Theo kế hoạch, năm 2010, thành phố sẽ triển khai một loạt các dự án lớn như: đường Nguyễn Văn Cừ (đoạn Cách Mạng Tháng Tám - Mậu Thân), quốc lộ 91 (từ Bến xe mới đến Cảng Cần Thơ, dài 7 km), mở rộng đường Quang Trung - Cái Cui, bờ kè sông Cần Thơ, chưa kể các dự án do quận Ninh Kiều, Bình Thủy, Cái Răng làm chủ đầu tư... Để các dự án này triển khai thuận lợi, thành phố sẽ phải chuẩn bị một lượng nền tái định cư (TĐC) rất lớn. Nếu không chủ động ngay từ bây giờ, TĐC sẽ trở thành thách thức lớn cho thành phố trong công tác đầu tư phát triển hạ tầng năm 2010...

NHIỀU CỐ GẮNG

Theo Sở xây dựng TP Cần Thơ, từ nay đến cuối năm 2009 thành phố sẽ có thêm 971 nền TĐC từ 6 dự án xây dựng khu TĐC tập trung ở các quận Ninh Kiều, Cái Răng và Bình Thủy đang được triển khai xây dựng. Còn theo quy hoạch tổng thể của thành phố, toàn thành phố có 49 khu dân cư, diện tích 1.166,95 ha, dự kiến bố trí 29.250 nền TĐC. Tuy nhiên, ngoài các dự án được đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách triển khai khá tốt, còn lại các dự án do các doanh nghiệp (mời gọi đầu tư) triển khai khá chậm.

Khu tái định cư Thới Nhựt 2, quận Ninh Kiều được xem là một trong những dự án tái định cư  triển khai nhanh nhất trên địa bàn thành phố.

Theo đánh giá của lãnh đạo thành phố, thời gian qua các ngành, địa phương, chủ đầu tư các dự án TĐC đã có nhiều cố gắng góp phần giải quyết nhu cầu TĐC ở nhiều công trình trọng điểm trên địa bàn thành phố. Việc hình thành các khu TĐC đã tạo thêm những không gian sống tiện nghi, tăng quỹ đất ở, nhà ở, mở rộng đô thị, hạ tầng cơ sở hoàn thiện hơn, góp phần cải thiện đời sống người dân (nhất là hộ dân sống ven kinh rạch, nhà sàn bị di dời...). Trong đó, nhiều dự án khu dân cư đô thị mới đã đóng góp 10% quỹ đất đã góp phần giảm áp lực TĐC cho các dự án trên địa bàn thành phố.

Ngoài ra, theo chỉ đạo của thành phố, trong năm 2009 này, mỗi quận, huyện phải có ít nhất 1 dự án TĐC được khởi công xây dựng bằng nguồn vốn địa phương và cũng có thể mời doanh nghiệp đầu tư đúng theo chủ trương của thành phố. Một điều đáng ghi nhận trong lĩnh vực đầu tư TĐC nữa là nhiều doanh nghiệp mạnh dạn tham gia đầu tư từ những dự án lớn 50-70 ha đến những dự án nhà ở cho người thu nhập thấp... đã góp phần cổ vũ rất lớn cũng như thể hiện chủ trương đúng đắn của thành phố thời gian qua. Tuy nhiên, hiện nay có một số doanh nghiệp tham gia lĩnh vực đầu tư TĐC vẫn chưa triển khai nhanh như yêu cầu của địa phương...

Ông Mai Như Toàn, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP Cần Thơ, đề xuất: Ngoài việc kêu gọi các doanh nghiệp đầu tư theo cơ chế chính sách kêu gọi đầu tư các khu TĐC theo quy định của thành phố. Từ năm 2010 trở về sau thành phố nên ưu tiên thực hiện xây dựng TĐC bằng vốn ngân sách, trong đó dành một tỷ lệ nhất định trong khu đô thị TĐC để đấu giá quyền sử dụng đất để thu hồi vốn. Đồng thời, phải đa dạng hóa nhiều loại nhà ở, đất ở TĐC để đáp ứng nhu cầu đa dạng của người dân, thì mới có thể đáp ứng được nhu cầu TĐC trong thời gian tới khi thành phố ngày càng có nhiều dự án lớn được đầu tư...

