đảng, kịp thời chuyển tải thông tin phục vụ sự lãnh đạo của cấp ủy; công tác quản lý, điều hành ngân sách Đảng theo đúng nguyên tắc, bảo đảm yêu cầu hoạt động của Thành ủy, giảm dần các khoản chi không cần thiết, tăng thu nhập từ tiết kiệm cho cán bộ, nhân viên; đảm bảo cơ sở vật chất, phương tiện phục vụ yêu cầu công tác của Thành ủy, nhất là các cuộc hội nghị của BCH, Ban Thường vụ, các cuộc họp với các cấp, các ngành chức năng, tiếp các đoàn cán bộ Trung ương, tiếp khách trong và ngoài nước.

Ôn lại truyền thống lịch sử vẻ vang của Văn phòng cấp ủy trong 80 năm qua, chúng ta càng tự hào với những thành tích, cống hiến của các thế hệ cán bộ, nhân viên văn phòng cấp ủy. Qua các thời kỳ cách mạng, được trui rèn thử thách, đại bộ phận cán bộ nhân viên Văn phòng ngày càng trưởng thành, luôn vững vàng về chính trị, giữ gìn đạo đức, phẩm chất cách mạng, có lối sống lành mạnh trong sạch, khiêm tốn, có tinh thần trách nhiệm cao, không ngừng học tập nâng cao trình độ về mọi mặt, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ được giao. Thời gian qua, tập thể và nhiều đồng chí lãnh đạo văn phòng được Đảng, Nhà nước tặng thưởng nhiều Huân chương cao quý, nhiều đồng chí lãnh đạo văn phòng được đảng bộ tín nhiệm, giao giữ những trọng trách quan trọng của tỉnh, thành phố.

Phát huy truyền thống “Trung thành, tận tụy, đoàn kết, sáng tạo” của các thế hệ cán bộ văn phòng cấp ủy, cán bộ, nhân viên Văn phòng hôm nay càng ra sức quyết tâm phấn đấu, rèn luyện nâng cao bản lĩnh chính trị, tuyệt đối trung thành với lý tưởng của Đảng, không ngừng tu dưỡng phẩm chất, đạo đức, học tập, rèn luyện nâng cao trình độ lý luận, văn hóa, chuyên môn nghiệp vụ; chủ động nghiên cứu, nắm chắc chủ trương, đường lối của Đảng, bám sát thực tiễn, với tư duy đổi mới, nhạy bén, tác phong làm việc khoa học... để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Đặc biệt là tham mưu, phục vụ tốt hơn cho sự lãnh đạo điều hành của Ban Thường vụ, Thường trực Thành ủy, thực hiện thắng lợi Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Cần Thơ trong thời kỳ CNH, HĐH đất nước.