Vượt qua các vụ kiện chống bán phá giá tại thị trường nước ngoài, con cá tra Việt Nam vẫn là sản phẩm được ưa chuộng tại nhiều quốc gia trên thế giới. Sau 20 năm xuất ngoại, sản phẩm cá tra Việt Nam đã có mặt tại 140 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong đó có nhiều thị trường khó tính như: Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản…

Người tiêu dùng tìm hiểu về sản phẩm khô cá tra sấy ăn liền của Công ty TNHH MTV Thương mại Minh Đức Thành, quận Thốt Nốt, TP Cần Thơ.

Trên thị trường thế giới là vậy, nhưng trong nước, đặc biệt là thị trường phía Bắc, các sản phẩm cá tra vẫn đang là mặt hàng xa lạ với nhiều người. Vì sao một sản phẩm được nhiều quốc gia đón nhận nhưng người tiêu dùng trong nước lại thờ ơ như vậy?

Theo các chuyên gia, nguyên nhân đầu tiên là chúng ta quá tập trung cho việc xúc tiến xuất khẩu cá tra ra nước ngoài mà xem nhẹ thị trường nội địa. Hiện nay sản phẩm cá tra dù đã được vào các kênh mua sắm hiện đại trong nước nhưng cũng chưa đủ hấp dẫn người mua vì sản phẩm đơn điệu, đa phần bán dưới dạng đông lạnh. Ngoài ra, trên bao bì không gợi ý cho người tiêu dùng cách chế biến các món ăn đa dạng từ sản phẩm cá tra. Nhiều doanh nghiệp cho biết, cá tra xuất khẩu thường với khối lượng lớn, thuận tiện cho việc thanh toán. Trong khi đó, cá tra tiêu thụ nội địa là những đơn hàng nhỏ lẻ sẽ tiêu tốn thêm nhiều chi phí; chi phí khâu vận chuyển, bảo quản, quảng bá cao làm giá thành đội lên gây khó khăn trong cạnh tranh. Về phía người tiêu dùng, người Việt Nam vốn có thói quen sử dụng hàng tươi sống thay vì đông lạnh cũng là lý do khiến cá tra ít được chú ý.

Có thể thấy, mặc dù sản phẩm cá tra hiện nay vẫn chưa gây được “tiếng vang” tại thị trường trong nước. Song các chuyên gia kinh tế nhận định, thị trường nội địa vẫn còn nhiều tiềm năng cần được khai thác đúng mức trong thời gian tới. Với các ưu điểm vượt trội như: giá trị dinh dưỡng cao, chế biến được nhiều món ăn, giá cả phù hợp thu nhập của người tiêu dùng trong nước... con cá tra hứa hẹn sẽ là sản phẩm nhận được quan tâm từ người tiêu dùng Việt trong tương lai. Tuy nhiên, để làm được điều này, trước hết các doanh nghiệp chế biến cá tra cần đa dạng hóa nhiều mặt hàng chế biến từ cá tra để giới thiệu đến người tiêu dùng trong nước thay vì chỉ có những sản phẩm đơn điệu như phi lê, cắt khúc...

Cùng với đó, cần phải nghiên cứu thói quen, xu hướng của người tiêu dùng để có biện pháp thâm nhập và phát triển phù hợp, nhằm gia tăng thị phần tiêu thụ nội địa. Đơn cử như với tiến trình công nghiệp hóa và xu hướng giải phóng sức lao động cho chị em phụ nữ trong việc nấu ăn, mảng thức ăn nhanh làm từ cá tra cũng là một gợi ý hết sức hữu ích. Nhiều ý kiến cho rằng, các cơ quan quản lý đầu ngành cũng cần trợ lực cho doanh nghiệp trong việc hoàn thiện hệ thống phân phối, vấn đề đảm bảo  an toàn vệ sinh thực phẩm, quảng bá sản phẩm… Có như vậy, sản phẩm cá tra mới có thể gây ấn tượng và dần trở thành sự lựa chọn hàng đầu của người tiêu dùng. Khi các doanh nghiệp khai thác tốt thị trường nội địa song song với hoạt động thúc đẩy xuất khẩu sẽ góp phần làm giảm sự bấp bênh của nghề nuôi cá tra và giảm thiểu rủi ro khi thị trường xuất khẩu gặp biến động xấu.

Bài, ảnh: QUẾ LIM