NGUYỄN KHÁNH TÙNG

LTS: Loạt bài “Văn hóa là nguồn lực, động lực phát triển TP Cần Thơ” (đăng trên Báo Cần Thơ từ ngày 11-3 đến 14-3) có đề cập đến vấn đề Cần Thơ nên tổ chức các sự kiện văn hóa, thể thao, du lịch để khai thác kinh tế. Bàn thêm về vấn đề này, ông Nguyễn Khánh Tùng, Viện trưởng Viện Kinh tế - Xã hội TP Cần Thơ, có bài viết về việc khai thác kinh tế từ các giải marathon.

Giải Marathon Quốc tế Di sản Cần Thơ năm 2022 được tổ chức thành công. Ảnh: CTV

Chạy bộ từ lâu đã trở thành bộ môn thể thao yêu thích của người dân trên khắp thế giới. Đây là bộ môn dễ tham gia, không cần quá nhiều kỹ năng và phù hợp với mọi lứa tuổi nên cả gia đình, hội nhóm có thể cùng nhau rèn luyện sức khỏe. Đồng thời, các giải chạy marathon thường được tổ chức ở những thành phố lớn, những địa điểm du lịch nổi tiếng, nhiều cảnh đẹp nên các vận động viên (VĐV) có thể cùng gia đình, bạn bè và người thân tham quan, du lịch.

Số liệu thống kê của Tổ chức World Athlectics cho thấy, giai đoạn 2008-2022 có hơn 32.335 cuộc đua trên toàn cầu, đặc biệt trong năm 2018, đã có hơn 1.298.725 VĐV hoàn thành cuộc đua. Việc chạy marathon ngày càng phổ biến đã thu hút sự quan tâm của các thành phố lớn trên thế giới do không chỉ mang lại lợi ích về mặt kinh tế, thương mại, du lịch mà còn góp phần xây dựng và quảng bá thương hiệu, hình ảnh của các thành phố. Theo Báo cáo của Tổ chức nghiên cứu và tư vấn thị trường Grand View Research, thị trường du lịch thể thao toàn cầu năm 2022 có giá trị khoảng 587,87 tỉ USD và tốc độ tăng trưởng kép hằng năm (CAGR) đến năm 2030 ước tính đạt khoảng 17,5%. Đồng thời, dữ liệu của Tổ chức Du lịch thế giới (UNWTO) cũng chỉ ra, doanh thu toàn cầu từ du lịch thể thao chiếm 10% doanh thu du lịch quốc tế. Một số nước như Australia, Canada... du lịch thể thao còn đóng góp tới 25-30% tổng doanh thu toàn ngành du lịch.

Tại Việt Nam, Hà Nội và TP Hồ Chí Minh là những địa phương đi đầu về phong trào marathon và đến năm 2018, 2 địa phương này lần đầu tiên có một giải marathon mang tên mình. Từ đó, phong trào chạy bộ lan rộng khắp các tỉnh thành trên cả nước. Theo VnExpress, năm 2022 vừa rồi, hàng trăm giải đấu đã được tổ chức trên cả nước, thu hút gần nửa triệu VĐV tham gia. Số lượng giải có trên 10.000 VĐV tăng vọt. Giải Techcombank Ho Chi Minh công bố có 12.000 người, VnExpress Marathon Amazing Halong là 11.000 người, Longbien Marathon có 10.000 người tham dự... Tại khu vực Nam Bộ, những năm gần đây, các giải chạy marathon được tổ chức tại nhiều địa phương: Côn Đảo, Bến Tre, Hậu Giang, Cần Thơ, Đồng Tháp, An Giang, Cà Mau...

Tiềm năng của các giải marathon mang lại là rất lớn. Đối với các VĐV, họ sẽ phải chi trả tiền đăng ký giải cho ban tổ chức để được phục vụ về chọn lựa cung đường chạy, an toàn, hỗ trợ tiếp nước trên cung đừng chạy (trái cây, nước suối, nước điện giải…), y tế, an ninh trật tự trong quá trình chạy. Tại Việt Nam, mỗi VĐV tham gia sẽ có 2,7 thành viên là gia đình, bạn bè… theo cổ vũ. Chính đối tượng này góp phần tăng doanh thu từ các dịch vụ du lịch đi kèm tại điểm tổ chức thi đấu. Một số giải gần đây gắn thêm việc tổ chức các giải dành cho trẻ em và gia đình bên cạnh giải chính thức.

Đối với chính quyền địa phương, kinh tế được hưởng lợi rất nhiều từ việc VĐV đến thi đấu thuê khách sạn, nhà nghỉ, đi lại, ăn uống trong thời gian tham gia giải chạy. Ngoài ra, địa phương cũng sẽ được quảng bá miễn phí từ ban tổ chức giải đấu, từ các VĐV tham gia... Đó là lợi ích vô hình nhưng có tác động đáng kể đến nhà đầu tư, du khách.

Để khai thác tốt tiềm năng kinh tế từ các giải marathon nói riêng, cũng như các hoạt động thể thao nói chung, theo tôi, TP Cần Thơ cần mời gọi một số ban tổ chức uy tín tổ chức giải chạy như VnExpress, Báo Tiền Phong, Nexus Sport Events… cùng phối hợp tổ chức. Đồng thời, phối hợp với ban tổ chức giải làm tốt công tác xây dựng và quảng bá hình ảnh, thương hiệu của địa phương. Cụ thể, qua sự kiện này kết hợp quảng bá cơ hội đầu tư, điểm đến du lịch, di tích lịch sử, văn hóa đặc trưng, đặc sản vùng miền… Bên cạnh đó, các giải chạy kết hợp với các lễ hội như lễ hội bánh dân gian, lễ hội ẩm thực hay các sự kiện xúc tiến đầu tư, triển lãm, hội chợ… Ngoài ra, ngành du lịch phải thực sự nhạy bén trong việc thiết kế, giới thiệu các sản phẩm du lịch đặc trưng. Điều này đã được làm rất tốt trong giải Cà Mau Marathon với lễ hội Cua Năm Căn; Mekong Delta Marathon với lễ hội 100 món ăn làm từ khóm và cá thát lát…

Địa phương cũng cần tổ chức những hội chợ nhỏ hoặc hoạt động bên lề, tiền sự kiện, nhằm quảng bá, giới thiệu hình ảnh địa phương. Có cơ chế, chính sách thu hút các giải chạy marathon lớn, chuyên nghiệp về tổ chức tại Cần Thơ, khuyến khích các VĐV tham gia như giảm giá vé, cung cấp dịch vụ di chuyển miễn phí...

Một trong những yếu tố góp phần thành công là huy động được sự tham gia ủng hộ từ người dân địa phương. Sự mến khách, ân cần, tham gia cổ vũ là chất xúc tác khiến các VĐV có nhiều tình cảm và mong muốn trải nghiệm nhiều hơn. Hơn hết, cần phát động tinh thần thể dục, thể thao tại tuyến cơ sở; khuyến khích các doanh nghiệp tạo điều kiện để nhân viên tham gia chạy. Thực tế thời gian qua, một số ngân hàng như VPBank, Techcombank, Vietcombank… làm rất tốt việc này.

Chạy bộ giờ không chỉ là môn thể thao đơn thuần mà còn mang lại lợi ích rất lớn về thương mại dịch vụ, nếu địa phương biết khai thác.