CẦN ĐỘT PHÁ MẠNH HƠN

Theo quy hoạch tổng thể của thành phố, 49 khu TĐC này nằm trải đều ở các quận, huyện (quận Ninh Kiều 15 dự án, huyện ít nhất 1 dự án). Trong khi đó, các dự án trọng điểm dự kiến triển khai trong năm 2010 đều nằm trên địa bàn nội ô thành phố. Như vậy, việc TĐC cũng phải xem xét, bố trí phù hợp, không làm thay đổi đời sống người dân cũng sẽ là một việc không dễ.

Theo ông Bùi Hữu Nhơn, Chủ tịch UBND quận Ninh Kiều, đối với dự án đường Nguyễn Văn Cừ, qua khảo sát của ngành chức năng sẽ có khoảng 350 hộ dân bị di dời giải tỏa và phải bố trí TĐC. Hiện nay, quận đang triển khai xây dựng khu TĐC Thới Nhựt 2 sau khi hoàn thành sẽ có khoảng 1.200 nền TĐC nên hoàn toàn có thể giải quyết TĐC cho dự án này. Phần lô nền còn lại có thể bố trí cho các dự án, công trình do địa phương làm chủ đầu tư và nếu thừa, có thể bố trí TĐC cho dự án bờ kè sông Cần Thơ.

Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy chỉ có những dự án TĐC do địa phương đầu tư bằng nguồn vốn ngân sách là triển khai khẩn trương, còn mời gọi doanh nghiệp đầu tư thì không suôn sẻ như vậy. Chẳng hạn, trên địa bàn quận Bình Thủy hiện có 2 doanh nghiệp đăng ký đầu tư dự án khu đô thị TĐC, nhưng hiện nay, dự án TĐC trên đường Nguyễn Thông chẳng thấy nhà đầu tư triển khai. Bởi thực tế, việc đầu tư phụ thuộc vào túi tiền của nhà đầu tư và lợi nhuận mà họ phải tính toán kỹ. Đó là chưa kể nhà đầu tư không nắm vững thủ tục thực thi dự án, thì đôi khi còn kéo dài, trì trệ hơn địa phương đứng ra làm chủ đầu tư dự án. Chính vì vậy, theo lãnh đạo quận Bình Thủy thì không thể cam kết tiến độ của các dự án TĐC mà quận không làm chủ đầu tư. Chính vì vậy, về chủ trương chính sách mời gọi đầu tư dự án TĐC dù đang trong quá trình hoàn chỉnh để ban hành, nhưng làm sao để có chế tài buộc nhà đầu tư hoàn thành đúng tiến độ mới là chuyện khó.

Để chuẩn bị cho năm 2010, đồng chí Nguyễn Thanh Sơn, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, đã chỉ đạo các ngành, địa phương, chủ đầu tư các dự án phải chủ động xây dựng các khu TĐC ngay bây giờ, mới có thể đáp ứng nhu cầu này. Ngoài ra, các sở, ngành, địa phương cần phải có cơ chế phối hợp chặt chẽ để kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc và hoàn thành các dự án TĐC đúng tiến độ, đáp ứng nhu cầu đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng của địa phương...

Một bài học nhãn tiền là dự án đường Mậu Thân - Sân bay Trà Nóc hiện đã đi vào giai đoạn cuối, dự kiến cuối năm 2010 sẽ hoàn thành. Nhưng hiện nay, 2 khu TĐC 12,6 ha ở phường Long Hòa, quận Bình Thủy và khu 6,2 ha ở phường An Bình, quận Ninh Kiều vẫn còn đang trong giai đoạn thi công, đến giờ này người dân vẫn chưa thể cất nhà. Mặc dù đây là dự án trọng điểm, vốn đầu tư từ nguồn trái phiếu chính phủ - dự án không khó khăn về vốn... Do đó, để tránh được những khó khăn về TĐC thời gian qua thành phố đang phải loay hoay giải quyết, thì ngay bây giờ cần phải có những bước đột phá mạnh hơn, để những công trình được lên kế hoạch thực hiện trong năm 2010 không bị ách tắc ở khâu TĐC.

AN KHÁNH