Sau những ngày thực hiện giãn cách xã hội theo Chỉ thị 16 của Thủ tướng Chính phủ để phòng, chống dịch COVID-19, hàng nông sản tại TP Cần Thơ cũng như khu vực ÐBSCL bị tồn đọng do vận chuyển khó khăn, doanh nghiệp hạn chế thu mua… Mặc dù, bộ ngành Trung ương và TP Cần Thơ hỗ trợ nhiều biện pháp tiêu thụ nông sản, mở “luồng xanh” vận chuyển hàng hóa đến nơi tiêu thụ nhưng khó khăn là thiếu người thu mua nông sản...

Nhãn Ido tại huyện Thới Lai, TP Cần Thơ đang vào mùa thu hoạch.

Gỡ khó

Theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) TP Cần Thơ, trong những ngày giãn cách xã hội, phần nhiều nông sản được kết nối tiêu thụ. Nhưng thành phố vẫn còn một số loại nông sản đang tìm đầu mối tiêu thụ. Ðiển hình nhãn, cam, mít, rau các loại, thủy sản… đã đến kỳ thu hoạch, đang cần thương lái thu mua, tiêu thụ, hạn chế ứ đọng trong vườn, ao nuôi. Ở huyện Phong Ðiền có loại trái cây đặc thù là dâu Hạ Châu vào mùa thu hoạch, dự kiến có từ 4.000-5.000 tấn đang cần thương lái đến thu mua đưa đi tiêu thụ.

Chỉ tính từ ngày 21-7 đến đầu tháng 8-2021, cây ăn trái trên địa bàn thành phố có tổng sản lượng cung ứng là 1.421 tấn, trong đó sản lượng được tiêu thụ là 967,8 tấn, sản lượng tồn đọng trên 455,1 tấn. Nhãn là cây trồng đang vào mùa thu hoạch, với sản lượng cung ứng là 910,9 tấn, trong đó tiêu thụ được trên 770 tấn, sản lượng tồn đọng là 140,1 tấn; mít có sản lượng cung ứng 62 tấn, trong đó tiêu thụ được 2 tấn, sản lượng tồn đọng, chờ tiêu thụ là 60 tấn… Các mặt hàng rau các loại với sản phẩm cung ứng là 957,5 tấn, trong đó tiêu thụ được 592 tấn, sản phẩm tồn đọng là 365,5 tấn. Thủy sản các loại có tổng sản lượng cung ứng là 3.697 tấn, trong đó sản lượng được tiêu thụ là 2.502 tấn, sản lượng tồn đọng 1.195 tấn. Ðặc biệt, nguồn cung cá tra 2.404 tấn, chỉ tiêu thụ được 1.654 tấn, tồn đọng là 750 tấn; cá ao (mương vườn) có sản phẩm cung ứng là 999 tấn, tiêu thụ được chỉ 649 tấn, sản phẩm tồn đọng chờ tiêu thụ là 350 tấn; cá đồng nuôi chuyên canh là 280 tấn, trong đó tiêu thụ 195 tấn, sản phẩm tồn đọng là 85 tấn… Ngoài ra, các sản phẩm chế biến từ thủy sản tồn đọng là 36,9 tấn và 21.700 gói (sản phẩm chế biến có nguyên liệu từ thủy sản); các sản phẩm chế biến từ bột, gạo, các loại hạt đều không tiêu thụ được và tồn kho với số lượng khá lớn. Nguyên nhân, do ảnh hưởng dịch và giãn cách xã hội nên kênh xuất khẩu và các kênh bán hàng (nhà hàng, quán ăn, điểm bán lẻ, chợ…) đều ngưng hoạt động dẫn đến hàng tồn đọng.

Ông Trần Thái Nghiêm, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT TP Cần Thơ, cho biết: Trong thời gian đầu thực hiện giãn cách xã hội do bị động trong khâu thu hoạch và vận chuyển nông sản nên nông dân, các hợp tác xã sản xuất gặp khó khăn trong tiêu thụ nông sản. Tuy nhiên, sau đó nhờ có Tổ công tác đặc biệt phía Nam của Bộ NN&PTNT (Tổ 970) phối hợp cùng địa phương tích cực vào cuộc, tìm đầu mối kết nối tiêu thụ nông sản, giúp tháo gỡ phần nào khó khăn cho nông dân. Trong đó nhãn đang vào mùa chín rộ, tiêu thụ khó khăn, nhất là ở một số hợp tác xã trồng nhãn ở huyện Cờ Ðỏ. Nhưng, nhờ sự hỗ trợ của Tổ 970, ngành chức năng thành phố, Công ty VINA T&T và một số siêu thị đến thu mua, tiêu thụ. Bên cạnh đó, Sở NN&PTNT TP Cần Thơ liên hệ với các lực lượng vũ trang, quân đội, siêu thị, cửa hàng tiện ích… để cung cấp mặt hàng rau, củ, quả của các hợp tác xã, nông dân. Mặt khác một số chợ bình ổn giá cũng góp phần tiêu thụ hàng nông sản cho nông dân…

