Thảo luận dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi), nhiều đại biểu đề nghị bổ sung quy định kiểm soát nội dung do AI tạo ra, làm rõ điều kiện phổ biến pháp luật trên không gian mạng, đồng thời mở rộng lực lượng tuyên truyền viên và phát huy đội ngũ cán bộ pháp luật đã nghỉ hưu.

Toàn cảnh phiên thảo luận Tổ 9 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh, thành phố: Cần Thơ, Hà Tĩnh và Lai Châu) sáng 4/8

Thảo luận tại Tổ 9 (gồm Đoàn ĐBQH các tỉnh, thành phố: Cần Thơ, Hà Tĩnh và Lai Châu) sáng 4/8, các đại biểu thống nhất sự cần thiết ban hành Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi), đồng thời đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả đưa pháp luật vào cuộc sống, nhất là ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và trong bối cảnh chuyển đổi số.

Bảo đảm quyền lợi người lao động khi tham gia học tập pháp luật

ĐBQH Cà Thị Thắm (Lai Châu) đề nghị mở rộng đối tượng được tiếp cận thông tin pháp luật. Theo đại biểu, dự thảo mới quy định quyền tiếp cận, thụ hưởng pháp luật của công dân nhưng chưa làm rõ quyền của người nước ngoài và người không quốc tịch đang cư trú, học tập, làm việc tại Việt Nam.

Đại biểu cho rằng tại nhiều địa phương miền núi, biên giới có hoạt động giao thương, lao động của người nước ngoài và các trường hợp di cư tự do chưa có quốc tịch. Nếu các đối tượng này không được tiếp cận nguồn thông tin pháp luật chính thống sẽ gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước, bảo đảm an ninh, trật tự.

Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung quy định cho phép người nước ngoài và người không quốc tịch được tiếp cận những thông tin pháp luật liên quan trực tiếp đến quyền, nghĩa vụ của mình.

ĐBQH Cà Thị Thắm (Lai Châu) phát biểu

Bên cạnh đó, đại biểu Cà Thị Thắm cho rằng dự thảo chưa quy định rõ thời gian người lao động tham gia học tập, phổ biến pháp luật có được tính vào giờ làm việc hay không. Trong khi đó, nhiều công nhân làm việc theo ca, kíp nên nếu không có quy định rõ ràng, họ sẽ ngại tham gia các buổi tuyên truyền pháp luật vì ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập.

Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung quy định thời gian tham gia học tập, phổ biến pháp luật được tính là thời gian làm việc và người lao động không phải chi trả các chi phí liên quan, qua đó bảo đảm không bị trừ lương khi tham gia các hoạt động này.

Đề nghị kiểm soát nội dung pháp luật do AI tạo ra

Góp ý Điều 13, ĐBQH Cà Thị Thắm nhận định dự thảo chưa có cơ chế kiểm soát nội dung pháp luật do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo lập.

Theo đại biểu, ngày càng nhiều người dân, đặc biệt là thanh niên, sử dụng AI và mạng xã hội để tra cứu thông tin. Nếu nội dung pháp luật do AI tổng hợp không được kiểm soát, người dân có thể hiểu và áp dụng sai quy định. Đại biểu đề nghị bổ sung quy định yêu cầu các nội dung do AI tạo lập hoặc tóm tắt phải được nhận diện, kiểm duyệt và có người chịu trách nhiệm kiểm tra trước khi công bố.

ĐBQH Phạm Thị Minh Huệ (Cần Thơ) phát biểu

Cũng liên quan đến Điều 13, ĐBQH Phạm Thị Minh Huệ (Cần Thơ) đề nghị làm rõ quy định: "Hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật trên không gian mạng chỉ được thực hiện thông qua các tài khoản đã được định danh hoặc xác thực theo quy định của pháp luật."

Theo đại biểu, dự thảo chưa xác định rõ "tài khoản" trong trường hợp này là tài khoản mạng xã hội, cổng thông tin điện tử, ứng dụng số hay các loại tài khoản khác; đồng thời cũng chưa quy định rõ căn cứ pháp lý về việc định danh hoặc xác thực đối với từng loại nền tảng.

Đại biểu cho rằng việc sử dụng cụm từ "chỉ được" tạo ra điều kiện bắt buộc đối với hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật trên không gian mạng, trong khi các nền tảng hiện áp dụng nhiều cơ chế quản lý tài khoản khác nhau. Nếu không làm rõ, quy định sẽ gây khó khăn trong việc xác định chủ thể đủ điều kiện thực hiện, ảnh hưởng đến tính khả thi của luật.

Vì vậy, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo quy định cụ thể đối tượng áp dụng, phạm vi của thuật ngữ "tài khoản đã được định danh hoặc xác thực", hoặc dẫn chiếu rõ đến pháp luật chuyên ngành để bảo đảm tính minh bạch, thống nhất.

Mở rộng lực lượng phổ biến pháp luật ở cơ sở

Góp ý Khoản 1 Điều 34, ĐBQH Cà Thị Thắm cho rằng tuyên truyền viên pháp luật không chỉ là già làng, trưởng bản hay người có uy tín trong cộng đồng mà còn có thể là cán bộ cơ sở, hòa giải viên, giáo viên, chức sắc, chức việc tôn giáo hoặc những người có khả năng tuyên truyền, vận động quần chúng.

Đại biểu đề nghị quy định theo hướng: tuyên truyền viên pháp luật là người có uy tín, hiểu biết pháp luật, có khả năng tuyên truyền, vận động, am hiểu địa bàn, cộng đồng và được cơ quan có thẩm quyền lựa chọn, công bố để tham gia phổ biến, giáo dục pháp luật ở cơ sở.

ĐBQH Nguyễn Thanh Bình (Hà Tĩnh) phát biểu

Trong khi đó, ĐBQH Nguyễn Thanh Bình (Hà Tĩnh) đề nghị bổ sung quy định khuyến khích, ưu tiên huy động người cao tuổi là cựu thẩm phán, kiểm sát viên, luật sư, cán bộ pháp luật đã nghỉ hưu có trình độ chuyên môn cao tham gia tư vấn pháp luật miễn phí, đồng thời đào tạo, bồi dưỡng, truyền đạt kinh nghiệm cho đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật.

Theo đại biểu, đây là giải pháp tận dụng nguồn nhân lực chất lượng cao, khắc phục hạn chế của Luật năm 2012 khi chưa thu hút được đội ngũ chuyên gia pháp lý tham gia công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Đồng thời, việc phát huy vai trò của các cán bộ pháp luật giàu kinh nghiệm cũng góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ tuyên truyền viên ở cơ sở và mở rộng hoạt động tư vấn pháp luật miễn phí cho người dân, nhất là các nhóm yếu thế.

Theo Báo Đại biểu Nhân dân