Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) là vùng trọng điểm về sản xuất nông nghiệp và thủy sản của cả nước, việc phát triển nền kinh tế nói chung và nông nghiệp nói riêng theo hướng sạch, an toàn, bền vững và nhất là trong bối cảnh vùng đang đối mặt với thực trạng biến đổi khí hậu là cấp thiết. Mới đây, Cơ quan thường trú Đài Tiếng nói Việt Nam khu vực ĐBSCL phối hợp với Ban chỉ đạo Tây Nam Bộ tổ chức Tọa đàm "ĐBSCL hướng đến nền kinh tế xanh". Phóng viên Báo Cần Thơ đã lược ghi ý kiến của các đại biểu xung quanh vấn đề này...

*Ông Bùi Ngọc Sương, Phó Trưởng Ban chỉ đạo Tây Nam Bộ:

"Thông qua MDEC – Vĩnh Long 2013, ĐBSCL sẽ tích cực hướng đến nền kinh tế xanh"

- Với ĐBSCL, kinh tế xanh sẽ mang lại các lợi ích thiết thực trên 3 trụ cột là kinh tế, xã hội và môi trường thông qua việc triển khai các công nghệ sạch, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, thân thiện với môi trường, gia tăng chuỗi giá trị sản phẩm nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

Trong sản xuất nông nghiệp, nông dân TP Cần Thơ từng bước chuyển đổi sản xuất theo hướng sạch, an toàn.  Ảnh: ANH KHOA

Thời gian qua, Ban Chỉ đạo Tây Nam Bộ cùng với các bộ, ngành Trung ương và các địa phương vùng ĐBSCL tập trung thực hiện Quyết định số 1393/QĐ-TTg ngày 25-9-2012 của Thủ tướng Chính phủ về tăng trưởng xanh. Đồng thời, liên tiếp 2 lần tổ chức Diễn đàn hợp tác kinh tế ĐBSCL (MDEC), đều hướng đến chủ đề này. Đó là MDEC – Tiền Giang 2012 với chủ đề "Hướng đến nền nông nghiệp chất lượng và bền vững" và MDEC – Vĩnh Long 2013 (dự kiến tổ chức từ 25 đến 28-11 tới) chọn chủ đề "ĐBSCL hướng đến nền kinh tế xanh", với mong muốn thông qua MDEC nâng cao nhận thức và hành động theo yêu cầu tăng trưởng xanh, mời gọi đầu tư vào các khu công nghiệp, xem xét ưu tiên đối với các dự án phát triển nông nghiệp, công nghiệp xanh với công nghệ, thiết bị hạn chế gây ô nhiễm, thân thiện với môi trường… Về công tác chuẩn bị cho MDEC – Vĩnh Long 2013, đến nay các tỉnh, thành đã có báo cáo hoạt động kêu gọi đầu tư gửi về Ban chỉ đạo Tây Nam Bộ, trong đó có 138 dự án kêu gọi đầu tư 416.000 tỉ đồng và gần 2 tỉ USD. Dự kiến, MDEC – Vĩnh Long 2013 sẽ trao 28 giấy chứng nhận đầu tư với tổng số tiền gần 5.000 tỉ đồng. Về vận động gây quỹ an sinh xã hội, đến nay được khoảng 600 tỉ đồng từ các ngân hàng thương mại và doanh nghiệp...

Về ứng phó với biến đổi khí hậu, Ban chỉ đạo Tây Nam Bộ phối hợp với các bộ, ngành Trung ương và các địa phương trong vùng đề xuất Thủ tướng Chính phủ phê duyệt 16 danh mục cấp bách, ưu tiên đầu tư với khoảng 5.000 tỉ đồng, gắn việc thực hiện các công trình này với các dự án đầu tư về thủy lợi, đê biển, trồng rừng để tái sinh rừng tự nhiên. Đồng thời, phối hợp tổ chức nhiều hội thảo về định hướng phát triển ĐBSCL trong bối cảnh biến đổi khí hậu để lấy ý kiến tham vấn của các chuyên gia, nhà khoa học, nhằm sử dụng hiệu quả, bền vững các nguồn tài nguyên, ngăn chặn sự suy giảm đa dạng sinh học.

*Ông Võ Thành Thống, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ:

"Thực hiện nhiều giải pháp chống ngập cho thành phố"

- TP Cần Thơ đã có ý thức về phát triển kinh tế xanh nhằm đảm bảo phát triển bền vững. Với quan điểm trên, thời gian qua thành phố bám sát vào việc tổ chức sản xuất trong lĩnh vực nông nghiệp, giảm được các loại hóa chất độc hại và nền sản xuất thân thiện với môi trường, đạt được những kết quả đáng khích lệ. Qua 20 năm thành phố kiên trì thực hiện Chương trình IPM, các chương trình "3 giảm, 3 tăng", việc thực hiện chuẩn hóa sản xuất nông nghiệp theo tiêu chuẩn GAP… trên các lĩnh vực cây trồng, vật nuôi đạt được những kết quả rất thành công. Qua đó, thành phố đã bảo vệ được môi trường sinh thái và tăng lợi ích của người dân. Trong lĩnh vực công nghiệp, thành phố tập trung vào 3 lĩnh vực chủ yếu là: xử lý chất thải các khu công nghiệp (trước hết là xử lý nước thải), theo quy hoạch TP Cần Thơ có 7 khu công nghiệp, trong đó mới chỉ có 3 khu công nghiệp có hệ thống xử lý nước thải đã xây dựng hoàn thành 1 khu xử lý nước thải tập trung ở Khu công nghiệp Trà Nóc và 1 nhà máy xử lý nước thải tập trung cho 2 khu công nghiệp Trà Nóc 1 và Trà Nóc 2 đang xây dựng dự kiến đến cuối năm 2014 hoàn thành đưa vào vận hành. Bên cạnh đó, qua 3 năm thành phố tích cực thực hiện chương trình tiết kiệm năng lượng, mỗi năm tiết kiệm khoảng 5 triệu KW điện, giảm được chi phí và đồng thời góp phần phát triển bền vững trong lĩnh vực công nghiệp. Mặt khác, trong các chương trình thu hút mời gọi đầu tư, thành phố luôn hướng đến phát triển bền vững khu công nghiệp, nhất là khuyến khích các dự án không ảnh hưởng tác động xấu đến môi trường. Trong lĩnh vực du lịch, thành phố quy hoạch hẳn một khu du lịch sinh thái, huyện Phong Điền được chọn cho quy hoạch này.

