Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 10-8, Quốc hội thảo luận ở hội trường. Ông Đào Chí Nghĩa, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ, tham gia đóng góp một số ý quan trọng về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Để tiếp tục hoàn thiện dự thảo luật, đại biểu Đào Chí Nghĩa góp ý một số nội dung cụ thể, với mục tiêu làm rõ trách nhiệm, tăng tính khả thi và quan trọng nhất là tăng cơ chế bảo vệ người lao động, bởi đây là đối tượng dễ bị tổn thương nhất trong quan hệ đưa người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài.

Đại biểu Đào Chí Nghĩa góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, trong phiên thảo luận tại hội trường 

Thứ nhất, đối với khoản 2, Điều 18. Cần bổ sung quy định về thời hạn tối đa doanh nghiệp được chuẩn bị nguồn lao động. Bởi thực tế có trường hợp người lao động đã tham gia đào tạo, học nghề, thậm chí mất nhiều tháng chuẩn bị nhưng cuối cùng doanh nghiệp không ký được hợp đồng với đối tác nước ngoài. Khi đó, phần lớn rủi ro lại chuyển sang người lao động. Do đó, đề nghị quy định rõ: Hết thời hạn chuẩn bị nguồn mà chưa thực hiện được việc đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài thì doanh nghiệp phải chấm dứt chương trình hoặc chuyển sang chương trình khác nếu người lao động đồng ý; đồng thời phải hoàn trả các khoản đã thu theo quy định và bồi thường thiệt hại nếu lỗi thuộc về doanh nghiệp.

Thứ hai, đối với khoản 4, Điều 18. Dự thảo quy định giao UBND cấp xã theo dõi, giám sát hoạt động tuyển chọn lao động. Đại biểu cho rằng quy định này chưa thật sự phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hiện nay, bởi cấp xã không có lực lượng theo dõi, giám sát và cũng không đủ thông tin để kiểm tra các hoạt động dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài. Đề nghị chuyển từ cơ chế “theo dõi, giám sát” chung chung sang cơ chế “tiếp nhận thông tin, phối hợp xác minh và chuyển xử lý”. Theo đó, điều chỉnh thành quy định giao UBND cấp xã có trách nhiệm tiếp nhận thông tin tuyển chọn lao động trên địa bàn; phối hợp xác minh ban đầu; trường hợp phát hiện dấu hiệu thu tiền trái quy định, tuyển dụng trái phép hoặc có dấu hiệu lừa đảo thì chuyển ngay hồ sơ, thông tin đến cơ quan chuyên môn cấp tỉnh để xử lý. Việc quy định như vậy vừa phù hợp với năng lực của cấp xã, vừa xác định rõ trách nhiệm, tránh tình trạng khi xảy ra vi phạm thì khó xác định cơ quan nào chịu trách nhiệm.

Thứ ba, khoản 11, Điều 1 dự thảo luật sửa đổi điểm b, điểm e, khoản 2, Điều 26. Cơ chế bảo vệ người lao động. Dự thảo đã quy định cơ bản đầy đủ trách nhiệm của doanh nghiệp trong giai đoạn tuyển chọn và đưa người lao động xuất cảnh. Tuy nhiên, khi người lao động đã sang nước ngoài làm việc thì trách nhiệm bảo vệ vẫn chỉ dừng ở nguyên tắc, chưa hình thành cơ chế ứng phó cụ thể, cần quy định cụ thể quy trình phối hợp giữa Bộ Nội vụ, Bộ Ngoại giao, doanh nghiệp dịch vụ và cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài khi xảy ra sự cố đối với người lao động. Vì thực tế thời gian qua đã xảy ra nhiều trường hợp người lao động bị giữ hộ chiếu, nợ lương, bạo hành, tai nạn lao động, doanh nghiệp nước ngoài phá sản, chiến tranh, thiên tai, dịch bệnh… Khi phát sinh những tình huống này, doanh nghiệp trong nước, cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và cơ quan quản lý chưa có quy trình phối hợp rõ ràng để hỗ trợ người lao động kịp thời khi cần thiết. Đề nghị bổ sung quy định cụ thể như sau: xác lập quy trình phối hợp giữa doanh nghiệp dịch vụ - Bộ Nội vụ - Bộ Ngoại giao - cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài khi phát sinh vụ việc ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe, quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động; quy định thời hạn cụ thể để doanh nghiệp phải tiếp nhận, xử lý và báo cáo vụ việc; không nên chỉ quy định chung là “thông tin, báo cáo”; đối với những vụ việc nghiêm trọng, phải xác định rõ trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc tạm ứng hoặc bố trí khẩn cấp các chi phí hỗ trợ, bảo vệ và đưa người lao động về nước khi cần thiết.

PV