ĐBSCL đang chịu những tác động nặng nề của biến đổi khí hậu (BĐKH). Sự tác động đó mang tính toàn vùng, nên những giải pháp đặt ra cũng đòi hỏi phải có sự liên kết chặt chẽ giữa các địa phương vùng ĐBSCL. Thời gian qua, vùng ĐBSCL đã triển khai nhiều dự án thích ứng với BĐKH. Tuy nhiên, các dự án này thông qua các viện, trường và được thực hiện riêng lẻ từng địa phương, thiếu tính phối hợp quy mô cấp vùng, dẫn đến tồn tại nhiều bất cập. Do vậy, những chủ trương, định hướng phát triển vùng cần được cụ thể hóa bằng các mô hình tổ chức sản xuất, đặc biệt là tăng cường liên kết vùng trong ứng phó BĐKH.

Bà Trần Thị Lan Anh, Phó Cục trưởng Cục Phát triển đô thị - Bộ Xây dựng, cho rằng: Thực hiện liên kết vùng ĐBSCL bền vững là mục tiêu ưu tiên hàng đầu trong bối cảnh hiện nay nhằm phát huy tối đa hiệu quả của các nguồn lực, phát huy hiệu ứng tổng hợp các lĩnh vực để liên kết phát triển đô thị vùng ĐBSCL theo hướng kinh tế xanh và bền vững. Trên hết, liên kết phát triển đô thị gắn với hệ thống để bảo vệ nguồn nước, tài nguyên thiên nhiên và môi trường. Theo đó, các địa phương cần làm sớm các nghiên cứu xác định tác động của BĐKH, điều chỉnh quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, phát triển đô thị, phát triển các ngành sản xuất, du lịch, dịch vụ… biến thách thức của BĐKH, nước biển dâng thành cơ hội mới cho phát triển toàn vùng, từng tiểu vùng và từng đô thị. Để có thể khẳng định được khả năng chống chịu với BĐKH tại từng đô thị, cần xem xét giao quyền thống kê và quản lý rủi ro cho chính quyền địa phương. Chính quyền đô thị cần chuẩn bị bộ máy, con người đủ năng lực, hiểu biết để chủ động, tích cực tổ chức nghiên cứu và phân tích các tác động tiềm tàng của BĐKH tại địa phương; xem xét các khu vực dễ bị tổn thương và có biện pháp cảnh báo, hỗ trợ khi rủi ro xảy ra. Ngoài ra, tăng cường mối quan hệ giữa chính quyền địa phương, các tổ chức xã hội và tư nhân để bảo đảm quá trình thực hiện có hiệu quả huy động tối đa nguồn lực. Hình thành các cơ chế tiếp nhận các nguồn tài trợ cho hoạt động thích ứng thông qua việc đề xuất các kế hoạch cụ thể trong các giai đoạn ngắn và dài hạn tại đô thị.

Theo ThS. Kỷ Quang Vinh, Chánh Văn phòng công tác BĐKH TP Cần Thơ, để xây dựng khả năng chống chịu với BĐKH ở đô thị vùng ĐBSCL, phải tìm cách để chủ động được nguồn nước mặt bằng các phương pháp như xây dựng các hồ chứa, kênh thoát lũ đồng thời dự trữ nước ngầm. Bên cạnh đó, chia sẻ, học hỏi và đối thoại là cách làm có hiệu quả để nâng cao năng lực xây dựng và thực hiện hoạt động ứng phó cho cán bộ cơ quan các cấp trong việc xây dựng khả năng chống chịu với BĐKH ở đô thị vùng ĐBSCL.

Trong bối cảnh phát triển đô thị, theo ý kiến các chuyên gia, quản lý phát triển đô thị tăng cường khả năng chống chịu với BĐKH của các đô thị vùng ĐBSCL cần tiếp tục kiên trì nguyên tắc xuyên suốt là quản lý và phát triển đô thị phải phù hợp quy hoạch. Theo đó, tiếp tục đẩy mạnh công tác nghiên cứu, áp dụng các mô hình, tiến bộ khoa học công nghệ trên thế giới trong phát triển đô thị đi đôi với khai thác và phát huy các kinh nghiệm truyền thống về ứng phó với biến đổi của điều kiện tự nhiên. Đồng thời, có những giải pháp đồng bộ, toàn diện phù hợp với bối cảnh và đặc thù riêng của mỗi đô thị. Phát triển đô thị cần chú trọng việc nâng cao chất lượng, điều kiện sống cho người dân; khai thác đặc trưng văn hóa, lối sống để tạo dựng những mô hình đô thị đặc thù của khu vực. Phát huy tối đa sự tham gia của cộng đồng, huy động được các nguồn lực đa dạng tại chỗ; đồng thời sử dụng có hiệu quả hỗ trợ của trung ương và bạn bè quốc tế. Bên cạnh đó, chú trọng nâng cao năng lực và chất lượng đội ngũ nguồn nhân lực xây dựng và phát triển đô thị đi đôi với cải cách thủ tục hành chính nhằm giải phóng các tiềm năng của đô thị; phát huy sự sáng tạo, thu hút sự tham gia của các thành phần kinh tế trong xã hội, tạo nên sự cân bằng trong nguồn lực đầu tư phát triển kinh tế địa phương…

Bài, ảnh: L. Mẫn