Bao giờ “giấc mơ” mua ô tô giá rẻ thành hiện thực? (Trong ảnh xe Suzuki Ertiga của Công ty cổ phần TMDV Ô tô Tây Đô trưng bày tại Hội chợ Thương mại Cần Thơ 2015). Ảnh: THIỆN KHIÊM

Theo lộ trình gia nhập AFTA, thuế nhập khẩu ô tô nguyên chiếc từ khu vực ASEAN về Việt Nam năm 2014 sẽ giảm xuống còn 50%, năm 2015 còn 35%, năm 2016 còn 20%, năm 2017 còn 10% và năm 2018 còn 0%. Tuy nhiên, mới đây (chiều ngày 27-5) tại cuộc họp do Bộ Tài chính tổ chức lấy ý kiến quyết định giá ô tô (bàn điều chỉnh về thuế tiêu thụ đặc biệt với ô tô nhập khẩu), cho thấy giá ô tô nhập khẩu không những không giảm mà còn tăng, người tiêu dùng tiếp tục “nằm mơ” để mua được xe ô tô giá rẻ (giá mua tốt nhất) !

Thực ra, để bù khoản giảm thu ngân sách và bảo hộ sản xuất trong nước, trước đó, Bộ Tài chính dự kiến tăng giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt cho ô tô nhập khẩu bằng việc đánh thêm thuế ở khâu bán hàng trong nội địa. Bộ Tài chính vừa hoàn tất dự thảo Nghị định của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật thuế tiêu thụ đặc biệt sửa đổi. Trong đó, mặt hàng ô tô dưới 24 chỗ ngồi là tâm điểm lớn nhất của việc sửa đổi lần này. Theo đó, giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt cho các loại ô tô nhập khẩu dưới 24 chỗ ngồi sẽ tăng rất mạnh, bởi được tính thêm cả phần chi phí bán hàng tại thị trường nội địa. Nếu như hiện nay, giá tính thuế cho ô tô nhập khẩu là tổng mức giá nhập CIF cộng với thuế nhập khẩu, là khoản tiền được thu tại cửa nhập khẩu thì theo đề xuất mới của Bộ Tài chính, giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt cho ô tô sẽ phải là giá bán ra tới người tiêu dùng chưa tính VAT tại các cơ sở kinh doanh thương mại, các đại lý. Theo tính toán, nếu cách tính thuế tiêu thụ đặc biệt mới được áp dụng, xe nhập khẩu nguyên chiếc sẽ tăng giá bán thêm 10-12%. Trong đó, những mẫu đắt tiền của BMW, Mercedez Audi, Lexus,... sẽ có mức tăng mạnh nhất. Kể cả mẫu có giá bán thấp nhất của các thương hiệu này, ở mức khoảng 1,4 tỉ đồng/chiếc, cũng tăng thêm 140 triệu đồng.

Cuộc họp ngày 27-5 của Bộ Tài chính bàn về tính công bằng trong giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB). Nhưng Hiệp hội các Nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) lại nói về một nội dung khác, theo hướng: Tạo nhiều ưu đãi, bảo hộ hơn nữa cho các nhà sản xuất, lắp ráp trong nước. Đại diện Toyota Việt Nam đề nghị giá tính thuế TTĐB đối với xe sản xuất, lắp ráp trong nước phải chuyển từ giá bán buôn sang giá xuất xưởng. Lý do là để đảm bảo đúng chiến lược phát triển ngành ô tô đã được phê duyệt cũng như mở rộng thị trường. Đại diện Công ty cổ phần Ô tô Trường Hải (Thaco) khẳng định ủng hộ với đề xuất của Bộ Tài chính (tăng thuế TTĐB - đồng nghĩa giá ô tô nhập đáng lý giảm theo cam kết, sẽ bị tăng). Trong quá trình thảo luận tại VAMA, Thaco đã gửi 2 công văn với nội dung cần nghiên cứu kỹ trước khi góp ý. “Với tư cách doanh nghiệp có đến 90% xe sản xuất, lắp ráp trong nước, suy đi tính lại, chúng tôi thấy đề nghị của Bộ Tài chính sẽ đảm bảo công bằng” – đại diện Thaco cho biết.

Cao trào của buổi họp diễn ra khi các bên bàn đến giá tính thuế. Mỗi bên đưa ra một quan điểm. Bên nọ đòi áp giá nhập khẩu, bên kia muốn áp giá xuất xưởng, hãng khác đòi áp giá bán buôn. Các ý kiến tham gia từ hãng xe bình dân như: Hyundai Thành Công, Suzuki Việt Nam hay các ông lớn hạng sang đều thể hiện các quan điểm khác nhau khi dựa trên vị thế của họ. Vụ trưởng Chính sách thuế Bộ Tài chính - Phạm Đình Thi, cho biết: Với tư cách người làm chính sách, áp giá nào phải đảm bảo hài hòa lợi ích ba bên gồm Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Vụ Chính sách thuế đã nhận được ý kiến thống nhất của 20 cơ quan bộ, ban ngành và địa phương liên quan. Không thấy cơ quan nào nói gì tới tiếng nói của hội bảo vệ người tiêu dùng hoặc cơ quan tương tự.

Đại diện một công ty nhập khẩu ô tô phân tích: “Thuế TTĐB đánh vào người tiêu dùng, tại sao lại áp dụng cách tính thuế khác nhau giữa các nhà sản xuất. Thuế TTĐB không phải là công cụ để hỗ trợ doanh nghiệp, mà đánh vào người tiêu dùng có nhu cầu đặc biệt”. Một nhà nhập khẩu khác tuyên bố: Hoặc giữ nguyên phương án hiện tại, hoặc là áp dụng giá bán tới tay người tiêu dùng. Có thể điều này sẽ tạo ra sự công bằng cho các doanh nghiệp kinh doanh ô tô, nhưng lại gây bất lợi cho người tiêu dùng. Nếu áp dụng cách tính giá bán tới tay người tiêu dùng, giá xe chắc chắn tăng tối thiểu 10%. Điều này là hiện thực trong bối cảnh chưa biết thuế nhập khẩu sẽ như thế nào tới năm 2018.

Thời gian gần đây, có rất nhiều thông tin trái chiều về chính sách thuế nhập khẩu ô tô nguyên chiếc so với lộ trình đã định. Điều này khiến người tiêu dùng, đặc biệt là những người muốn mua ô tô ngay bây giờ thêm đắn đo, cân nhắc, hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp ngành ô tô cũng bị ảnh hưởng. Song, cũng hy vọng rất nhiều về một chính sách nhất quán đúng như lộ trình Việt Nam gia nhập AFTA để chính sách thực sự mang lại những điều tích cực – có lợi nhất cho người tiêu dùng, đừng để càng đến gần năm 2018, càng “vỡ mộng” giấc mơ mua được ô tô giá rẻ!

QUANG PHÚ