TP Cần Thơ đang tìm nhiều giải pháp chống ngập cho khu vực nội ô. Trong ảnh: Triều cường gây ngập tuyến đường Mậu Thân trong ngày 6-11-2013. Ảnh: ANH KHOA

Do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu và nước biển dâng, TP Cần Thơ đã bị ngập lụt. Ở trong khu vực đô thị, những khu vực có nền hạ thấp, vào dịp tháng 9 đến 11 hằng năm ngập lụt, tuy thời gian không kéo dài nhưng ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất, sinh hoạt của người dân. Nguyên nhân chủ yếu gây ngập lụt là do triều cường kết hợp mưa lớn, vì vậy thành phố cũng đã tích cực thực hiện nhiều giải pháp chống ngập. Trước hết đối với khu vực đô thị, tổ chức triển khai các kế hoạch liên quan đến việc khai thông, cải tạo kênh rạch, di dời các nhà trên kênh rạch ngăn cản dòng chảy; đồng thời, trong quy hoạch xây dựng hạn chế mật độ bê tông hóa, tăng cường mảng xanh, không gian mặt nước… Đối với khu vực nông thôn, thành phố đã có kế hoạch tập trung cho các dự án bảo vệ các khu vực sản xuất nông nghiệp, vườn cây ăn trái. Ngoài ra, thành phố đang tiếp tục triển khai các đề tài nghiên cứu giải pháp chống ngập, lấy ý kiến các chuyên gia và tổ chức thực hiện trong thời gian tới...

* Ông Nguyễn Hoàng Học, Chánh Văn phòng UBND tỉnh Vĩnh Long:

"Đẩy mạnh phát triển kinh tế du lịch"

- Vĩnh Long có hệ thống sông ngòi chằng chịt tạo thành các cù lao, đây là lợi thế phát triển nông nghiệp nói chung và vườn cây ăn trái nói riêng, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển du lịch sinh thái miệt vườn. Tỉnh cũng đã khởi xướng chương trình du lịch hấp dẫn "Đi trong màu xanh của đồng bằng" đã thu hút được nhiều khách tham quan. Hằng năm, Vĩnh Long đón hơn 400.000 lượt du khách, trong đó có hơn 1/4 là khách quốc tế. Vĩnh Long đã lập quy hoạch phát triển ngành du lịch từ nay đến năm 2020 và định hướng, tầm nhìn đến năm 2030, đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phê duyệt. Đồng thời, địa phương sẽ tiếp tục xây dựng mô hình du lịch sinh thái gắn với cộng đồng, đặc biệt tại các cù lao ở huyện Long Hồ. Đây cũng là một trong 4 mô hình du lịch biển của cả nước và đã được Tổng cục Du lịch ghi nhận vào đề án phát triển du lịch ở ĐBSCL. Hình thức du lịch này cũng kết hợp hướng đến xóa đói giảm nghèo và chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở nông thôn. Ngoài cảnh quan thiên nhiên, Vĩnh Long còn có 10 di tích cấp quốc gia và 32 khu di tích văn hóa lịch sử cấp tỉnh, đây cũng là một trong những điều kiện gắn du lịch sinh thái với các hoạt động du lịch văn hóa tâm linh. Đặc biệt Vĩnh Long hiện có 2 khu tưởng niệm 2 cố Thủ tướng Chính phủ (cố Chủ tịch hội đồng Bộ trưởng Phạm Hùng và cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt) đã tạo nên nét độc đáo riêng của Vĩnh Long trong phát triển du lịch…

Vĩnh Long có 2 khu công nghiệp (Hòa Phú và Bình Minh) với nhiều dự án đã đầu tư vào đây. Để đảm bảo phát triển công nghiệp không ảnh hưởng đến môi trường, khi tỉnh cấp phép đầu tư luôn chú trọng đến công tác bảo vệ môi trường, các doanh nghiệp muốn đầu tư vào các khu công nghiệp phải có phương án đánh giá tác động môi trường và tỉnh tiến hành thẩm định chặt chẽ trước khi quyết định cho đầu tư. Hiện nay, 2 khu công nghiệp cũng đã được xây dựng nhà máy xử lý nước thải và quyết tâm của tỉnh đối với các dự án xây dựng trong 2 khu công nghiệp phải được xử lý nước thải đúng tiêu chuẩn trước khi đưa ra môi trường, hạn chế và có thể không gây ô nhiễm đến các lòng sông...

ANH KHOA (lược ghi)