“Công cha, nghĩa mẹ cao vời, nhọc nhằn chẳng quản, suốt đời vì ta”. Dù những đứa con có lầm lạc, làm đau lòng bậc sinh thành nhưng những người làm cha, mẹ luôn dang rộng vòng tay với tình yêu thương để chở che, nâng đỡ con trẻ sửa sai bước qua những lầm lỗi. Câu chuyện mà chúng tôi ghi nhận được qua một số phiên tòa đã nói lên tình thương yêu vô bờ của các bậc cha, mẹ dành cho con. Nhưng có lẽ, sau khi đối mặt với những lỗi lầm của con cái, họ đã nhận ra ngoài tình thương yêu, rất cần phải dạy cho con mình ý thức, trách nhiệm đối với bản thân, người thân, không chỉ chăm bẵm vào việc thỏa mãn ý muốn cá nhân mà gây khổ đau cho người khác.
Vụ án được đưa ra xét xử tại TAND quận Ninh Kiều vào ngày 16-10-2008, bị cáo là một thanh niên 31 tuổi, từng có việc làm và thu nhập ổn định ở TP Hồ Chí Minh. Phía sau vành móng ngựa là đôi vợ chồng già, dáng vẻ gầy gò, tóc bạc trắng ngồi lọt thỏm trong dãy ghế, đôi mắt buồn bã. Đó là vợ chồng ông T, cha mẹ của bị cáo Nguyễn Trọng Vũ. Ông T không giấu được sự đau xót qua tiếng thở dài. Bà H, vợ ông cứ hướng cái nhìn về phía sân tòa án trông xe chở phạm nhân tới để được gặp mặt con trai. Biết hôm nay con trai ra tòa, bà H đã dậy thật sớm làm cá lóc kho khô để mang vào cho con trai, vì đây là món ăn mà Vũ thích nhất.
Vợ chồng ông T là công chức về hưu. Ông bà có 3 người con, Vũ là con trai cả. Đồng lương công chức không dư dả, nhưng vợ chồng ông T luôn quan tâm, đầu tư đến việc học tập của các con. Hai người em của Vũ đều học hành đàng hoàng và có việc làm ổn định. Riêng Vũ học hết cấp II thì bỏ dở học hành, học nghề lái xe rồi làm tài xế ở TP Hồ Chí Minh. Tại thành phố này, Vũ vướng vào con đường nghiện ngập. Mất việc làm, Vũ mang bệnh quay về sống cùng cha mẹ ở quận Ninh Kiều. Biết được con trai dính vào ma túy, vợ chồng ông T rất đau lòng. Với tâm nguyện giúp con làm lại cuộc đời, vợ chồng ông T đem hết tình yêu thương cùng sự động viên để giúp Vũ cai nghiện, nhưng tất cả đều vô ích. Nhiều lần, Vũ lấy trộm những vật dụng trong gia đình đi cầm lấy tiền sử dụng ma túy. Thời gian đầu, vợ chồng ông T còn rầy la, tức giận Vũ, nhưng về sau, mỗi lần phát hiện đầu đĩa hay ti vi biến mất là vợ chồng ông lẳng lặng mang tiền chuộc về. Để có tiền mua ma túy thỏa cơn nghiện, Vũ đi trộm cắp tài sản của người dân. Trong tháng 4 và 5-2008, Vũ đã 3 lần lẻn vào nhà người dân lấy trộm tài sản.
Lời nói sau cùng của Vũ trước khi Hội đồng xét xử tuyên án: “Bị cáo đã bất hiếu, phụ công ơn, tình thương yêu của cha, mẹ, bị cáo rất hối hận về việc làm của mình. Bị cáo xin được giảm nhẹ hình phạt để sớm trở về phụng dưỡng cha, mẹ già”. Còn người mẹ của Vũ, giọng nghèn nghẹn, nói: “Vợ chồng tôi cảm thấy xấu hổ với xóm giềng vì đã không dạy được con nên người. Tôi chỉ mong sau lần này ở tù về, nó thật sự hối lỗi, không tái phạm là vợ chồng tôi được an ủi rồi”.
