Được định vị là đô thị hạt nhân và đầu mối điều phối liên kết toàn vùng ĐBSCL, TP Cần Thơ đang quyết tâm bứt phá mạnh mẽ về kinh tế - xã hội. Song song với nhiều quyết sách đồng bộ, thành phố tăng cường kết nối mạng lưới chuyên gia, trí thức Việt Nam toàn cầu. Dòng chảy tri thức khơi nguồn cảm hứng cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, giúp thành phố chuyển hóa thách thức thành lợi thế, hướng tới sự phát triển nhanh và bền vững.

TP Cần Thơ tập trung những giải pháp phát triển đột phá kinh tế - xã hội. Trong ảnh: Một góc TP Cần Thơ.

Chuyển hóa thách thức thành lợi thế

Giữ vị trí hạt nhân của vùng ĐBSCL, TP Cần Thơ là đầu mối giao thông quan trọng kết nối các tỉnh trong khu vực và cả nước. Sau hợp nhất, thành phố đạt quy mô diện tích trên 6.360,8km² với khoảng 3,2 triệu dân. Tận dụng lợi thế ven sông Hậu, Cần Thơ có điều kiện thuận lợi để phát triển nông nghiệp công nghệ cao, song hành cùng tiềm năng phát triển thương mại, dịch vụ và du lịch sinh thái. Hệ thống hạ tầng đô thị, y tế, giáo dục ngày càng hoàn thiện, Cần Thơ tiếp tục khẳng định vị thế trung tâm kinh tế - văn hóa - khoa học kỹ thuật. Dù vậy, bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt đang đặt ra bài toán phát triển đầy thách thức cho TP Cần Thơ.

Nhằm giải quyết bài toán này, Tổ chức Khoa học và Chuyên gia Việt Nam toàn cầu (AVSE Global) đã đề xuất tầm nhìn chiến lược để Cần Thơ biến thách thức từ biến đổi khí hậu thành lợi thế cạnh tranh thông qua 3 trụ cột cốt lõi. Thứ nhất, tập trung vào mô hình và động lực bứt phá để đạt tăng trưởng hai con số thông qua việc phát triển hệ thống logistics tận dụng lợi thế đường thủy và chiến lược đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Thứ hai, chiến lược chuyển hóa rủi ro khí hậu thành lợi thế cạnh tranh, với trọng tâm là xây dựng Trung tâm nghiên cứu và phát triển nông nghiệp thông minh của vùng ĐBSCL. Thứ ba, cơ chế cộng hưởng để Cần Thơ xác lập vai trò hạt nhân dẫn dắt chuỗi giá trị vùng thông qua chuyên môn hóa chức năng và khai thác lợi thế địa phương.

AVSE Global kiến nghị triển khai 4 chương trình hợp tác thiết thực tại TP Cần Thơ. Khởi đầu là việc xây dựng báo cáo chiến lược cho TP Cần Thơ trong vòng 3 tháng. Trên cơ sở rà soát toàn diện hiện trạng, đánh giá lựa chọn ngành và công nghệ dựa trên phân tích lợi ích và rủi ro, đề xuất các điểm đột phá cho giai đoạn phát triển mới của thành phố như định vị thương hiệu đô thị; quy hoạch hạ tầng thích ứng biến đổi khí hậu và định hình chiến lược tăng trưởng kinh tế mới. Kế đến, tổ chức hội thảo và diễn đàn nông nghiệp và khí hậu quy mô ĐBSCL, xoay quanh 3 chủ đề trọng tâm: nền tảng công nghệ (nông nghiệp công nghệ cao và giống thích ứng khí hậu); giải pháp thương mại (chợ đầu mối hiện đại và chuỗi chế biến sâu); định hướng hạ tầng (logistics đường thủy và tài chính xanh).

Song song đó, AVSE Global sẽ đẩy mạnh hợp tác nghiên cứu và phát triển trong lĩnh vực chế biến thực phẩm, tận dụng mạng lưới chuyên gia toàn cầu để thu hút công nghệ chế biến sâu về Cần Thơ. Cuối cùng là hỗ trợ Cần Thơ hiện diện tại các diễn đàn người Việt có tầm ảnh hưởng tại Paris và các hội thảo đổi mới sáng tạo để quảng bá hình ảnh thành phố.

Đồng hành vì sự phát triển bền vững

AVSE Global là một tổ chức phi lợi nhuận có trụ sở tại Paris (Pháp), tập hợp những trí thức, chuyên gia cấp cao và nhà khoa học uy tín trên nhiều lĩnh vực ở phạm vi toàn cầu. Với hơn 300 nguồn lực có mặt trên hơn 30 quốc gia và mạng lưới kết nối 10.000 người, AVSE Global thực hiện các chương trình, dự án chiến lược thúc đẩy sự phát triển bền vững và thịnh vượng của Việt Nam. Một trong những trọng tâm của tổ chức là tư vấn xây dựng chiến lược đột phá phát triển kinh tế - xã hội cho các tỉnh, thành phố.

Từ đề xuất của AVSE Global, ông Ngô Thái Chân, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ, đã gợi mở 4 lĩnh vực hợp tác tiềm năng với AVSE Global. Đó là, phối hợp chuyển giao công nghệ sản xuất nông nghiệp xanh, phát thải thấp và nâng cao giá trị. Thúc đẩy công nghệ số, kỹ thuật số trong nông nghiệp để phát triển kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp. Phối hợp đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành Nông nghiệp. Hợp tác đầu tư các dự án khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao giai đoạn 2026-2030. Sở sẽ đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi cùng AVSE Global nghiên cứu và phát triển các định hướng này.

Ở góc độ hạ tầng và đô thị, theo ông Nguyễn Minh Hoàng, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP Cần Thơ, tài chính xanh là kênh huy động vốn quan trọng nhằm bù đắp ngân sách hạn hẹp. Thành phố mong muốn được AVSE Global hỗ trợ đề xuất các dự án cụ thể để thu hút nguồn vốn này, vừa giúp phát triển kinh tế vừa hướng tới mục tiêu giảm phát thải (Net Zero). Trong bối cảnh nhiều thách thức hiện nay, khoa học công nghệ chính là chìa khóa để phát triển nhanh và bền vững. Do đó, AVSE Global có thể chia sẻ, gợi mở thêm các ứng dụng công nghệ và giải pháp xây dựng đô thị thông minh. Những kinh nghiệm này sẽ tạo đà để Cần Thơ bứt phá mạnh mẽ mà vẫn đảm bảo được sự bền vững lâu dài.

GS.TS Nguyễn Đức Khương, Chủ tịch AVSE Global, nhấn mạnh: AVSE Global sẽ đồng hành cùng thành phố trong việc nghiên cứu, tư vấn và kết nối nguồn lực tri thức quốc tế nhằm giải quyết các bài toán phát triển của địa phương. Đối với các vấn đề đã rõ mục tiêu và nhu cầu, AVSE Global sẽ phối hợp cùng mạng lưới chuyên gia để nhanh chóng đề xuất giải pháp phù hợp. Riêng với những vấn đề mang tính tổng thể, AVSE Global tiếp tục nghiên cứu, phân tích ở góc độ chiến lược và vĩ mô nhằm hỗ trợ thành phố xây dựng định hướng phát triển dài hạn, tạo động lực tăng trưởng mới trong thời gian tới.

Bài, ảnh: T. TRINH