Giải quyết nông sản tồn đọng

UBND TP Cần Thơ đã chỉ đạo các ngành chức năng tạo thuận lợi cho phương tiện vận chuyển hàng hóa nông sản đi tiêu thụ, đảm bảo cung cấp đầy đủ và phục vụ cho người dân các mặt hàng thiết yếu trong những ngày tới. Tuy nhiên, việc vận chuyển, tiêu thụ nông sản phải đảm bảo an toàn phòng, chống dịch COVID-19. Nông sản, sản phẩm hàng hóa được chế biến từ nông sản tiếp tục được thông xe, vận chuyển thông qua việc duy trì và nâng cao chất lượng phục vụ cho hệ thống các siêu thị, cửa hàng tiện ích, điểm bán hàng bình ổn giá, khu vực thực hiện mô hình đưa chợ ra phố... nhằm kịp thời cung cấp cho người dân tiêu dùng trong thời gian giãn cách xã hội.

Theo Sở NN&PTNT TP Cần Thơ, thực hiện giãn cách xã hội từ ngày 19-7-2021 đến nay, các mặt hàng thiết yếu, như thịt trâu, bò, heo, gia cầm hơi... đều được tiêu thụ hoàn toàn, không tồn đọng như các mặt hàng nông sản khác. Trong những ngày đầu tháng 8-2021, lượng hàng hóa thiết yếu đã nhập về thành phố trên 116 tấn, gồm: thịt heo, thịt gia cầm, trứng gia cầm... Hiện nay sức mua tại các hệ thống siêu thị, cửa hàng tiện ích tăng khoảng 5-10% so với cuối tháng 7. Tuy nhiên, các hoạt động mua bán đều phải tuân thủ nghiêm các quy định “5K”, phòng, chống dịch COVID-19.

Ðối với sản phẩm cây ăn trái, hiện một số hợp tác xã, nông dân cũng đã tìm cách đưa sản phẩm đi tiêu thụ; người dân đã đưa nhãn ra một số điểm bán lẻ tại trung tâm TP Cần Thơ. Cụ thể, tại một điểm bán của nông dân ở đường Trần Hưng Ðạo (phường An Phú, quận Ninh Kiều), nhãn Ido vừa thu hoạch có giá 15.000 đồng/kg, mỗi bọc gồm 5kg. Ông Lê Văn Suốt, Giám đốc Hợp tác xã trồng nhãn Thới Hưng (huyện Cờ Ðỏ, TP Cần Thơ), nhớ lại: 2 tuần trước, thành viên hợp tác xã lo lắng không tiêu thụ được vườn nhãn trên 85ha của các thành viên. Thế nhưng chỉ vài ngày sau khi có Tổ 970, “luồng xanh” vận chuyển được khơi thông, tìm được nhân công hái nhãn nên hơn 100 tấn nhãn bán được với giá 7.500 đồng/kg…

Ông Hà Vũ Sơn, Giám đốc Sở Công Thương TP Cần Thơ, cho biết, nhờ các giải pháp quyết liệt của bộ, ngành Trung ương và thành phố nên nông sản được vận chuyển tiêu thụ được thuận lợi hơn. Ðặt biệt, hàng nông sản đã đến được với 8 siêu thị, 134 cửa hàng tiện ích đang hoạt động trên toàn thành phố, cung cấp hàng hóa dồi dào cho người tiêu dùng. Bên cạnh đó, Sở Công Thương phối hợp với các quận, huyện tổ chức hàng chục điểm bán hàng bình ổn, mô hình “mang chợ ra phố”, góp phần giải quyết nông sản tồn đọng cho nông dân. Sở Công Thương thành phố tiếp tục đề nghị cơ quan chức năng, UBND các quận, huyện tạo điều kiện thuận lợi cho tiểu thương, doanh nghiệp thu mua hàng hóa nông sản trên địa bàn, nhưng phải đảm bảo an toàn phòng, chống dịch COVID-19…

Hiện nay do tình hình dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp, một số chợ đầu mối tạm ngưng hoạt động, việc vận chuyển hàng hóa hạn chế; doanh nghiệp giảm thu mua hoặc có thu mua nhưng số lượng ít, thiếu lao động… nên tình hình tiêu thụ nông sản gặp khó khăn. Trong khi đó tại các quận, huyện thuộc TP Cần Thơ vẫn còn tình trạng sản xuất nông sản ở các hộ dân nhỏ lẻ, chưa có đầu mối tổ chức thu gom... Do đó rất cần ngành chức năng, chính quyền địa phương hỗ trợ nông dân kết nối tiêu thụ với các doanh nghiệp, kênh bán lẻ, phân phối hàng hóa nông sản, nhất là sản phẩm rau màu, cây ăn trái…

Bài, ảnh: HÀ VĂN