Khuôn mặt sáng, đôi mắt thông minh cùng dáng vẻ cao ráo, khỏe mạnh, Khoa là niềm tự hào của vợ chồng chị D ở phường Xuân Khánh, quận Ninh Kiều. Nhìn thấy con trai học giỏi, ngoan ngoãn, vợ chồng chị D cố gắng làm lụng để lo cho tương lai con trai sau này. Sau buổi học ở trường, Khoa về nhà phụ mẹ bán bún trước nhà. Bước vào năm học cấp 2, Khoa bắt đầu bỏ bê sách vở, mặc cho mẹ hết lời khuyên giải, nhưng Khoa kiên quyết không đến trường. Thời gian này, Khoa chơi thân, thường tụ tập với Thạch Y Sa, một thanh niên từng bị đưa vào Trường giáo dưỡng về hành vi trộm cắp tài sản. Là mẹ, chị lo lắng con mình sẽ không nên người khi chơi với những thanh niên hư hỏng, chị D xót xa, nói: “Tôi thường nhỏ to khuyên giải mỗi khi thấy nó tụ tập với nhóm thanh niên lêu lổng ở xóm. Mỗi lần như vậy, nó không trả lời, chỉ nín lặng. Tôi cứ nghĩ rồi con sẽ hiểu, nhưng cuối cùng điều tôi lo sợ con mình phạm tội cũng đã xảy ra”. Ngày 22-1-2007, Khoa tham gia cùng Sa giật sợi dây chuyền của một người phụ nữ tại chợ Xuân Khánh. Cả 2 đem sợi dây chuyền bán được 680.000 đồng, chia nhau tiêu xài.
Thời điểm phạm tội, Khoa còn trong độ tuổi vị thành niên. Mẹ Khoa ngồi nhìn con trai đứng cúi đầu trước vành móng ngựa mà chị khóc suốt phiên tòa. Khi Hội đồng xét xử thẩm vấn, Khoa khai nhận hành vi phạm tội của mình. Mẹ Khoa đồng ý bồi thường sợi dây chuyền cho bị hại, nhưng Khoa không đồng ý và nói: “Bị cáo sẽ tự làm kiếm tiền để trả cho bị hại, không cần tiền của cha, mẹ”. Nhưng Khoa đâu biết rằng, trước hôm ra tòa, mẹ bị cáo phải vay nóng 500.000 đồng để bồi thường trước một phần cho bị hại, mong con mình được xem xét giảm nhẹ hình phạt.
Ai cũng biết rõ, nhiều thanh thiếu niên sa vào con đường phạm tội là do thiếu sự quan tâm, giáo dục của gia đình, nhưng có điều chính những thanh thiếu niên phạm tội này hầu hết có lối sống ích kỷ, chỉ nghĩ đến bản thân, không nghe lời dạy bảo của cha, mẹ, để cuối cùng khi sa vào con đường phạm pháp mới hối tiếc thì đã muộn màng. Đến lúc ra tòa, bị cáo Khoa mới nhận ra cha, mẹ bị cáo đã ngày ngày phải vật lộn với cuộc sống để mưu sinh, lo lắng cho con trai có cơm ăn áo mặc, được đến trường; khi ấy, bị cáo Khoa không hề nghĩ đến những gian khổ, vất vả của cha, mẹ mà chuyên tâm học hành để cuối cùng vướng vào vòng lao lý, làm đau lòng những đấng sinh thành. Còn bị cáo Nguyễn Trọng Vũ thì thấm thía lẽ ra vào tuổi này, bị cáo đã có một gia đình riêng, lo phụng dưỡng cha, mẹ già nhưng giờ đây lại gây nên tội liên lụy cha, mẹ. “Nhiều lúc muốn bỏ nó luôn cho rồi, vừa nhục nhã với hàng xóm, vừa đau lòng vì đã không dạy bảo được con nên người. Nhưng nhìn thấy con ngày càng yếu ớt vì bệnh tật là tôi không sao quay lưng cho được. Thôi thì mũi dại lái chịu đòn”, bà H tâm sự. Điều trái với lẽ thường là vợ chồng ông T đều đã ở cái tuổi thất thập, nhưng phải thay nhau đến thăm nuôi Vũ trong những ngày Vũ chấp hành hình phạt pháp luật. Rồi những ngày dài tới đây, vợ chồng ông T lại tiếp tục chăm sóc bị cáo khi cơn bệnh của Vũ đến giai đoạn nặng.
THẢO MỘC
